Kısa cevap: Üsküdar dolandırıcılık avukatı, iddianın hangi hâle dayandırıldığını ve kimin ne yaptığını inceler. Bu dosyalar çoğunlukla çok faillidir; kanun ise üç ayrı sıfat tanır: fail, azmettiren ve yardım eden. Sıfat değiştiğinde ceza da değişir: yardım edende yarı oranında indirim uygulanır ve ceza sekiz yılı geçemez.
Dolandırıcılık dosyalarında sanık sayısı çoğu zaman birden fazladır: arayan kişi, hesabı kullandıran kişi, parayı çeken kişi, araçları sağlayan kişi. Soruşturma dosyası bu kişilerin tamamını aynı başlık altında toplasa da ceza hukuku her birini kendi katkısına göre değerlendirir. Üsküdar, Altunizade ve Ünalan çevresinden gelen dosyalarda savunmanın ilk işi de budur.
Bu sayfada önce dolandırıcılık avukatının hangi dosyalara baktığını ve dosyanın hangi adımlardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: suça iştirak — faillik, dolaylı faillik, azmettirme, yardım etme, bağlılık kuralı ve iştirakte gönüllü vazgeçme. Genel usul başlıkları için ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Yardım edene kural olarak cezanın yarısı indirilerek hüküm kurulur ve verilecek ceza sekiz yılı geçemez (TCK m.39/1). Bu nedenle sıfatın doğru belirlenmesi sonucu doğrudan değiştirir. Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Dolandırıcılık Avukatı Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Basit ve nitelikli dolandırıcılık savunması, bilişim ve banka aracı kullanılan dosyalar, hesap veya kart kullandırma iddiaları, çok failli dosyalarda sıfat tartışmaları, senet ve çek kaynaklı iddialar, yatırım vaadi dosyaları ve mağdur vekilliği.
Bu listede en çok sonuç değiştiren kalem, sıfat tartışmasıdır. Aynı olayda üç kişi yargılanırken biri fail, biri azmettiren, biri yardım eden sayılabilir ve bu ayrım cezayı doğrudan belirler. Bu nedenle savunma, olayın tamamı üzerinden değil, müvekkilin somut katkısı üzerinden kurulur.
Dolandırıcılık Dosyası Hangi Adımlarla İlerler?
Kısa cevap: Şikâyet, para akışının çıkarılması, kişi çemberinin belirlenmesi, ifade ve sorgu, sıfatların ayrılması, iddianame, kovuşturma ve hüküm.
Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Tutuklama kararı verilmişse Paşakapısı Cezaevi rehberimize de bakabilirsiniz.
Faillik ve Dolaylı Faillik
Kısa cevap: Kanuni tanımdaki fiili birlikte gerçekleştirenlerin her biri faildir. Başkasını araç olarak kullanan da fail sayılır; araç olarak kullanılan kişi kusur yeteneğine sahip değilse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Azmettirme
Kısa cevap: Azmettiren, işlenen suçun cezasıyla cezalandırılır. Ayırt edici ölçüt, suç işleme kararının kimde doğduğudur. Üstsoy-altsoy nüfuzu ve çocuğun azmettirilmesi artırım sebebidir.
Yardım Etme: Hangi Davranışlar?
Kısa cevap: Kanun üç grup sayar: teşvik ve kararı kuvvetlendirme, yol gösterme ve araç sağlama, icrayı kolaylaştırma. Yardım edende ceza yarı oranında indirilir ve sekiz yılı geçemez.
Uygulamada tartışma çoğu zaman (a) bendinde düğümlenir: bir davranış “kararı kuvvetlendirme” mi, yoksa yalnızca bilgisi dâhilinde olma mı? Kanun, iştirak için icraya yönelmiş bir katkı aradığından, olaydan haberdar olmak veya sonradan öğrenmek tek başına yardım eden sıfatı doğurmaz.
Bağlılık Kuralı ve Gönüllü Vazgeçme
Kısa cevap: İştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiil yeterlidir; herkes kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır. Sorumluluk için suçun en azından teşebbüs aşamasına varması gerekir ve gönüllü vazgeçme yalnız vazgeçene etki eder.
Çok failli bir dosyada sıfatlar nasıl ayrılır?
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dolandırıcılığın temel hâli asliye ceza mahkemesinin görev alanındadır. Öngörülen cezanın üst sınırı itibarıyla ağır ceza mahkemesinin görevine giren nitelikli hâller ise ağır ceza mahkemesinde görülür. Çok failli dosyalarda görev, her sanık bakımından ayrı ayrı değil, isnat edilen suça göre belirlenir. Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık icra hareketidir: müvekkil, suçun kanuni tanımındaki fiili gerçekleştirmeye fiilen katılmış mı.
İkincisi kararın kaynağıdır; suç işleme kararı kimde doğmuş, kim tarafından yaratılmış.
Üçüncüsü katkının zamanıdır: davranış suçtan önce, sırasında mı yoksa sonrasında mı gerçekleşmiş.
Dördüncüsü teşebbüs eşiğidir; suç en azından teşebbüs aşamasına varmış mı.
Beşincisi vazgeçmedir: gönüllü vazgeçme iddiası varsa bunun gayret ve sonuç bakımından karşılığı gösterilebiliyor mu.
İştirak hâlinde işlenen suçlarda sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı bu hükümlerden yararlanır; bütün gayretine rağmen suç işlenmişse de vazgeçme hükümleri uygulanır (TCK m.41). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üsküdar dolandırıcılık avukatı hangi dosyalara bakar?
Basit ve nitelikli dolandırıcılık iddialarının savunması, bilişim ve banka araçlarının kullanıldığı dosyalar, hesap veya kart kullandırma iddiaları, çok failli dosyalarda sıfat tartışmaları, senet ve çek kaynaklı iddialar ile mağdur vekilliği başlıca alanlardır.
Dolandırıcılık dosyası hangi adımlarla ilerler?
Şikâyet veya ihbarla soruşturma başlar; para akışı ve yazışmalar toplanır, işleme katılan kişi çemberi belirlenir. İfade alındıktan sonra kimin fail, kimin azmettiren veya yardım eden olduğu tartışılır; iddianame düzenlenir ve kovuşturmada deliller değerlendirilir.
Suça iştirak ne demektir?
Bir suçun birden fazla kişinin katkısıyla işlenmesidir. Kanun üç sıfat öngörür: fail (TCK m.37), azmettiren (m.38) ve yardım eden (m.39). Her sıfat farklı bir ceza rejimine tabidir.
Kimler fail sayılır?
Suçun kanuni tanımında yer alan fiili birlikte gerçekleştiren kişilerden her biri fail olarak sorumlu olur (m.37/1). Belirleyici olan, kişinin kanuni tanımdaki icra hareketlerine fiilen katılıp katılmadığıdır.
Olay yerinde bulunmak faillik için yeterli mi?
Hayır. Faillik için kanuni tanımdaki fiilin gerçekleştirilmesine katılmak gerekir. Sadece hazır bulunmak tek başına faillik doğurmaz; davranışın niteliğine göre yardım eden sıfatı gündeme gelebilir.
Dolaylı faillik nedir?
Suçun işlenmesinde bir başkasını araç olarak kullanan kişi de fail olarak sorumlu tutulur (m.37/2). Dolandırıcılık dosyalarında, durumdan habersiz bir kişinin hesabının veya imzasının kullanıldığı iddiaları bu hüküm çerçevesinde tartışılır.
Kusur yeteneği olmayan biri araç olarak kullanılırsa ne olur?
Kusur yeteneği olmayanları suçun işlenmesinde araç olarak kullanan kişinin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır (m.37/2).
Azmettirme nedir, cezası nedir?
Başkasını suç işlemeye azmettiren kişi, işlenen suçun cezası ile cezalandırılır (m.38/1). Yani azmettirende indirim değil, fiili işleyenle aynı ceza söz konusudur.
Azmettirme ile yardım etme arasındaki fark nedir?
Azmettirmede kişide suç işleme kararı yoktur ve bu karar azmettiren tarafından yaratılır. Karar zaten mevcutsa, kararı kuvvetlendiren davranış yardım etme kapsamında değerlendirilir (m.38, m.39/2-a).
Aile içi nüfuz kullanılırsa ceza artar mı?
Üstsoy ve altsoy ilişkisinden doğan nüfuz kullanılmak suretiyle suça azmettirme hâlinde azmettirenin cezası üçte birden yarısına kadar artırılır (m.38/2).
Çocuğun azmettirilmesinde durum nedir?
Çocukların suça azmettirilmesi hâlinde cezanın artırılabilmesi için üstsoy ve altsoy ilişkisinin varlığı aranmaz (m.38/2).
Azmettireni açıklayan kişi indirimden yararlanır mı?
Azmettirenin belli olmaması hâlinde, kim olduğunun ortaya çıkmasını sağlayan fail veya diğer suç ortağı hakkında ağırlaştırılmış müebbet yerine yirmi-yirmi beş yıl, müebbet yerine on beş-yirmi yıl hapis cezasına hükmolunabilir; diğer hâllerde üçte bir oranında indirim yapılabilir (m.38/3).
Hangi davranışlar yardım etme sayılır?
Suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, sonradan yardım vaat etmek; suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek veya kullanılan araçları sağlamak; suçtan önce ya da sırasında yardımda bulunarak icrayı kolaylaştırmak (m.39/2).
Yardım edenin cezası ne kadar olur?
Kural olarak işlenen suçun cezasının yarısı indirilir ve bu durumda verilecek ceza sekiz yılı geçemez. Suç ağırlaştırılmış müebbet gerektiriyorsa on beş-yirmi yıl, müebbet gerektiriyorsa on-on beş yıl hapis verilir (m.39/1).
Bağlılık kuralı ne anlama gelir?
Suça iştirak için kasten ve hukuka aykırı işlenmiş bir fiilin varlığı yeterlidir. İştirak eden her kişi, diğerinin cezalandırılmasını önleyen kişisel nedenler göz önünde bulundurulmaksızın kendi kusurlu fiiline göre cezalandırılır (m.40/1).
Bir ortak hakkında ceza verilmezse diğerleri de kurtulur mu?
Hayır. Kişisel nedenler yalnızca ilgili kişiyi etkiler; diğer iştirakçiler kendi kusurlu fiillerine göre sorumlu tutulmaya devam eder (m.40/1).
Özgü suçlarda iştirak nasıl olur?
Özgü suçlarda ancak özel faillik niteliğini taşıyan kişi fail olabilir. Bu suçların işlenişine iştirak eden diğer kişiler azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulur (m.40/2).
Suç işlenmemişse iştirakten ceza verilir mi?
Suça iştirakten dolayı sorumlu tutulabilmek için ilgili suçun en azından teşebbüs aşamasına varmış olması gerekir (m.40/3). Bu eşiğin altında kalan hazırlık davranışları iştirak sorumluluğu doğurmaz.
İştirak hâlinde gönüllü vazgeçme mümkün mü?
İştirak hâlinde işlenen suçlarda, sadece gönüllü vazgeçen suç ortağı gönüllü vazgeçme hükümlerinden yararlanır (m.41/1). Vazgeçme diğer ortaklara sirayet etmez.
Vazgeçtim ama suç yine de işlendi, ne olur?
Suçun, gönüllü vazgeçenin bütün gayretine rağmen işlenmiş olması hâlinde de gönüllü vazgeçme hükümleri uygulanır. Aynı şekilde suç, vazgeçenin gayreti dışında başka bir sebeple işlenmemişse de bu hükümler uygulanır (m.41/2).
Hesabımı arkadaşıma kullandırdım, sorumluluğum ne olur?
Bu tür dosyalarda kişinin bilgi ve iradesinin kapsamı belirleyicidir. Kişi işleyişi biliyor ve katkı sağlıyorsa fail veya yardım eden sıfatı; bilgisi dışında kullanılmışsa dolaylı faillik tartışması gündeme gelir (m.37, m.39).
Basit dolandırıcılığın cezası nedir?
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası verilir (TCK m.157/1).
Üsküdar’daki dolandırıcılık dosyaları hangi mahkemede görülür?
Suçun temel hâli asliye ceza mahkemesinin, öngörülen cezanın üst sınırı itibarıyla ağır ceza mahkemesinin görevine giren nitelikli hâller ise ağır ceza mahkemesinin alanındadır. Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda dolandırıcılık dosyalarını takip etmektedir. Üsküdar, Altunizade, Ünalan ve çevre mahallelerden gelen dosyalarda; bilişim ve banka araçlarının kullanıldığı iddialardan çok failli dosyalarda faillik, azmettirme ve yardım etme ayrımına, senet ve çek kaynaklı isnatlardan mağdur vekilliğine kadar şüpheli, sanık ve mağdur taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.37-41, 157-158)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Adalet Bakanlığı — adalet.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
