Kısa cevap: İş avukatının baktığı davalar geniştir: işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, yıllık izin, mobbing, iş kazası ve meslek hastalığı tazminatı ile hizmet tespiti davaları. Süreç; belgelerin toplanması, fesih türünün belirlenmesi, süre kontrolü, arabuluculuk, dava ve karar aşamalarından geçer.
Bu sayfada önce iş avukatının hangi davalara baktığını ve sürecin nasıl işlediğini ele alıyor, ardından iş kazası dosyalarının sonucunu belirleyen ama çoğu kaynakta yalnızca adı geçen başlığa iniyoruz: iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri — risk değerlendirmesi, eğitim, denetim, çalışmaktan kaçınma hakkı ve bildirim süreleri.
Kadıköy’den gelen dosyalarda hem işçi hem işveren tarafında çalışıyoruz: fesih bildiriminin denetlenmesinden alacak hesabının kontrolüne, iş kazasında kusur değerlendirmesinden İSG kayıtlarının incelenmesine kadar.
Ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda çalışan, başvuru usulüne uymak zorunda olmaksızın güvenli yere gider ve bu hareketinden dolayı hakları kısıtlanamaz (6331 s.K. m.13/3). Durumunuzu değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
İş Avukatı Ne Yapar, Hangi Davalara Bakar?
Kısa cevap: Çalışma üç eksende yürür — belgelerin ve fesih türünün denetlenmesi, alacak hesabının kontrolü ve iş kazası dosyalarında İSG yükümlülüklerinin tek tek incelenmesi.
Fesih sonrası talepler için Kadıköy işe iade davası avukatı ve kıdem-ihbar tazminatı, psikolojik taciz iddiaları için mobbing davası sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İşçilik Uyuşmazlığı Hangi Aşamalardan Geçer?
Kısa cevap: Belgeler toplanır, fesih türü belirlenir ve süreler kontrol edilir. İşçilik alacakları ile işe iadede arabuluculuk dava şartıdır; ardından iş mahkemesinde yargılama ve alacağın tahsili gelir.
Bu zincirde iş kazası dosyaları ayrı bir hat izler: tazminat miktarından önce kusur dağılımı belirlenir ve bu dağılım, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği üzerinden kurulur. Kaza sonucu doğan tazminat talepleri için Kadıköy tazminat avukatı, tıbbi uygulama boyutu varsa malpraktis sayfamıza bakabilirsiniz.
İş Sağlığı ve Güvenliğinde İşverenin Yükümlülükleri
Kısa cevap: İşveren çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; bu yükümlülük risk değerlendirmesi, eğitim, koruyucu donanım ve denetim olarak somutlaşır. Hizmetin dışarıdan alınması sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Uygulamada en sık karşılaşılan savunma, iş güvenliği hizmetinin dışarıdan alındığı yönündedir. Kanun bu savunmayı baştan karşılar: dışarıdan hizmet alınması işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İkinci sık tartışma ise denetimdir; tedbirin alınmış olması yetmez, uyulup uyulmadığının izlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi de aranır.
İş kazası dosyasında İSG yükümlülükleri denetlenirken izlenen yol
Çalışanın Hakları: Çalışmaktan Kaçınma
Kısa cevap: Ciddi ve yakın tehlikede çalışan, tespit ve tedbir talebinde bulunabilir; talep yönünde karar çıkarsa tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu dönemdeki ücreti ile diğer hakları saklıdır. Tehlike önlenemezse usul beklenmez.
Bu hak iki yönlüdür: çalışanın da eğitim ve talimatlara uyma, donanımı doğru kullanma ve koruma tedbirlerindeki eksiklikleri bildirme yükümlülüğü vardır. Ücretin ödenmemesi gibi ayrı bir sorun varsa iş davası kapsamındaki alacak talepleri gündeme gelir.
İş Kazasında Kayıt ve Bildirim
Kısa cevap: İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar ve raporlar; ramak kala olayları da inceler. Bildirim süresi her ikisinde de üç iş günüdür.
Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk
İşçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklar iş mahkemesinde görülür. İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava şartı arabuluculuk uygulanır; arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davaları da iş mahkemesinin görev alanındadır. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık fesih bildirimidir: bildirim yazılı mı, sebebi açık ve kesin şekilde gösterilmiş mi, tebliğ tarihi belirlenebiliyor mu.
İkincisi sürelerdir; işe iade bakımından arabuluculuğa ve davaya başvuru süreleri işlemiş mi.
Üçüncüsü belge setidir: bordro, puantaj ve giriş-çıkış kayıtları alacak hesabını destekliyor mu.
Dördüncüsü iş kazası dosyalarında İSG kayıtlarıdır; risk değerlendirmesi yapılmış mı, eğitim kayıtları var mı, koruyucu donanım sağlanmış ve denetlenmiş mi.
Beşincisi bildirimdir: kaza üç iş günü içinde SGK’ya bildirilmiş mi, kaza kaydı ve raporu düzenlenmiş mi.
Kanun açıktır: işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz (6331 s.K. m.4/2). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş avukatı hangi davalara bakar?
Başlıcaları: işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla çalışma alacakları, yıllık izin, mobbing, iş kazası ve meslek hastalığı tazminatı, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin uyuşmazlıklar, haklı fesih ve hizmet tespiti davaları.
İş avukatı somut olarak ne yapar?
Önce belgeleri toplar (sözleşme, bordro, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, fesih bildirimi), sonra fesih türünü belirler ve süreleri kontrol eder. Arabuluculuk aşamasını yürütür, dava açılırsa bilirkişi hesaplarını denetler; iş kazası dosyalarında ayrıca işverenin İSG yükümlülüklerini tek tek inceler.
İşçilik uyuşmazlığı hangi aşamalardan geçer?
Altı aşama: belgelerin toplanması, fesih türünün belirlenmesi, süre kontrolü, arabuluculuk, dava ve bilirkişi, son olarak karar ve tahsil.
İş sağlığı ve güvenliğinde işverenin temel yükümlülüğü nedir?
Kanun bunu tek cümleyle kurar: işveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür; bu çerçevede mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması ve gerekli araç gereçlerin sağlanması için çalışmalar yapar (6331 s.K. m.4/1-a).
İşveren tedbir almakla yetinebilir mi?
Yetinemez; izleme ve denetim ayrı bir yükümlülüktür: işveren işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar (6331 s.K. m.4/1-b).
Risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Zorunludur: işveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür (6331 s.K. m.10/1). Değerlendirmede iş ekipmanı ve kimyasal seçimi, işyerinin tertip ve düzeni ve özel politika gerektiren gruplar dikkate alınır.
Risk değerlendirmesinde kimler özel olarak dikkate alınır?
Kanun bu grupları sayar: genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu (6331 s.K. m.10/1-ç). Ayrıca belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu ayrıca değerlendirilir.
İş güvenliği hizmetini dışarıdan alan işveren sorumluluktan kurtulur mu?
Kurtulmaz. Kanun bunu açıkça belirtir: işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz (6331 s.K. m.4/2).
Tehlikeli bir durumda çalışmayı reddedebilir miyim?
Usulüne uyulması kaydıyla evet. Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespitini ve tedbir alınmasını talep edebilir; talep yönünde karar verilirse çalışan gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir (6331 s.K. m.13/1-2).
Çalışmaktan kaçındığım dönemde ücretim kesilir mi?
Kesilmez: çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır (6331 s.K. m.13/2). Bu, hakkın fiilen kullanılabilmesini sağlayan güvencedir.
Tehlike önlenemez nitelikteyse ne yapabilirim?
Usulü beklemeniz gerekmez: çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz (6331 s.K. m.13/3).
Talebime karşı işveren ne kadar sürede karar vermeli?
Kanun ivedilik öngörür: kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir (6331 s.K. m.13/1). Kararın yazılı bildirimi, sonraki uyuşmazlıkta temel belgedir.
İş kazası ne kadar sürede bildirilmeli?
İşveren, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir. Meslek hastalıklarında ise süre, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirildiği tarihten itibaren üç iş günüdür (6331 s.K. m.14/2).
İşveren kaza kaydı tutmak zorunda mı?
Zorunludur: işveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler (6331 s.K. m.14/1-a). Ayrıca yaralanma veya ölüme yol açmayan ancak zarara uğratma potansiyeli olan olaylar da incelenip raporlanır.
Meslek hastalığı ön tanısı konulursa ne olur?
İşyeri hekimi veya sağlık hizmeti sunucuları; meslek hastalığı ön tanısı koydukları vakaları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder (6331 s.K. m.14/3). Bu sevk, hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağının tespiti bakımından zorunlu adımdır.
Çalışanın iş güvenliğinde yükümlülüğü var mı?
Var: çalışanlar, aldıkları eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendilerinin ve hareketlerinden veya yaptıkları işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliklerini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür (6331 s.K. m.19/1).
Koruyucu donanımı çıkarmak sorun olur mu?
Olur. Kanun çalışanın yükümlülükleri arasında güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek ile kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak hususlarını sayar (6331 s.K. m.19/2). Bu davranışlar kusur dağılımını etkileyebilir.
İş güvenliği uzmanı görevlendirilirken çalışanların görüşü alınır mı?
Alınır: işveren, işyerinden görevlendirilecek veya işyeri dışından hizmet alınacak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer personel ile ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için görevlendirmelerde çalışan temsilcilerinin önceden görüşlerinin alınmasını sağlar (6331 s.K. m.18/2).
İş kazası tazminatında bu yükümlülükler neden önemli?
Çünkü işverenin kusuru büyük ölçüde bu yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği üzerinden değerlendirilir: risk değerlendirmesi yapılmış mı, eğitim verilmiş mi, koruyucu donanım sağlanmış mı, denetim yükümlülüğü yerine getirilmiş mi, kaza süresinde bildirilmiş mi.
Bu davalar nerede görülür?
İşçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklar iş mahkemesinde görülür ve işçilik alacakları ile işe iade taleplerinde dava şartı arabuluculuk uygulanır. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda iş hukuku dosyalarını takip etmektedir. Kadıköy ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; işe iade ve işçilik alacağı davalarından iş kazası ve meslek hastalığı tazminatlarına, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin denetiminden hizmet tespiti taleplerine kadar hem işçi hem işveren tarafında müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.4, 10, 13, 14, 18, 19)
- 4857 sayılı İş Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — csgb.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
