📌 Kısa Cevap: SGK işten çıkış kodu, işverenin düzenlediği sigortalı işten ayrılış bildirgesinde yazan “işten ayrılış nedeni” numarasıdır. Kodun işçinin gerçek ayrılış sebebiyle uyuşmadığı iddiasıyla açılan dava, iş mahkemesinde (7036 sayılı Kanun m.5/1-a) işveren aleyhine açılan bir tespit davasıdır (HMK m.106); dilekçede hangi kodun bildirildiği, gerçekte hangi sebeple ayrılındığı ve doğru kodun ne olması gerektiği belirtilir. Kodun işsizlik ödeneği (4447 sayılı Kanun m.48, 50, 51), kıdem ve ihbar tazminatı ve yeni iş başvuruları açısından sonuçları olabilir; bu yüzden kodu ve fesih sebebini belgelerle ortaya koymak gerekir.
Çıkış kodu çoğu işçi için iş bitiminden sonra, işsizlik ödeneği başvurusunda veya e-Devlet dökümünde görülen bir numaradır. İşçi “istifa ettim” derken bildirgede “04” veya bir “25/II” kodu çıkabilir; ya da işveren feshetmişken “03 (istifa)” yazılmış olabilir. Bu sayfada, “SGK işten çıkış kodunun düzeltilmesi davası dilekçesi” arayanlar için kodların hukuki anlamını, ilgili kanun maddelerini (4857, 5510, 4447 ve 7036 sayılı Kanunlar), dava şartlarını ve iki ayrı dilekçe şablonunu (davacı işçi ve davalı işveren) topladık. Kod listeleri yalnızca SGK’nın resmî sayfasından alınmış, mevzuat atıfları mevzuat.gov.tr metinlerinden doğrulanmıştır. Fesih sebeplerinin genel çerçevesi için “İşveren Hangi Durumlarda İşçiyi İşten Çıkarabilir?” yazımıza bakabilirsiniz.
Bildirge, fesih belgeleri ve çalışma süreniz birlikte değerlendirildiğinde hangi yolun izleneceği netleşir; dosyanızı inceleyelim.
İşten çıkış kodu nedir, kim, ne zaman, nasıl bildirir?
5510 sayılı Kanun m.9/(a), 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar bakımından sigortalılığın hizmet akdinin sona erdiği tarihte sona erdiğini düzenler. Bildirim yükümlülüğü ise Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.25/1’de yer alır: sigortalılığın sona ermesine ilişkin bildirimler, ek-5’te bulunan sigortalı işten ayrılış bildirgesiyle sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde e-sigorta ile yapılır. Aynı fıkra, bildirgenin açıklamalar bölümündeki işten ayrılış ve eksik gün nedenlerine ilişkin kodları belirlemeye ve bu kodlarda değişiklik yapmaya Kurumun yetkili olduğunu ve düzenlemelerin işverenlere Kurumca duyurulacağını belirtir. Yani kodlar kanunda değil, Kurumun duyurduğu listede yer alır ve zamanla değişebilir.
İşçi açısından önemli olan, bu kodun işverenin tek taraflı beyanı olduğudur: işveren kodu seçer, SGK sistemine işler ve işçi çoğu zaman bunu ancak sonradan öğrenir. Kod, iş sözleşmesinin gerçekte nasıl sona erdiğini yansıtmıyorsa, işçi mahkemeden bu hususun tespitini isteyebilir. Mahkeme kararı kesinleştiğinde, kararın SGK’ya bildirilmesi ve kodun buna göre düzeltilmesi süreci uygulamada ayrıca takip edilmelidir; bu aşamanın ayrıntıları Kurum uygulamasına göre değişebilir.
SGK’nın resmî listesinde hangi kodlar var?
SGK’nın “İşten Ayrılış Nedenleri” sayfasında yer alan kodlardan sık karşılaşılanlar aşağıdaki tabloda toplanmıştır. Listede 29 numaralı bir kod bulunmadığına, 4857 sayılı Kanun m.25/II kapsamındaki feshler için 42-50 numaralı kodların (25/II-A ila 25/II-I) yer aldığına dikkat ediniz. Liste Kurum tarafından değiştirilebilir; güncel hâli için SGK duyuruları esas alınmalıdır.
Çıkış kodunun hukuki sonuçları
Kodun önemi, bildirgenin Kurum nezdinde ve işyerleri arasında bir tür “ayrılış nedeni kaydı” olarak kullanılmasından gelir. Üç alanda sonuç doğurabilir.
1. İşsizlik ödeneği. 4447 sayılı Kanun m.51, işsizlik ödeneğine hak kazanılabilecek hizmet akdi sona erme hallerini sayar: bildirim önellerine uygun işveren feshi, işçinin haklı nedenle feshi, işverenin belirli bentlere dayalı feshi, belirli sürenin bitimi, işyerinin devri veya kapanması, özelleştirme gibi. İşverenin fesih hakkını kullandığı haller arasında m.51/c yalnızca 1475 sayılı mülga Kanunun 17. maddesinin (I) ve (III) numaralı bentlerini sayar; (II) numaralı bent (ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller) sayılmamıştır. 4857 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi diğer mevzuatta 1475 sayılı Kanuna yapılan atıfların 4857’ye yapılmış sayılacağını düzenler ve aynı maddede 1475’in 16, 17 ve 26. maddelerinin karşılığı olarak 4857’nin 24, 25 ve 32. maddeleri gösterilir; dolayısıyla 4857 m.25/II kapsamındaki fesih, m.51’in sayma listesinde görünmemektedir. Bu nedenle kod 25/II kapsamında bildirildiğinde işçi, işsizlik ödeneğinden yararlanmakta zorlanabilir; ayrıca m.50 uyarınca hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olunması ve son üç yıl içinde 600, 900 veya 1080 gün sigortalı çalışıp işsizlik sigortası primi ödenmesi gerekir (süre sırasıyla 180, 240, 300 gün). Başvuru, işten ayrılma bildirgesiyle birlikte hizmet akdinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır (m.48).
2. Tazminat alacakları. Bildirgedeki kod, kıdem ve ihbar tazminatı davalarında işverenin savunmasında (örneğin işçinin “istifa ettiği”) delil olarak ileri sürülebilir. Uygulamada bildirge kodunun tek başına kesin delil sayılmadığı, fesih sebebinin dosyadaki diğer delillerle belirlendiği kabul edilmektedir; bu nedenle işçi kod düzeltme talebini fesih olgusunun ispatıyla birlikte kurmalıdır. İlgili alacaklar için kıdem tazminatı hesaplama yazımıza ve istifa ve kıdem tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.
3. Yeni iş başvuruları ve itibar. Bildirge kayıtları işverenler tarafından yeni iş görüşmelerinde sorulabildiğinden, 25/II kapsamındaki kodlar işçi açısından olumsuz sonuç doğurabilir. Bu etkinin ne ölçüde yaşandığı somut olaya bağlıdır; davada “güncel hukuki yarar” açıklanırken somut, gerçek ve belgeli olgulara dayanılmalıdır.
Dava türü: tespit davası ve hukuki yarar
Çıkış kodu düzeltme talebi, hukuken bir tespit davası niteliğindedir. HMK m.106/1’e göre tespit davası yoluyla mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun belirlenmesi istenir; m.106/2 uyarınca davayı açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. m.106/3 ise maddi vakıaların tek başına tespit davasının konusunu oluşturamayacağını belirtir. Bu nedenle dilekçede yalnızca “kod yanlış” demek yetmez; kodun yanlış olduğu iddiasının bir hukuki ilişkiye (iş sözleşmesinin hangi tarafça hangi sebeple feshedildiğine) bağlandığı, hangi hak veya yararın bu yüzden tehlikede olduğu açıkça yazılmalıdır. HMK m.114/1-h, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmasını dava şartı sayar; hukuki yarar mahkemece her aşamada resen araştırılır (m.115).
Uygulamada talep sonucu çoğu zaman “davalı tarafından düzenlenen [..] numaralı çıkış kodunun [..] olarak değiştirilmesine ve bu yönde tespitine” biçiminde kurulur. Kodla birlikte kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya diğer işçilik alacakları da isteniyorsa, tespit talebi ve alacak talepleri aynı dilekçede ileri sürülebilir; bu durumda arabuluculuk dava şartı ve alacak kalemlerine ilişkin diğer usul kuralları da devreye girer.
Görevli ve yetkili mahkeme, arabuluculuk, taraflar
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5/1-a, 4857 sayılı İş Kanunu veya TBK’nın hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlığına iş mahkemelerinin baktığını belirtir. Aynı maddenin (b) bendi ise, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere SGK veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıkları iş mahkemelerinin görev alanına sokar. İş mahkemesi kurulmamış yerlerde dava, asliye hukuk mahkemesince bu Kanundaki usul ve esaslara göre görülür (m.2/3). Yetkili mahkeme davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir; birden fazla davalı varsa bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (m.6/1-2). İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (m.7/1).
Davalı çoğunlukla bildirgeyi düzenleyen işverendir. SGK’nın davaya taraf gösterilip gösterilmeyeceği veya davanın SGK’ya ihbar edilip edilmeyeceği somut olaya ve mahkemenin yaklaşımına göre değişebilir; 7036 sayılı Kanun m.4/1 ise 5510 sayılı Kanun ve diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulmasını zorunlu tutar. Çıkış kodu davasının bu kapsama girip girmediği dosyanın kurgusuna göre değerlendirilmelidir; bu nedenle dilekçe öncesi hukuki görüş alınması yerinde olur.
Arabuluculuk bakımından 7036 m.3/1 şöyledir: kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Davacı, anlaşılamadığına dair son tutanağı dava dilekçesine eklemek zorundadır (m.3/2); aksi hâlde mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve eklenmezse davayı usulden reddeder. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (m.3/17). Salt kod tespiti isteyen davada bu şartın aranıp aranmayacağı, talebin para alacağı veya tazminat içerip içermemesine bağlıdır; kıdem veya ihbar tazminatı da talep ediliyorsa arabuluculuk zorunludur.
Fesih hukuku ile ilişki: 4857 m.17, 18, 19, 20, 24, 25, 26
Kodun doğru olup olmadığı, iş sözleşmesinin gerçekte nasıl sona erdiğine bağlıdır. İş Kanunu m.17, belirsiz süreli sözleşmelerde fesihten önce karşı tarafa bildirim yapılmasını ve çalışma süresine göre iki, dört, altı veya sekiz haftalık bildirim sürelerini düzenler. m.19, işverenin fesih bildirimini yazılı yapma ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtme zorunluluğunu getirir; ayrıca hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi davranış veya verimle ilgili nedenlerle feshedilemez, ancak işverenin m.25/II şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır. m.25 işverenin sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller (II-a ila ı), zorlayıcı sebepler ve gözaltı veya tutuklama hallerinde derhal fesih hakkını sayar; m.26 ise bu hakkın, olayı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamayacağını hükme bağlar.
İşçi açısından önemli bir ayrım vardır: kodun düzeltilmesi davası ile fesih bildiriminin geçerli sebebe dayanmadığı iddiasıyla işe iade davası farklı kurumlardır. m.18 uyarınca otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi geçerli sebep güvencesinden yararlanır; m.20 uyarınca fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulması zorunludur ve arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Kodun düzeltilmesini isteyen işçi bu bir aylık sürenin geçip geçmediğine bakmalıdır; çünkü “kod düzeltme” talebi, işe iade talebinin yerine geçmez. İşe iade süreci için “İşe İade Davası Nasıl Açılır?” yazımıza bakabilirsiniz.
İspat ve deliller: ne işe yarar?
Çıkış kodu uyuşmazlığında temel soru, iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi sebeple sona erdirildiğidir. İşveren “istifa” iddiasında bulunuyorsa istifa dilekçesi, yazılı beyan ve imza; işçi “işverence çıkarıldım” diyorsa fesih bildirimi, yazışmalar, tanık beyanları ve bildirimin tebliği önem taşır. İş Kanunu m.20/2’ye göre işe iade davalarında feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir; kod davasında ispat yükünün dağılımı ise tarafların iddialarına ve dosyadaki delillere göre belirlenir. Genel olarak şu belgeler faydalıdır:
- Sigortalı işten ayrılış bildirgesi ve işe giriş bildirgesi (SGK’dan celbi talep edilebilir).
- e-Devlet SGK hizmet dökümü ve işten çıkış kodunu gösteren ekran görüntüsü veya çıktı.
- Varsa fesih bildirimi, ihtarname, noter yazışmaları, istifa dilekçesi, savunma istem yazıları.
- Ücret bordroları, banka kayıtları, SMS ve mesajlaşma kayıtları; bunlar fesih tarihi ve sebebini gösterebilir.
- Tanık beyanları: aynı işyerinde çalışan, olayı bilen kişiler.
- Bilirkişi incelemesi gerekiyorsa kayıtların değerlendirilmesi.
Önemli bir etik ve hukuki not: kodun işveren hatası veya kasıtlı yanlış bildirimden kaynaklandığı iddia ediliyorsa bu iddianın mutlaka belgelerle desteklenmesi gerekir; dilekçede yalnızca gerçeğe uygun olgular yer almalı, doğrulanmamış veya soyut suçlamalardan kaçınılmalıdır. Hakkında 25/II kapsamında gerçek bir fesih sebebi bulunan işçinin, kodu düzelttirmek için gerçek dışı olgu ileri sürmesi hem davanın reddine hem de farklı hukuki sonuçlara yol açabilir.
Dava açmadan önce yapılabilecekler
Dava açmadan önce, işverene yazılı olarak kodun hatalı bildirildiğini, doğru kodun ne olması gerektiğini ve kodun düzeltilmesinin talep edildiğini bildirmek (noter ihtarnamesi veya iadeli taahhütlü posta ile) mümkündür; böylece işverenin düzeltme yoluna gitme ihtimali değerlendirilmiş olur. İşveren bildirgeyi düzeltirse dava gerekmeyebilir. İşverenin düzeltmeyi reddetmesi veya yanıtsız bırakması, dava açmakta hukuki yararı gösteren bir olgu olarak dilekçede anılabilir. Ayrıca işsizlik ödeneği başvurusu yapılacaksa, otuz günlük süre işlediğinden (4447 m.48), bu başvuru kod düzeltme sürecinden bağımsız olarak değerlendirilmelidir.
Dilekçe şablonu 1: Davacı işçinin dava dilekçesi (çıkış kodunun düzeltilmesi / tespit)
Aşağıdaki şablon HMK m.119’daki unsurlar (mahkeme, taraflar, değer, vakıalar, deliller, hukuki sebepler, talep sonucu, imza) gözetilerek hazırlanmıştır. Köşeli parantezli alanları dosyanıza göre doldurunuz; yalnızca gerçeğe uygun olgular yazılmalıdır.
[İL/İLÇE] İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
[ADLİ YARDIM TALEPLİDİR — gerekiyorsa]
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […], Adres: […]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad]
DAVALI: [İşveren unvanı], Adres: […] (SGK sicil no: […])
KONU: Davalı tarafından davacı hakkında düzenlenen sigortalı işten ayrılış bildirgesindeki [bildirilen kod] numaralı işten ayrılış nedeninin gerçeğe uygun olmadığının tespiti ile doğru kodun [istenen kod] olarak düzeltilmesi talebidir.
DAVA DEĞERİ: Tespit talebi [belirsiz/değer: …].
AÇIKLAMALAR
1. Davacı, davalı işyerinde [başlangıç tarihi] – [bitiş tarihi] tarihleri arasında [görev] olarak çalışmıştır. İş sözleşmesi [belirli/belirsiz] süreli olup [tarih] tarihinde sona ermiştir.
2. İş sözleşmesinin sona erme şekli şöyledir: [Örnek A: Davacı, işyerinin [değişiklik] nedeniyle ve [gerekçe] sebebiyle yazılı olarak istifa ettiğini bildirmiş, işveren yetkilisi bunu kabul etmiştir. / Örnek B: İş sözleşmesi davalı işveren tarafından, [tarih] tarihli yazılı veya sözlü bildirimle feshedilmiştir. / Örnek C: Davacı, İş Kanunu m.24’te sayılan [hâl] nedeniyle sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiştir.] [Fesih bildirimi/istifa dilekçesi ve diğer belgeler ektedir.]
3. Davacı, işten ayrıldıktan sonra [tarih] tarihinde SGK kayıtlarını incelediğinde, davalı tarafından [bildirge tarihi] tarihinde düzenlenen sigortalı işten ayrılış bildirgesinde ayrılış nedeninin “[bildirilen kod ve SGK listesindeki ifadesi]” olarak gösterildiğini öğrenmiştir. Bu bildirim, iş sözleşmesinin fiilen sona erme şekline uymamaktadır.
4. Davacının çalışma süresi boyunca [disiplin cezası/uyarı] almadığı, 4857 sayılı Kanun m.25/II’de sayılan hâllerden herhangi birinin gerçekleşmediği, fesih sebebinin yazılı ve açık olarak bildirilmediği [gerçeğe uygunsa belirtilecektir] anlaşılmaktadır.
5. Yanlış kod nedeniyle davacı [4447 sayılı Kanun m.51 kapsamında işsizlik ödeneği başvurusunda sorun yaşamıştır / kıdem tazminatı talebinde davalı bu kodu savunma olarak ileri sürmüştür / yeni iş başvurularında olumsuz sonuçlar almaktadır]. Bu nedenle kodun düzeltilmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmaktadır (HMK m.106/2, 114/1-h).
6. [Varsa: Davacı, uyuşmazlığın tespit talebine ek olarak alacak ve tazminat taleplerini de içermesi nedeniyle 7036 sayılı Kanun m.3 uyarınca arabulucuya başvurmuş, [son tutanak tarihi] tarihli son tutanak ektedir.]
HUKUKİ NEDENLER: 4857 sayılı İş Kanunu (m.17-26), 5510 sayılı Kanun, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.25, 4447 sayılı Kanun, 7036 sayılı Kanun, HMK m.106, 119 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: SGK işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri (SGK’dan celbi), SGK hizmet dökümü, [istifa dilekçesi/fesih bildirimi], bordrolar, banka kayıtları, tanık (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir), bilirkişi incelemesi, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda arz edilen nedenlerle; davalı tarafından düzenlenen [tarih] tarihli sigortalı işten ayrılış bildirgesindeki [bildirilen kod] numaralı işten ayrılış nedeninin gerçeğe uygun olmadığının tespitine, doğru kodun [istenen kod] olarak belirlenmesine, kararın SGK’ya bildirilerek kodun buna göre düzeltilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
[Davacı Vekili — İmza]
Ekler: Bildirge, hizmet dökümü, istifa/fesih belgeleri, arabuluculuk son tutanağı (varsa), adli yardım belgeleri (varsa), vekâletname.
Dilekçe şablonu 2: Davalı işverenin cevap dilekçesi
Aşağıdaki şablon, işverenin kod düzeltme davasına verdiği cevap içindir. Cevap dilekçesinde yalnızca doğru ve belgeli olgular ileri sürülmelidir.
[İL/İLÇE] İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
Esas No: [yıl]/[sıra]
CEVAP VEREN DAVALI: [İşveren unvanı] — Vekili: [Av. Ad Soyad]
DAVACI: [Ad Soyad]
KONU: Davaya cevaplarımızın sunulmasıdır.
CEVAPLARIMIZ
1. Görev ve yetki yönünden: [Varsa itiraz yazılır / Mahkemenizin görev ve yetkisine itirazımız bulunmamaktadır.]
2. Dava şartları yönünden: [7036 sayılı Kanun m.3 kapsamında arabuluculuk şartı aranıyorsa ve yerine getirilmemişse davanın usulden reddi talep edilir. Hukuki yarar yönünden de huzurdaki davanın niteliği değerlendirilmelidir.]
3. Esas yönünden: Davacının iş sözleşmesi [tarih] tarihinde [istifa/fesih/diğer] sebebiyle sona ermiştir. İşten ayrılış bildirgesindeki “[kod]” kodu bu fiilî duruma uygun olarak [tarih] tarihinde bildirilmiştir. [Dayanak belgeler: istifa dilekçesi, fesih bildirimi, savunma yazıları, tutanaklar, tanık.] Bildirilen kodun gerçeğe aykırı olduğu iddiası ispatlanmamıştır.
4. [Varsa: Davalı işveren olarak bildirgedeki kodun hatalı olduğu anlaşılırsa düzeltme yoluna gidilmesinde bir sakınca görülmemektedir; bu durumda yargılama giderleri bakımından davacının dava açmakta haklı olup olmadığı mahkemece değerlendirilmelidir.]
DELİLLER: SGK bildirgeleri, personel özlük dosyası, bordrolar, [belgeler], tanık, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda arz edilen nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
[Davalı Vekili — İmza]
Dilekçeye eklenecek belgeler
Sık yapılan hatalar
- Kodu yalnızca bildirgede aramak. Fesih bildirimi, istifa dilekçesi ve yazışmalar gibi sözleşmenin sona erme şeklini gösteren belgeler ayrıca toplanmalıdır.
- Hukuki yararı yazmamak. Tespit davasında güncel yarar gerekir (HMK m.106/2); kodun hangi hakkı veya durumu etkilediği somut anlatılmalıdır.
- İşe iade süresini kaçırmak. Fesih bildiriminin geçerli sebebe dayanmadığı iddiası için tebliğden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır (İş Kanunu m.20); kod düzeltme davası bunun yerine geçmez.
- Arabuluculuk şartını gözden kaçırmak. Alacak, tazminat veya işe iade talebi de varsa arabuluculuk dava şartıdır (7036 m.3/1).
- Gerçek dışı olgu yazmak. Dilekçedeki her olgu belgeyle desteklenebilir olmalıdır.
- İşsizlik ödeneği süresini unutmak. Otuz günlük başvuru süresi (4447 m.48) kod davası sürerken de işler.
Dilekçeden sonra süreç nasıl işler?
Hazırlıktan karara kadar süreç
Sonuç
Çıkış kodu, kısa bir numara olmasına rağmen işsizlik ödeneği, tazminat uyuşmazlıkları ve işçinin iş hayatı bakımından sonuçlar doğurabilir. Kodun düzeltilmesi davası, iş mahkemesinde açılan bir tespit davasıdır; başarı, kodun gerçekte hangi fesih şekline karşılık geldiğinin belgelerle ortaya konmasına bağlıdır. SGK’nın resmî listesi, 4857 sayılı Kanun’un fesih hükümleri, 4447 sayılı Kanunun işsizlik ödeneği şartları ve 7036 sayılı Kanunun usul kuralları birlikte okunmalıdır. Kod listelerinin Kurum tarafından değiştirilebileceği ve davadaki usul şartlarının dosyaya göre farklılaşabileceği unutulmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
SGK işten çıkış kodu nedir, kim belirler?
İşten çıkış kodu, işverenin düzenlediği sigortalı işten ayrılış bildirgesinde yer alan işten ayrılış nedenini gösteren numaradır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.25/1 uyarınca bildirge, sigortalılığın sona ermesini izleyen on gün içinde e-sigorta ile verilir; bildirgedeki işten ayrılış ve eksik gün nedenlerine ilişkin kodları belirlemeye ve değiştirmeye SGK yetkilidir. Kodu bildirgeye işveren yazar.
Hangi mahkemede dava açılır?
İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisi nedeniyle doğan hukuk uyuşmazlıkları 7036 sayılı Kanun m.5/1-a uyarınca iş mahkemelerinin görev alanındadır. Yetkili mahkeme, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir (m.6/1). İş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar (m.2/3).
Çıkış kodu düzeltme davasında arabuluculuk zorunlu mudur?
7036 sayılı Kanun m.3/1, kanuna veya iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmasını dava şartı sayar. Salt kodun tespitini isteyen davada bu şartın aranıp aranmayacağı, dosyada ayrıca alacak, tazminat veya işe iade talebi bulunup bulunmamasına göre değişebilir; kıdem tazminatı da isteniyorsa arabuluculuk zorunludur. Başvurudan önce dosyanın niteliği bir avukatla değerlendirilmelidir.
Çıkış kodu işsizlik ödeneğini etkiler mi?
Evet. 4447 sayılı Kanun m.51, işsizlik ödeneğine hak kazanılabilecek hizmet akdi sona erme hallerini sayar; bu sayılan haller dışında kalan ayrılışlarda ödenek hakkı doğmaz. Ayrıca prim ödeme koşulları (m.50) ve otuz günlük başvuru süresi (m.48) ayrıca aranır. Bildirgedeki kod, Kurumun ödenek değerlendirmesinde önemli bir veridir; kodun hatalı olduğu iddiası mahkemede ispatlanmalıdır.
29 numaralı çıkış kodu nedir?
SGK’nın internet sayfasında yayımlanan işten ayrılış nedenleri listesinde 29 numaralı kod yer almamaktadır; 4857 sayılı Kanun m.25/II kapsamındaki (ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller) feshler için listede 42-50 numaralı kodlar (25/II-A ila 25/II-I) bulunmaktadır. Eski bildirgelerde veya farklı dönemlerde kullanılan kodların anlamı için bildirgenin düzenlendiği tarihteki Kurum duyurularına bakılmalıdır.
Kodun düzeltilmesi için dava süresi var mı?
İncelenen 4857, 5510 ve 7036 sayılı Kanun metinlerinde, çıkış kodu düzeltme davasına özgü bir hak düşürücü süre tespit edilmemiştir. Ancak işe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurma (İş Kanunu m.20), işsizlik ödeneği için işten ayrılma bildirgesiyle otuz gün içinde başvurma (4447 m.48) ve alacaklarda zamanaşımı gibi süreler ayrıca işler; bu nedenle gecikmeden hareket edilmelidir.
Adli yardım talep edilebilir mi?
HMK m.334/1 uyarınca kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olan kimseler, talepleri açıkça dayanaktan yoksun olmamak kaydıyla adli yardımdan yararlanabilir. Adli yardım kararı geçici muafiyet sağlar (m.335); kabul edilip edilmeyeceğine mahkeme karar verir.
Bu dilekçe örneğini aynen kullanabilir miyim?
Hayır. Şablon genel bir çerçevedir; kod numaraları, fesih tarihi, işçinin çalışma süresi ve fesih sebebi dosyaya göre doldurulmalı, yalnızca gerçeğe uygun olgular yazılmalıdır. Dilekçeyi vermeden önce bir avukata danışılması önerilir.
İlgili yazılarımız
İşe İade Davası Nasıl Açılır? · İşveren Hangi Durumlarda İşçiyi İşten Çıkarabilir? · İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi? · Kıdem Tazminatı Hesaplama · İşçilik Alacakları ve Tazminat Davaları · İş Hukuku Rehberi
Bildirge ve fesih belgeleriniz doğrultusunda dava yolunu ve sürelerinizi birlikte değerlendirelim.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukattır. Bu yazı, mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlanan güncel kanun metinleri esas alınarak hazırlanmıştır; dilekçe örnekleri genel şablon niteliğindedir ve somut dosyaya göre uyarlanmalıdır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
