Kısa cevap: Boşanma avukatının baktığı davalar anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve kişisel ilişki, tazminat ve mal rejiminin tasfiyesi başlıkları altında toplanır. Bunların içinde kararın verilmesiyle bitmeyen, yıllarca yeniden gündeme gelen tek başlık nafakadır.
Bu sayfada önce boşanma avukatının hangi davalara baktığını ve dosyanın nasıl yürüdüğünü ele alıyor, ardından uygulamada en çok soru gelen alana iniyoruz: nafaka — türleri nelerdir, miktar neye göre belirlenir, ne zaman değişir veya kalkar.
Ümraniye’den gelen dosyalarda alanın tamamını ele alıyoruz: geçici önlemlerden nafakanın hesaplanmasına, velayet düzenlemesinden karar sonrası değişiklik taleplerine kadar.
Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenen nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.330/4). Bu talep edilmezse her yıl yeniden dava gerekebilir; dosyanızı değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Boşanma Avukatı Ne Yapar, Hangi Davalara Bakar?
Kısa cevap: Çalışma üç eksende yürür — talebin ve geçici önlemlerin belirlenmesi, nafaka ile diğer fer’î taleplerin belgelenerek hesaplanması ve karar sonrası değişikliklerin yönetilmesi.
Protokolle yürüyen dosyalar için Ümraniye anlaşmalı boşanma avukatı, kusur tartışması bulunanlar için çekişmeli boşanma, çocuklara ilişkin talepler için velayet davası sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Boşanma Dosyası Hangi Adımlarla Yürür?
Kısa cevap: Talep belirlenir ve geçici önlemler istenir; deliller toplanırken nafaka için gelir ve gider belgeleri ayrıca hazırlanır. Hüküm fer’î taleplerle birlikte verilir; koşullar değişirse nafaka yeniden belirlenir veya kaldırılır.
Bu zincirin en uzun soluklu halkası sonuncusudur: boşanma kararı kesinleşse bile nafaka, tarafların durumuna bağlı olarak yıllar içinde yeniden tartışmaya açılabilir. Eşler arasındaki mal rejiminden doğan talepler için mal paylaşımı davası, çocukla görüşme düzenine ilişkin uyuşmazlıklar için çocukla kişisel ilişki sayfamıza bakabilirsiniz.
Çocuk İçin Nafaka: İştirak Nafakası
Kısa cevap: Çocuğun bakım, eğitim ve korunma giderleri ana ve baba tarafından karşılanır. Bakım borcu erginliğe kadar sürer; eğitim devam ediyorsa eğitim sona erinceye kadar uzar. Miktar, çocuğun ihtiyaçları ile ödeme güçleri karşılaştırılarak belirlenir ve her ay peşin ödenir.
Uygulamada en az bilinen ayrıntı dava hakkının kapsamıdır: nafaka davasını yalnız fiilen bakan ana veya baba değil, ayırt etme gücüne sahip olan küçük de açabilir. İkinci ayrıntı, erginlikten sonra eğitimin devamı hâlinde bakım borcunun kendiliğinden değil, kendilerinden beklenebilecek ölçüde sürmesidir.
Nafaka talebi hazırlanırken izlenen yol
Nafaka Sabit midir? Değişiklik ve Kaldırma
Kısa cevap: Nafaka kalıcı bir rakam değildir. Çocuk nafakasında durumun değişmesi yeniden belirleme veya kaldırma sebebidir; eş nafakasında malî durumların değişmesi artırım ya da azaltım sağlar. Yeniden evlenme veya ölüm hâlinde nafaka kendiliğinden kalkar.
Yardım Nafakası: Aile İçi Dayanışma
Kısa cevap: Boşanmadan bağımsız bir yükümlülüktür: yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoy, altsoy ve kardeşlere nafaka verilir. Kardeşlerde ek şart refah içinde bulunmaktır. Dava mirasçılıktaki sıra gözetilerek açılır.
Bu nafaka türü boşanma dosyalarından ayrı işler ve çoğu zaman yaşlı ebeveyn ya da eğitimi süren yetişkin çocuk bakımından gündeme gelir. Yetki kuralı da farklıdır: dava taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Aile mahkemesi süreçlerinin genel çerçevesi için Ümraniye aile mahkemesi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma, nafaka, velayet ve mal rejimine ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür. Boşanmada yetki, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir; yardım nafakasında ise taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. İlçede ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık nafakanın türüdür: talep tedbir, iştirak, yoksulluk yoksa yardım nafakası mı — şartlar ve süreler buna göre değişir.
İkincisi dava hakkıdır; çocuk nafakasında davayı fiilen bakan ebeveyn mi, kayyım mı, yoksa çocuğun kendisi mi açacak.
Üçüncüsü belgelerdir: çocuğun ihtiyaçları ile tarafların gelir ve giderleri belgelenmiş mi, çocuğun kendi geliri hesaba katılmış mı.
Dördüncüsü ödeme düzenidir; nafaka aylık peşin mi kararlaştırılmış, gelecek yıllara ilişkin artış kaydı istenmiş mi.
Beşincisi değişiklik sebepleridir: yeniden evlenme, ölüm, yoksulluğun sona ermesi veya malî durumun değişmesi gibi bir gelişme var mı.
İrat biçiminde ödenen maddî tazminat veya nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma avukatı hangi davalara bakar?
Başlıcaları: anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası davaları, nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması, velayet ve kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat ile mal rejiminin tasfiyesi.
Boşanma avukatı somut olarak ne yapar?
Önce talebin kapsamını belirler ve geçici önlemleri ister. Ardından delilleri toplar; nafaka bakımından ihtiyaç ve ödeme gücünü belgeler. Hükümden sonra koşullar değişirse nafakanın yeniden belirlenmesi veya kaldırılması için başvuruyu yürütür.
Boşanma dosyası hangi adımlarla yürür?
Altı adım: talebin belirlenmesi, geçici önlemler, delillerin toplanması, nafakanın hesaplanması, hüküm ve karar sonrası değişiklik talepleri.
Nafaka türleri nelerdir?
Dört tür ayrılır: dava süresince ödenen tedbir nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası, boşanan eş için yoksulluk nafakası ve hısımlar arasındaki yardım nafakası. Şartları, süreleri ve sona erme sebepleri farklıdır.
Çocuğun giderlerini kim karşılar?
Kural ortak sorumluluktur: çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır (TMK m.327/1). Velâyet kendisine verilmeyen eş de çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (m.182/3).
Çocuk nafakası kaç yaşına kadar ödenir?
Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler (TMK m.328).
Çocuk adına nafaka davasını kim açabilir?
Kanun üç ihtimal sayar: küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir; ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hâllerde atanacak kayyım veya vasi; ayrıca ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir (TMK m.329).
Nafaka miktarı neye göre belirlenir?
Üç ölçüt birlikte değerlendirilir: çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri; ayrıca nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK m.330/1-2).
Nafaka nasıl ödenir?
Çocuk nafakasında kanun ödeme zamanını da belirler: nafaka her ay peşin olarak ödenir (TMK m.330/3). Eş lehine hükmedilen maddî tazminat ve yoksulluk nafakası ise toptan veya durumun gereklerine göre irat biçiminde ödenebilir (m.176/1).
Nafakanın gelecek yıllardaki miktarı şimdiden belirlenebilir mi?
Belirlenebilir ve bu talep edilmelidir: hâkim istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir (TMK m.330/4). Aynı imkân eş nafakası için de öngörülmüştür (m.176/son).
Koşullar değişirse nafaka değişir mi?
Değişir. Çocuk nafakasında kural şudur: durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır (TMK m.331). Eş nafakasında ise tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir (m.176/4).
Nafaka hangi hâllerde kendiliğinden sona erer?
İki hâlde: irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddî tazminat veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar (TMK m.176/3). Bu hâllerde ayrıca dava açılması gerekmez.
Nafaka mahkeme kararıyla hangi hâllerde kaldırılır?
Kanun üç sebep sayar: alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi. Bu hâllerde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3).
Manevi tazminat aylık ödenebilir mi?
Ödenemez: maddî tazminat ve yoksulluk nafakası toptan veya irat biçiminde ödenebilirken, manevî tazminatın irat biçiminde ödenmesine karar verilemez (TMK m.176/2).
Yardım nafakası nedir, kimden istenir?
Aile içi dayanışmaya dayanan bir yükümlülüktür: herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür (TMK m.364/1). Kardeşler bakımından ek bir şart aranır: kardeşlerin nafaka yükümlülükleri, refah içinde bulunmalarına bağlıdır.
Yardım nafakası davası kime karşı açılır?
Sıra kanunla belirlenmiştir: nafaka davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır (TMK m.365/1). Dava, davacının geçinmesi için gerekli ve karşı tarafın malî gücüne uygun bir yardım isteminden ibarettir.
Yardım nafakası yükümlülüğü azaltılabilir mi?
Azaltılabilir veya kaldırılabilir: nafakanın, yükümlülerin bir veya birkaçından istenmesi hakkaniyete aykırıysa hâkim, onların nafaka yükümlülüğünü azaltabilir veya kaldırabilir (TMK m.365/3).
Yardım nafakası davasını kurum açabilir mi?
Açabilir: dava, nafaka alacaklısına bakmakta olan resmî veya kamuya yararlı kurumlar tarafından da açılabilir (TMK m.365/4). Ayrıca korunmaya muhtaç kişilerin bakımını üstlenen kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler (m.366).
Yardım nafakası davası nerede açılır?
Kanun yetkiyi ayrıca düzenlemiştir: yetkili mahkeme, taraflardan birinin yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.365/son).
Bu davalar nerede görülür?
Boşanma, nafaka, velayet ve mal rejimine ilişkin davalar aile mahkemesinde görülür. Boşanmada yetki kuralı, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. İlçede ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda aile hukuku dosyalarını takip etmektedir. Ümraniye ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarından tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası taleplerine, nafakanın artırılması ve kaldırılması davalarından velayet ile mal rejimi uyuşmazlıklarına kadar müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.176, 182, 327-331, 364-366)
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 7343 sayılı Kanun (24/11/2021) — TMK m.182’ye eklenen ihtar fıkrası
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
