Kısa cevap: Karşılıklı hakaret suçtur, ama ceza verilmeyebilir. Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 129/3 uyarınca hakaret karşılıklı işlenmişse mahkeme, olayın mahiyetine göre taraflardan her ikisinin veya birinin cezasını üçte bire kadar indirebilir ya da ceza vermekten vazgeçebilir. Hakaret, kasten yaralamaya tepki olarak edilmişse TCK 129/2 uyarınca hiç ceza verilmez.
- Karşılıklı hakaret hâlinde TCK 129/3 uyarınca taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza üçte bire kadar indirilebilir ya da hiç ceza verilmeyebilir.
- Ceza verilmemesine hükmedilirse karar CMK 223/4-c uyarınca “ceza verilmesine yer olmadığı” kararıdır; mahkûmiyet değildir.
- Kasten yaralamaya tepki olarak edilen hakarette TCK 129/2 uyarınca ceza verilmez; burada hâkimin takdiri yoktur.
- Hakaret 25.12.2025’ten bu yana uzlaştırma kapsamı dışındadır; buna karşılık kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç önödeme uygulanır.
- Şikâyet süresi öğrenmeden itibaren altı aydır ve fiil tarihinden itibaren iki yılı geçemez.
“Karşılıklı hakaret cezası” sorusu çoğunlukla bir kavga, komşu tartışması, trafik atışması ya da WhatsApp grubundaki bir yazışmadan sonra, iki tarafın da birbirinden şikâyetçi olduğu dosyalarda sorulur. Bu yazıda TCK 129’un üç fıkrasını, ceza verilmesine yer olmadığı kararının sonuçlarını, uzlaştırma ve önödeme durumunu Yargıtay kararlarıyla açıklıyoruz. Hakaret suçunun temel cezası ve unsurları için hakaretin cezası rehberimize bakabilirsiniz.
Karşı tarafın size yönelik sözlerini gösteren mesaj, ses kaydı ve tanık bilgilerini ilk ifadeden önce bir araya getirmek, TCK 129/3 savunmasının temelidir. Süre geçerse bu hak kaybolabilir.
Karşılıklı hakaret olursa ceza verilir mi?
Kısa Cevap: Karşılıklı hakarette ceza verilmesi zorunlu değildir. TCK 129/3, hakaretin karşılıklı işlendiği durumda hâkime üç seçenek tanır: cezayı hiç indirmemek, üçte bire kadar indirmek veya ceza vermekten vazgeçmek. Seçim “olayın mahiyetine göre” yapılır; tartışmayı başlatan, sözlerin ağırlığı ve olayın akışı belirleyicidir.
“Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi halinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.”
TCK m. 129/3
Hüküm bir hak değil, takdir yetkisidir. Ağır ve uzun süreli hakaretle başlayan bir tartışmada sadece tek bir sözle karşılık veren taraf cezasız bırakılırken, tartışmayı başlatan tarafa indirimsiz ceza verilebilir. Kanun bu yüzden “taraflardan her ikisi veya biri” ifadesini kullanır.
Araç park meselesi yüzünden tartışan iki kişinin birbirine sinkaflı sözlerle hakaret ettiği olayda Daire, olayın hemen ardından alınan kolluk beyanlarına dayanarak hakaretin karşılıklı olduğunu kabul eden yerel mahkemenin takdirini yerinde bulmuştur. Ancak hükmün “ceza vermekten vazgeçilmesine” diye değil, TCK 129/3 ve CMK 223/4-c uyarınca “ceza verilmesine yer olmadığına” diye kurulması gerektiğini belirterek kararı düzelterek onamıştır.
Karşılıklı hakaret nedir, şartları nelerdir?
Karşılıklı hakaret, iki kişinin aynı olay içinde birbirinin onur, şeref ve saygınlığına sözle, yazıyla veya hareketle saldırmasıdır. TCK 129/3’ün uygulanması için iki tarafın da hakaret suçunu oluşturan bir davranışta bulunması, bu davranışların birbirine bağlı olması ve karşı tarafın hakaretinin delille ortaya konması gerekir.
Aynı olayın parçası olmalı
Günler sonra, başka bir sebeple söylenen söz önceki hakaretin karşılığı sayılmaz. Tartışmanın akışı içinde, birbirine cevap niteliğinde söylenen sözler aranır. Yazışmalarda zaman damgası bu yüzden önemlidir.
Karşı tarafın hakareti ispatlanmalı
“O da bana küfretti” demek tek başına yetmez. Tanık anlatımı, ses kaydı, mesaj ekran görüntüsü veya olay sonrası kolluk tutanağı gibi bir delil gerekir. Yargıtay’ın incelediği bir kapı önü tartışmasında, katılanın da hakaret ettiğini anlatan iki tanığın beyanı, sanığın “önce o hakaret etti” savunmasını doğrulayan delil olarak yeterli görülmüştür.
TCK 129’daki üç hâl nasıl ayrılır?
TCK 129, hakaret suçuna özgü üç ayrı indirim ve cezasızlık hâli düzenler: haksız fiile tepki (129/1), kasten yaralamaya tepki (129/2) ve karşılıklı hakaret (129/3). Üçü de genel haksız tahrik hükmü olan TCK 29’dan daha lehe sonuç verir ve hakaret suçunda özel hüküm olarak önce uygulanır.
Yargıtay, hakaretin haksız fiile tepki olarak işlendiği kabul edildiğinde özel hüküm olan TCK 129 yerine TCK 29 ile hüküm kurulmasını bozma sebebi saymaktadır. Bu ayrım savunmada önemlidir; çünkü TCK 29 cezayı yalnız indirir, TCK 129 ise ceza verilmemesine imkân tanır.
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı ne anlama gelir?
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, sanığın hakaret suçunu işlediği kabul edilmekle birlikte karşılıklı hakaret nedeniyle ceza tayin edilmediğini gösteren hükümdür. CMK 223/4-c, “karşılıklı hakaret” hâlini bu kararın sebepleri arasında açıkça sayar. Karar beraat değildir, ancak mahkûmiyet de değildir.
Uygulamada yerel mahkemeler kimi zaman “ceza vermekten vazgeçilmesine” ifadesini kullanır; Yargıtay 4. Ceza Dairesi yukarıdaki 2024 tarihli kararında bu ifadeyi düzelterek hükme CMK 223/4-c dayanağını eklemiştir. Mahkeme ceza vermek yerine indirim yolunu seçerse hesap şöyle işler:
Temel ceza 1 yıl hapis belirlenirse, TCK 129/3 ile üçte bire kadar, yani en çok 4 ay indirim yapılarak ceza 8 aya iner. Ardından TCK 62 uyarınca altıda bire kadar takdiri indirim tam oranda uygulanırsa 8 aydan 1 ay 10 gün düşülür ve sonuç ceza 6 ay 20 gün olur. Bu süre koşulları varsa adli para cezasına çevrilebilir veya hükmün açıklanması geri bırakılabilir.
Hakarete karşılık veren kişi de yargılanır mı?
Hakarete karşılık veren kişi de hakaret suçunun faili olduğundan yargılanabilir. Karşılıklı hakaret dosyalarında çoğu zaman iki taraf birbirinden şikâyetçi olur ve her biri hem “katılan” hem “sanık” sıfatı taşır. TCK 129/3, suçun oluştuğunu varsayar; yalnız cezanın indirilmesine veya hiç verilmemesine imkân tanır.
Bu nedenle “o başlattı, ben sadece cevap verdim” savunması beraat sebebi değil, TCK 129/3 talebidir. Savunmada beraat ile 129/3 talebinin birlikte ve kademeli ileri sürülmesi gerekir: önce sözün hakaret niteliği taşımadığı, kabul edilmezse karşılıklılık.
WhatsApp ve sosyal medyada karşılıklı hakaret nasıl değerlendirilir?
WhatsApp, Instagram veya Facebook üzerinden karşılıklı hakaret, yüz yüze hakaretle aynı kurallara tabidir. TCK 125/2 uyarınca mağduru muhatap alan yazılı, sesli veya görüntülü iletiyle hakaret aynı cezayı gerektirir; yazışmada iki tarafın da hakaret ettiği anlaşılıyorsa mahkeme TCK 129/3’ü değerlendirmek zorundadır.
Aynı iş yerinde çalışan tarafların kendi sosyal medya hesaplarından birbirine hakaret içeren cümleler kurduğu, bunun sanığın sunduğu ekran görüntüleriyle anlaşıldığı olayda Daire, sanığın katılanlardan şikâyetçi olup olmamasının TCK 129/3’ün uygulanmasına engel olmadığını belirterek ceza verilmesine yer olmadığı kararını onamıştır.
Telefon mesajlarıyla hakaret nedeniyle verilen mahkûmiyet, diğer sebeplerin yanında, karşılıklı mesajlaşma sırasında katılanın da hakaret içeren sözler söylediğinin dosyadan anlaşılmasına rağmen TCK 129/3 uyarınca değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.
Paylaşım herkese açık bir gönderide yapılmışsa TCK 125/4 uyarınca aleniyet nedeniyle ceza altıda bir artırılır; özel mesajda bu artırım uygulanmaz. Yazışmanın tamamı, karşı tarafın mesajlarıyla birlikte ve tarih-saat bilgisi görünecek şekilde saklanmalıdır.
Darp edilen kişinin hakareti cezalandırılır mı?
Darp edilen kişinin hakareti, kasten yaralamaya tepki olarak söylenmişse cezalandırılmaz. TCK 129/2 açık bir dille “kişiye ceza verilmez” der; 129/1 ve 129/3’ten farklı olarak burada hâkime takdir yetkisi tanınmamıştır. Hakaretin yaralamadan sonra ve ona cevap olarak söylendiğinin ortaya konması yeterlidir.
Polis merkezinde ifadesi alınırken polis memurlarına hakaret eden sanık hakkında Daire, görev kapsamında ve sanığın eylemleriyle orantılı müdahalenin haksız fiil sayılamayacağını, bu nedenle TCK 129/1’in uygulanamayacağını belirtmiştir. Kabule göre de hakaretin kasten yaralamaya tepki olduğu kabul ediliyorsa indirim değil, TCK 129/2 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
Hakarete karşılık yumrukla cevap veren taraf ise ayrıca kasten yaralamadan yargılanır; bu suçta TCK 129 değil, TCK 29 haksız tahrik indirimi tartışılır. Kavga dosyalarının bütün suç ve tahrik ihtimalleri için kavgaya karışmanın hukuki sonuçları yazımıza bakabilirsiniz.
Karşılıklı hakarette uzlaştırma ve önödeme var mı?
Hakaret suçunda uzlaştırma yoktur, önödeme vardır. CMK 253/3, 7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’ten itibaren hakaret suçunun (TCK 125) tamamını uzlaştırma dışında bırakmıştır. TCK 75/6 ise kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret (125/3-a) hariç, hakaret suçunda önödeme uygulanacağını düzenler.
Önödemede Cumhuriyet savcılığının tebliği üzerine belirlenen miktar on gün içinde ödenirse kamu davası açılmaz; talep edilirse üç eşit taksit mümkündür. Önödeme kapsamındaki suçu beş yıl içinde tekrar işleyen kişiye aynı suçtan önödeme uygulanmaz. Olay 25.12.2025’ten önceyse uzlaştırma yönünden suç tarihindeki hükmün ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Hakaret şikâyet süresi ne kadar, şikâyetten vazgeçilirse ne olur?
Hakaret suçunda şikâyet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır ve TCK 73/2 uyarınca her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. TCK 131/1 uyarınca kamu görevlisine görevinden dolayı edilen hakaret dışındaki hakaretler şikâyete bağlıdır; vazgeçme davayı düşürür.
Karşılıklı şikâyetlerde tarafların birlikte vazgeçmesi her iki dosyayı da düşürür; ancak vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (TCK 73/6). Hakkınızda başlatılmış bir soruşturmayı nasıl öğreneceğinizi hakkımda şikâyet olduğunu nasıl öğrenebilirim yazımızda anlattık.
Uygulamada sık yapılan hatalar
Karşılıklı hakaret dosyalarındaki hataların çoğu, olayın küçük görülmesinden ve delillerin zamanında korunmamasından kaynaklanır. Dosyalarda sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- Yalnız kendi mesajını silip karşı tarafın mesajlarını saklamamak; karşılıklılık ispatlanamaz.
- Yazışmanın sadece bir bölümünün ekran görüntüsünü sunmak; tarih ve sıra görünmeyince cevap niteliği tartışmalı hâle gelir.
- İfadede karşı tarafın sözlerini hiç anlatmamak ve tanık adı vermemek.
- Hakarete karşılık fiziksel müdahalede bulunmak; ayrı bir yaralama dosyası açılır ve TCK 129 o suça uygulanmaz.
- Önödeme tebligatındaki on günlük süreyi kaçırmak.
- Polis veya başka bir kamu görevlisiyle yaşanan tartışmayı sıradan hakaret sanmak; bu hâl şikâyete bağlı değildir ve önödeme dışındadır.
Sonuç ve değerlendirme
Karşılıklı hakaret suçu ortadan kaldırmaz; ama TCK 129/3 ile cezanın indirilmesine veya hiç verilmemesine yol açabilir. Kasten yaralamaya tepki olan hakarette ceza verilmez. Sonucu belirleyen, karşı tarafın hakaretinin delillerle ve aynı olayın parçası olarak ortaya konmasıdır. Önödeme imkânı ve şikâyet süreleri de dosyanın seyrini doğrudan etkiler. Güncel kanun metinleri için Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu metinlerine, diğer ceza hukuku konuları için makaleler dizinimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıklı hakarette iki taraf da ceza alır mı?
Her iki taraf da şüpheli olarak dinlenebilir ve birlikte yargılanabilir; ancak TCK 129/3 uyarınca mahkeme olayın mahiyetine göre ikisine de, yalnız birine de ceza vermeyebilir veya cezayı üçte bire kadar indirebilir. Tartışmayı kimin başlattığı ve sözlerin ağırlığı bu takdirde belirleyicidir.
Karşı taraf benden şikâyetçi olmadıysa karşılıklı hakaret indirimi uygulanır mı?
Uygulanabilir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi 05.04.2023 tarihli kararında, sanığın karşı taraftan şikâyetçi olmamasının TCK 129/3’ün uygulanmasına engel olmadığını kabul etmiştir. Önemli olan, karşı tarafın da hakaret ettiğinin dosyadaki delillerle anlaşılmasıdır.
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı sicile işler mi?
Ceza verilmesine yer olmadığı kararı CMK 223/1 uyarınca bir hükümdür ama mahkûmiyet değildir; sanığa ceza tayin edilmez. Adli Sicil Kanunu m. 4 adli sicile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin kaydedileceğini düzenlediğinden bu karar sabıka kaydı oluşturmaz; yine de karara karşı katılan tarafın kanun yoluna başvurma hakkı vardır.
WhatsApp’ta karşılıklı küfürleşmek suç mu?
Evet. Mağduru muhatap alan yazılı mesajla hakaret TCK 125/2 uyarınca yüz yüze hakaretle aynı cezayı gerektirir: üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası. Yazışmada iki taraf da hakaret etmişse TCK 129/3 değerlendirilmelidir; Yargıtay bu değerlendirme yapılmadan verilen mahkûmiyeti bozmaktadır.
Hakaret davasında uzlaştırmaya gidilir mi?
Hayır. CMK 253/3, 7571 sayılı Kanunla 25.12.2025’ten itibaren hakaret suçunun (TCK 125) tamamını uzlaştırma dışında bırakmıştır. Buna karşılık TCK 75/6 uyarınca, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hariç, savcılık önödeme teklif eder; süresinde ödenirse kamu davası açılmaz.
Karşılıklı hakaret için şikâyet süresi ne kadar?
Şikâyet süresi TCK 73 uyarınca fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır. 7531 sayılı Kanunla eklenen hüküm gereği hakaret suçunda bu süre, her durumda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Süre her taraf için ayrı işler.
Hakaret karşılığında tokat atarsam TCK 129 uygulanır mı?
Hayır. TCK 129 yalnız hakaret suçuna ilişkindir; hakarete karşılık yapılan kasten yaralama ayrı bir suçtur ve TCK 86 kapsamında yargılanır. Bu durumda yaralama suçu için TCK 29’daki haksız tahrik indirimi gündeme gelebilir, ancak ceza tamamen kaldırılmaz.
Sözlerin hakaret niteliği, karşı tarafın hakaretini gösteren deliller, önödeme teklifi ve şikâyet süreleri savunmanın yönünü belirler. Somut olayınızı inceleyebiliriz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, Kartal’daki Çalışkan Hukuk Bürosu’nda ceza hukuku alanında çalışmaktadır. Hakaret, tehdit ve kasten yaralama soruşturmalarında; özellikle komşu, aile, iş yeri ve sosyal medya kaynaklı karşılıklı şikâyet dosyalarında hem şüpheli ve sanıkların savunmasında hem de şikâyetçilerin vekili olarak görev almaktadır. Bu yazı, güncel Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu metinleri ile tam metni incelenen Yargıtay 4. Ceza Dairesi kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
