Kısa cevap: Şile cinsel suç avukatı; şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapar. Bu dosyalarda çoğu kişinin bilmediği iki hak vardır: kanunun saydığı suçlarda barodan ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteme (CMK m.234, 239) ve şüpheliyle yüz yüze gelmeden, özel ortamda uzman aracılığıyla beyan verme (m.236).
Cinsel suç dosyalarında usul, esas kadar belirleyicidir. Beyanın nasıl ve nerede alındığı, kaç kez tekrarlandığı, mağdura haklarının bildirilip bildirilmediği; hem savunmanın hem mağdur tarafın elindeki en somut başlıklardır.
Aşağıda önce cinsel suç avukatının hangi dosyalarda görev aldığını ve dosyanın hangi aşamalardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana geçiyoruz: mağdur ile şikâyetçinin hakları, barodan vekil görevlendirilmesi, özel ortamda beyan ve merkezler ile kamu davasına katılma. Genel ceza savunması için Şile ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve ısrarlı takip suçlarında; vekili bulunmayan mağdur, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.234, 239). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Cinsel Suç Avukatı Hangi Dosyalarda Görev Alır?
Kısa cevap: Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz ve ısrarlı takip dosyalarında müdafilik veya mağdur vekilliği; ayrıca iftira savunması, beyan usulü ve davaya katılma işlemleri.
Bu dosyalarda taraf olmak yalnızca “şikâyetçi olmak” demek değildir. Kanun, mağdura soruşturmanın ilk gününden itibaren kullanabileceği somut yetkiler tanır ve bunların bildirilmesini zorunlu kılar.
Dosya Hangi Aşamalardan Geçer?
Kısa cevap: Şikâyet, hakların bildirimi, gerekiyorsa barodan vekil, beyanın usulüne uygun alınması, adlî tıp, iddianame, katılma ve kovuşturma.
Soruşturma Şile Cumhuriyet Başsavcılığı’nda yürütülür; adliyenin birimleri için Şile Adliyesi rehberimize bakabilirsiniz.
Soruşturmada Mağdurun Hakları
Kısa cevap: Delil isteme, belge örneği alma, barodan vekil isteme, dosyayı inceletme ve takipsizlik kararına itiraz. Çocuk ve meramını ifade edemeyen mağdur için vekil istem aranmadan görevlendirilir.
Son satır, merkeze uzak ilçelerde kâğıt üzerinde kalmaması gereken bir haktır: Şile’den adlî tıp işlemi için başka bir yere gitmek zorunda kalan mağdurun yol, konaklama ve iaşe gideri kanun gereği karşılanır.
Kovuşturmada Haklar ve Davaya Katılma
Kısa cevap: Duruşmadan haberdar edilme, kamu davasına katılma, tanık davetini isteme ve katılan sıfatıyla kanun yoluna başvurma. Katılma hüküm verilinceye kadar mümkündür; kanun yolu aşamasında istenemez.
Beyanın Alınması: Özel Ortam ve Merkezler
Kısa cevap: Mağdur yemin etmeden dinlenir; psikolojisi bozulmuş mağdur kural olarak bir defa dinlenir. Beyan, koşulları varsa özel ortamda uzmanlar aracılığıyla veya merkezlerde alınır; kayıtlar dosyada saklanır ve kimseye verilmez.
Mağdur hakları dosyada nasıl kullanılır?
Suçtan doğan maddî ve manevî zararın giderimi ayrı bir hukuk davasının konusudur; bu konuda tazminat sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme ve Dosyanın Yürütüldüğü Yer
Cinsel suç dosyalarında görev, isnat edilen fiilin cezasına göre belirlenir: ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren dosyalar, Şile’de ağır ceza mahkemesi bulunmadığından Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Bunun dışındaki dosyalar Şile Asliye Ceza Mahkemesi’nde yürür. Soruşturma ise her hâlde Şile Cumhuriyet Başsavcılığı’nda başlar.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk olarak hakların bildirimi: mağdura hakları anlatılıp tutanağa yazılmış mı.
İkincisi vekil: kanunun saydığı suçlardan biri varsa vekil görevlendirilmiş mi.
Üçüncüsü beyanın usulü: özel ortam veya merkez şartı gerekiyorken uygulanmış mı.
Dördüncüsü tekrar dinleme: bir defa dinleme kuralına rağmen yeniden dinleme talep edilmişse gerekçesi ne.
Beşincisi katılma: taraf sıfatı zamanında kazanılmış mı; yoksa kanun yolu hakkı sınırlanır.
Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, soruşturma ve kovuşturmada kural olarak bir defa dinlenebilir (CMK m.236/2). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Şile cinsel suç avukatı hangi dosyalarda görev alır?
Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, cinsel taciz ve ısrarlı takip dosyalarında şüpheli-sanık müdafiliği ya da mağdur vekilliği yapar. İftira savunması ile mağdur haklarının kullanılması da bu kapsamdadır.
Dosya hangi aşamalardan geçer?
Şikâyet veya ihbarla soruşturma başlar, mağdura hakları bildirilir, gerekiyorsa barodan vekil görevlendirilir ve beyan usulüne uygun alınır. İddianame kabul edilirse kovuşturma başlar; mağdur davaya katılarak taraf sıfatı kazanır.
Mağdurun soruşturmadaki hakları nelerdir?
Delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteme, barodan avukat görevlendirilmesini isteme, vekili aracılığıyla belgeleri inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz (CMK m.234/1-a).
Ücretsiz avukat hangi suçlarda istenebilir?
12/5/2022 tarihli 7406 sayılı Kanunla değiştirilen hükme göre; vekili bulunmaması hâlinde cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesi istenebilir.
Vekil istemek için başvuru şart mı?
Mağdur onsekiz yaşını doldurmamış, sağır veya dilsiz ya da meramını ifade edemeyecek derecede malûl olur ve bir vekili de bulunmazsa, istemi aranmaksızın bir vekil görevlendirilir (m.234/2).
Haklar bildirilmezse ne olur?
Kanun, bu hakların suçun mağdurları ile şikâyetçiye anlatılıp açıklanmasını ve bu hususun tutanağa yazılmasını zorunlu tutar (m.234/3). Bildirimin yapılmaması dosyada ileri sürülebilecek bir usul eksikliğidir.
Adli tıp için başka şehre gitmem gerekirse giderler kime ait?
17/10/2019 tarihli 7188 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre; dava nakli veya adlî tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışında bir yere gitme zorunluluğu doğması hâlinde mağdurun konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri Harcırah Kanunu hükümlerine göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m.234/4).
Mağdur tanık olarak yemin eder mi?
Hayır. Mağdurun tanık olarak dinlenmesi hâlinde, yemin hariç, tanıklığa ilişkin hükümler uygulanır (m.236/1).
Mağdur kaç kez dinlenir?
İşlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, bu suça ilişkin soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir; maddî gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk arz eden hâller saklıdır (m.236/2).
Dinleme sırasında uzman bulunur mu?
Mağdur çocukların veya işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş diğer mağdurun tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur (m.236/3).
Şüpheliyle yüz yüze gelmeden ifade verebilir miyim?
Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır (m.236/4).
Çocuk mağdurun beyanı nerede alınır?
TCK m.103/2’de düzenlenen suçlardan mağdur olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınır ve beyan ile görüntüler kayda alınır (m.236/5).
Çocuk mağdur kovuşturmada yeniden dinlenir mi?
Kovuşturma evresinde ancak maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk bulunması hâlinde, mahkeme veya görevlendireceği naip hâkim tarafından bu merkezlerde uzmanlar aracılığıyla işlem yapılır (m.236/5).
Mağdur çocuk hangi merkeze götürülür?
Mağdur çocuk, yargı çevresi ve mülkî sınırlara bakılmaksızın en yakın merkeze götürülmek suretiyle bu işlemler yerine getirilir (m.236/5).
Yetişkin mağdur için de aynı usul geçerli mi?
TCK m.102/2’de düzenlenen suçlardan mağdur olanların soruşturma evresindeki beyanları bakımından da aynı hüküm uygulanır; ancak beyan ve görüntülerin kayda alınmasında mağdurun rızası aranır (m.236/6).
Beyan kayıtları kimlere verilir?
Kayıtlar dava dosyasında saklanır, kimseye verilmez ve gizliliği için gerekli tedbirler alınır (m.236/7). Kayıtlar yazılı tutanağa dönüştürülür ve talepte bulunan şüpheli, sanık, müdafi, mağdur, vekil veya kanuni temsilciye bu tutanak verilir (m.236/8).
Kayıtlar izlenebilir mi?
Beyan ve görüntü kayıtları, bu kişilere soruşturma ve kovuşturma makamlarının gözetiminde gizliliği korunmak suretiyle izletilebilir (m.236/8).
Bu merkezleri kimler kurabilir?
14/11/2024 tarihli 7532 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre, bu merkezler devlet üniversiteleri tarafından da kurulabilir (m.236/9).
Davaya ne zamana kadar katılabilirim?
Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler (m.237/1).
İstinaf aşamasında katılma mümkün mü?
Kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamaz. Ancak ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır (m.237/2).
Katılma nasıl yapılır?
Katılma, kamu davasının açılmasından sonra mahkemeye dilekçe verilmesi veya katılma istemini içeren sözlü başvurunun duruşma tutanağına geçirilmesi suretiyle olur; savcı, sanık ve varsa müdafi dinlendikten sonra istem karara bağlanır (m.238).
Katılmak davayı durdurur mu?
Hayır. Katılma davayı durdurmaz; tarihi belirlenmiş duruşma, vaktin darlığından dolayı katılan çağrılamayacak olsa bile belirli gününde yapılır (m.240).
Katıldıktan sonra karara itiraz edebilir miyim?
Davaya katılmış olmak koşuluyla, davayı sonuçlandıran kararlara karşı kanun yollarına başvurulabilir (m.234/1-b-6).
Şile’deki cinsel suç dosyaları nerede görülür?
Soruşturma Şile Cumhuriyet Başsavcılığı’nda yürütülür. Suçun niteliğine göre dosya Şile Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülebilir; ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren dosyalar Şile’de ağır ceza bulunmadığından Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda cinsel suç dosyalarını takip etmektedir. Şile, Ağva ve çevre köylerden gelen dosyalarda; şüpheli ve sanık müdafiliğinin yanı sıra mağdur vekilliği üstlenmekte, beyanın usulüne uygun alınması ile davaya katılma ve kanun yolu başvurularını yürütmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.234-240)
- 12/5/2022 tarihli 7406 sayılı Kanun m.10 — CMK m.234’te barodan vekil istenebilecek suçların genişletilmesi
- 17/10/2019 tarihli 7188 sayılı Kanun m.21-22 — CMK m.234/4 (yol ve konaklama gideri) ile m.236/4-8 (özel ortam ve merkezler)
- 14/11/2024 tarihli 7532 sayılı Kanun m.17 — CMK m.236/9: merkezlerin devlet üniversitelerince de kurulabilmesi
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.102-105, 123/A)
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
