Kısa cevap: Üsküdar uyuşturucu avukatı, dosyanın kullanma mı ticaret mi olduğunu ve kişinin ceza sorumluluğunun bulunup bulunmadığını inceler. Kanun burada ince bir ayrım yapar: irade dışı alınan madde etkisinde suç işleyene ceza verilmez, iradi alımda ise bu hüküm uygulanmaz (TCK m.34). Bağımlılık ise ayrı bir başlıktır ve tedavi tedbirine bağlanır (m.57/7).
Uyuşturucu dosyalarında savunma çoğu zaman iki hat üzerinde yürür: fiilin nitelendirilmesi ve kişinin durumu. İkinci hat, uygulamada ilkinin gölgesinde kalır; oysa kanun, fiil sırasındaki algılama ve yönlendirme yeteneğine bağlı olarak cezasızlık, indirim veya güvenlik tedbiri gibi birbirinden çok farklı sonuçlar öngörür.
Bu sayfada önce uyuşturucu avukatının hangi dosyalara baktığını ve dosyanın hangi adımlardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: kusurluluk — akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik, alkol veya uyuşturucu madde etkisi ve bunlara bağlanan güvenlik tedbirleri. Genel usul başlıkları için ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
İrade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyene ceza verilmez; iradi alımda ise bu hüküm uygulanmaz (TCK m.34). Bu ayrım dosyanın kaderini belirler. Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Uyuşturucu Avukatı Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Kullanmak için bulundurma ve ticaret iddiaları, kullanma–ticaret ayrımı, arama ve el koyma itirazları, ekspertiz incelemesi, denetimli serbestlik, kusurluluk değerlendirmesi ve bağımlılık tedavisi tedbirleri.
Bu dosyalarda nitelendirme cezayı, kişinin durumu ise sorumluluğun kendisini belirler. Savunma bu iki hattı ayrı ayrı kurmak zorundadır; çünkü biri hakkında verilen sonuç diğerini kendiliğinden doğurmaz.
Uyuşturucu Dosyası Hangi Adımlarla İlerler?
Kısa cevap: Yakalama ve arama, sağlık kontrolü, ifade ve sorgu, ekspertiz, nitelendirme, gerekiyorsa kusurluluk incelemesi, iddianame veya tedbir, hüküm.
Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür. Ticaret iddiasının ayrıntıları için uyuşturucu ticareti sayfamıza, tutuklama hâlinde Paşakapısı Cezaevi rehberimize bakabilirsiniz.
Akıl Hastalığı ve Ceza Sorumluluğu
Kısa cevap: Algılama veya yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmışsa ceza verilmez, ancak güvenlik tedbirine hükmolunur. Yetenek kısmen azalmışsa belirli oranlarda indirim uygulanır ve 2025 değişikliğiyle ayrıca tedbire hükmedilir.
Alkol veya Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma
Kısa cevap: Geçici bir neden ya da irade dışı alınan madde etkisinde yeteneği ortadan kalkan kişiye ceza verilmez; iradi alımda bu hüküm uygulanmaz. Ayrım, maddenin etkisinde değil alınış biçimindedir.
Bu ayrım uyuşturucu dosyalarında sık yanlış anlaşılır. Kanun, madde etkisini genel bir savunma aracı hâline getirmez; aksine kendi iradesiyle madde alan kişiyi korumanın dışında bırakır. Bağımlılık iddiası ise cezasızlık değil, tedaviye yönelik güvenlik tedbiri tartışmasını açar.
Sağır ve Dilsizlik
Kısa cevap: Kanun, sağır ve dilsizler bakımından yaş dilimlerini kaydırmıştır; her dilim için bir alt yaş grubuna ilişkin hükümler uygulanır (m.33).
Güvenlik Tedbirleri ve Bağımlılık Tedavisi
Kısa cevap: Akıl hastası yüksek güvenlikli sağlık kurumunda koruma ve tedavi altına alınır; serbest bırakma infaz hâkimi kararıyla olur ve 2025’te asgari süreler getirilmiştir. Bağımlılar ise bağımlılara özgü kuruluşta bağımlılıktan kurtulana kadar tedavi görür.
Kusurluluk iddiası dosyada nasıl değerlendirilir?
Tablodaki 2025 değişikliği önemli bir eşik getirdi: daha önce serbest bırakma yalnızca sağlık kurulu raporuna bağlıyken, artık belirli suç ağırlıklarında asgari kurum süresi aranıyor. Bu nedenle kusurluluk savunmasının sonucu, yalnızca “ceza verilip verilmeyeceği” değil, kişinin ne kadar süreyle tedbir altında kalacağı bakımından da değerlendirilmelidir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Bu sayfadaki başlıklarda merci üçe ayrılır. Yargılama bakımından; kişisel kullanım isnadı asliye ceza, imal ve ticaret isnadı ağır ceza mahkemesinin alanındadır. Kusurluluk incelemesine ilişkin gözlem ve rapor kararları soruşturmada sulh ceza hâkimliği, kovuşturmada davaya bakan mahkeme tarafından verilir. Güvenlik tedbirinin infaz aşaması ise ayrı bir mercie bırakılmıştır: serbest bırakma, tıbbi takip sonrası yeniden tedbir ve bağımlılık tedavisinin sonlandırılması kararları infaz hâkimliğince verilir (TCK m.57). Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık nitelendirmedir: dosya kullanma mı, ticaret mi olarak ele alınıyor.
İkincisi maddenin alınış biçimidir; iradi mi, irade dışı mı, bunu destekleyen somut veri var mı.
Üçüncüsü fiil anındaki durumdur: algılama ve yönlendirme yeteneği uzman değerlendirmesiyle ortaya konulmuş mu.
Dördüncüsü bağımlılık tespitidir; varsa tedaviye yönelik güvenlik tedbiri gündeme geliyor mu.
Beşincisi tedbirin süresidir: asgari süre kuralları uygulanıyor mu, tıbbi kontrol ve takip planı raporda gösterilmiş mi.
Suç işleyen alkol ya da uyuşturucu madde bağımlısı kişilerin bağımlılara özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir ve tedavi bağımlılıktan kurtulmalarına kadar devam eder (TCK m.57/7). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Üsküdar uyuşturucu avukatı hangi dosyalara bakar?
Kişisel kullanım ve ticaret isnatlarının savunması, isnadın nitelendirilmesi, arama ve el koyma işlemlerinin denetimi, laboratuvar raporunun incelenmesi ile kusurluluk ve bağımlılara özgü güvenlik tedbirine ilişkin değerlendirmeler başlıca alanlardır.
Uyuşturucu dosyası hangi adımlarla ilerler?
El koyma ve tutanakla başlar; gerektiğinde sağlık değerlendirmesi yapılır, savunma müdafi huzurunda alınır. Laboratuvar analizinden sonra isnadın hangi maddeye girdiği belirlenir; kusurluluk incelemesi gerekiyorsa uzman raporu alınır ve savcılık kararını verir.
Uyuşturucu etkisinde suç işleyen kişiye ceza verilmez mi?
Geçici bir nedenle ya da irade dışı alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış olan kişiye ceza verilmez (TCK m.34/1).
Kendi isteğiyle madde kullanan kişi bu hükümden yararlanır mı?
Hayır. İradi olarak alınan alkol veya uyuşturucu madde etkisinde suç işleyen kişi hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz (m.34/2). Bu nedenle belirleyici olan maddenin etkisi değil, nasıl alındığıdır.
İrade dışı alma ne demektir?
Kişinin bilgisi dışında içeceğine madde karıştırılması, zorla verilmesi ya da tıbbi tedavi kaynaklı beklenmeyen etki gibi durumlar bu kapsamda tartışılır. İddianın somut delillerle desteklenmesi gerekir (m.34/1).
Bağımlı olmak tek başına cezasızlık sağlar mı?
Hayır. Bağımlılık, TCK m.34 anlamında tek başına kusursuzluk sonucunu doğurmaz; kullanım iradi ise ikinci fıkradaki istisna devreye girer. Bağımlılık, güvenlik tedbiri ve tedavi bakımından ayrıca değerlendirilir (m.57/7).
Akıl hastalığı ceza sorumluluğunu nasıl etkiler?
Akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya davranışlarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış kişiye ceza verilmez; ancak hakkında güvenlik tedbirine hükmolunur (m.32/1).
Yeteneği kısmen azalmışsa ne olur?
Birinci fıkradaki derecede olmamakla birlikte yönlendirme yeteneği azalmışsa, ağırlaştırılmış müebbet yerine yirmi beş yıl, müebbet yerine yirmi yıl hapis verilir; diğer hâllerde ceza altıda birden fazla olmamak üzere indirilebilir (m.32/2).
Kısmi azalma hâlinde ayrıca tedbir uygulanır mı?
Evet. 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla değiştirilen cümle uyarınca, bu kişi hakkında ayrıca akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirine hükmolunur (m.32/2).
Güvenlik tedbiri nerede yerine getirilir?
Hakkında güvenlik tedbirine hükmedilen akıl hastaları, yüksek güvenlikli sağlık kurumlarında koruma ve tedavi altına alınır (m.57/1).
Güvenlik tedbiri ne zaman sona erer?
Yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenen raporda toplum açısından tehlikeliliğinin ortadan kalktığının veya önemli ölçüde azaldığının belirtilmesi üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilir (m.57/2).
Kurumda kalınacak asgari bir süre var mı?
Evet. 7571 sayılı Kanunla eklenen cümle uyarınca, m.32/1 gereği tedbire hükmedilen akıl hastaları için kurumda geçirilecek süre; ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet gerektiren suçlarda bir yıldan, üst sınırı on yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda altı aydan az olamaz (m.57/2).
Serbest bırakıldıktan sonra takip yapılır mı?
Sağlık kurulu raporunda, hastalığın ve fiilin niteliğine göre tıbbi kontrol ve takibin gerekip gerekmediği ile süre ve aralıkları belirtilir. Takip, Cumhuriyet savcılığınca yetkili sağlık kuruluşuna gönderilme yoluyla sağlanır (m.57/3-4).
Durum kötüleşirse yeniden tedbir uygulanır mı?
Tıbbi kontrol ve takipte kişinin toplum açısından tehlikeliliğinin arttığı anlaşılırsa, hazırlanan rapora dayanılarak infaz hâkimliğince yeniden koruma ve tedavi amaçlı güvenlik tedbirine hükmedilir (m.57/5).
Bağımlılar için hangi tedbir uygulanır?
Suç işleyen alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlısı kişilerin, güvenlik tedbiri olarak bağımlılara özgü sağlık kuruluşunda tedavi altına alınmasına karar verilir (m.57/7).
Bağımlılık tedavisi ne kadar sürer?
Bu kişilerin tedavisi, alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde bağımlılığından kurtulmalarına kadar devam eder. Yerleştirildiği kurumun sağlık kurulunca düzenlenecek rapor üzerine infaz hâkimi kararıyla serbest bırakılabilirler (m.57/7).
Bu kararları hangi merci verir?
17/6/2021 tarihli 7328 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında, maddede yer alan ‘mahkeme veya hâkim’ ibareleri ‘infaz hâkimi’ olarak değiştirilmiştir. Serbest bırakma ve yeniden tedbir kararları infaz hâkimliğince verilir (m.57).
Sağır ve dilsizlerde ceza sorumluluğu nasıl belirlenir?
Kanun yaş dilimlerini kaydırmıştır: on beş yaşını doldurmamış sağır ve dilsizler hakkında on iki yaşını doldurmamış çocuklara, on beş-on sekiz yaş arası için on iki-on beş yaş grubuna, on sekiz-yirmi bir yaş arası için on beş-on sekiz yaş grubuna ilişkin hükümler uygulanır (m.33).
Kusurluluk iddiası nasıl ispatlanır?
İddia, fiil sırasındaki durumun ve bunun davranışlara etkisinin uzman değerlendirmesiyle ortaya konulmasını gerektirir. Bu değerlendirme, gerektiğinde gözlem süreci ve sağlık kurulu raporuyla yapılır.
Kullanma ile ticaret ayrımı nasıl yapılır?
Miktar, ambalajlama biçimi, ele geçen kayıtlar, yakalanma koşulları ve kişinin kullanım geçmişi birlikte değerlendirilir. Nitelendirme hem cezayı hem de uygulanacak tedbirleri değiştirir.
Kullanma dosyasında tedavi tedbiri uygulanır mı?
Kullanmak için bulundurma dosyalarında tedavi ve denetimli serbestlik rejimi gündeme gelir. Ayrıca bağımlılık tespit edilirse TCK m.57/7 uyarınca bağımlılara özgü sağlık kuruluşunda tedavi tedbirine karar verilebilir.
Üsküdar’daki uyuşturucu dosyaları hangi mahkemede görülür?
Kullanmak için bulundurma dosyaları asliye ceza mahkemesinde, imal ve ticaret iddiasına dayanan dosyalar ağır ceza mahkemesinde görülür. Üsküdar’da ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda uyuşturucu dosyalarını takip etmektedir. Üsküdar, Altunizade, Bulgurlu ve çevre mahallelerden gelen dosyalarda; kullanma ile ticaret ayrımının tartışıldığı isnatlardan arama ve el koyma itirazlarına, kusurluluk değerlendirmelerinden bağımlılara özgü güvenlik tedbiri ve tedavi süreçlerine kadar şüpheli ve sanık taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.32-34, 57, 188-192)
- 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun m.14-15 — TCK m.32/2 ve m.57/2’de yapılan değişiklikler
- 17/6/2021 tarihli 7328 sayılı Kanun m.4 — TCK m.57’de karar merciinin infaz hâkimi olarak belirlenmesi
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
