Etkileşimli rehber
Sabıka kaydının pasaport, silah ruhsatı, memuriyet ve seçilme hakkına etkisi; adli sicil ve arşiv kaydının silinme süreleri: etkileşimli rehber ve hesaplayıcı.
Kısa cevap: Hayır; adli sicil kaydının bulunması, tek başına pasaport almaya veya yurt dışına çıkmaya engel değildir. 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.22 uyarınca asıl engel, yurt dışına çıkışın mahkeme kararıyla yasaklanmış olmasıdır. Yani belirleyici olan geçmişteki bir mahkûmiyet kaydı değil, hâlihazırda yürürlükte olan bir yurt dışına çıkış yasağının bulunup bulunmadığıdır.
Uygulamada en sık karşılaşılan yanlış bilgilerden biri, “sabıka kaydı olan pasaport alamaz” düşüncesidir. Oysa mevzuat, mahkûmiyetin varlığını değil, kişi hakkında aktif bir seyahat kısıtlaması bulunup bulunmadığını esas alır. Bu yazıda adli sicil kaydı ile yurt dışına çıkış yasağı arasındaki farkın ne olduğu, hangi hâllerde pasaport verilmeyeceği, adli kontrol kapsamındaki yurt dışı yasağının nasıl işlediği ve bu yasağın nasıl kaldırılabileceği ele alınmaktadır.
Ret bir mahkeme kararına dayanıyorsa, önce o tedbirin kaldırılması için ceza yargılamasında talepte bulunulması gerekir.
Pasaport Verilmeyecek Haller Nelerdir?
Kısa Cevap: 5682 sayılı Pasaport Kanunu m.22 uyarınca pasaport veya pasaport yerine geçen seyahat vesikası verilmeyecek kişiler sınırlı olarak sayılmıştır: başlıca hâl, yurt dışına çıkmaları mahkemelerce yasaklanmış olan kişilerdir. Ayrıca terör örgütleriyle üyelik, iltisak veya irtibatı İçişleri Bakanlığınca tespit edilen kişiler bakımından da ayrı bir düzenleme öngörülmüştür.
Dikkat edilmesi gereken nokta, bu maddede “adli sicil kaydı bulunanlar” veya “hakkında ceza mahkûmiyeti olanlar” gibi genel bir ibarenin yer almamasıdır. Kanun, geçmişteki bir mahkûmiyeti değil, hâlihazırda devam eden bir yasaklılık durumunu esas alır.
Videolu anlatım
Adli Sicil Kaydı ile Yurt Dışı Yasağı Arasındaki Fark Nedir?
Yurt Dışına Çıkış Yasağı Hangi Hâllerde Konulur?
Uygulamada en sık karşılaşılan yol, adli kontrol tedbiridir. Ceza Muhakemesi Kanunu, tutuklama yerine daha hafif bir tedbirin yeterli görüldüğü hâllerde şüpheli veya sanık hakkında adli kontrol kararı verilmesine imkân tanır ve yurt dışına çıkamamak, bu tedbirlerin başında gelir. Yani kişi hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet bulunmasa dahi, devam eden bir soruşturma veya kovuşturma nedeniyle yurt dışına çıkışı kısıtlanabilir. Adli kontrol tedbirlerinin kapsamı ve süresi hakkında ayrıntılı bilgi için adli kontrol kararı ne kadar sürer yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yasak Var mı, Nasıl Öğrenebilirim?
Kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı bulunup bulunmadığı, kural olarak dosyanın tarafı olarak öğrenilebilecek bir bilgidir; devam eden bir soruşturma varsa müdafi aracılığıyla dosya incelenerek tedbirin varlığı ve kapsamı tespit edilebilir. Hakkınızda bir soruşturma olup olmadığını öğrenme yolları için hakkımda soruşturma olduğunu nasıl öğrenirim yazımıza bakabilirsiniz.
Yurt Dışı Yasağı Nasıl Kaldırılır?
YURT DIŞI ÇIKIŞ YASAĞININ KALDIRILMASI SÜRECİ
Cezam İnfaz Edildi, Pasaport Alabilir miyim?
Kanun, pasaportu iptal edilen veya pasaport verilmemesine karar verilen kişilerden; devam eden bir idari ya da adli soruşturma veya kovuşturması bulunmayanlara, kovuşturmaya yer olmadığına, beraatine, ceza verilmesine yer olmadığına, davanın reddine veya düşmesine karar verilenlere, mahkûmiyet kararı bulunanlardan cezası tümüyle infaz edilenlere veya ertelenenlere ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilenlere, başvurmaları hâlinde pasaport verilebileceğini öngörmüştür. Yani infazın tamamlanması, pasaport hakkının önündeki engelin kalkması bakımından belirleyici bir aşamadır.
Sonuç ve Değerlendirme
“Sabıka kaydım var, pasaport alamam” düşüncesi çoğu durumda doğru değildir. 5682 sayılı Kanun m.22, geçmiş bir mahkûmiyet kaydını değil, yürürlükte olan bir yurt dışına çıkış yasağını ya da terör bağlantısına ilişkin idari tespiti esas alır. Bu nedenle pasaport işlemi reddedilen kişilerin öncelikle işlemin gerçek dayanağını tespit etmesi; yasak bir adli kontrol tedbirinden kaynaklanıyorsa bunun kaldırılması için yargı yoluna başvurması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabıka kaydım var, pasaport başvurum reddedilir mi?
Kural olarak hayır; adli sicil kaydının varlığı tek başına ret sebebi değildir. Belirleyici olan, hakkınızda yürürlükte olan bir yurt dışına çıkış yasağı bulunup bulunmadığıdır.
Hakkımda dava sürerken yurt dışına çıkabilir miyim?
Hakkınızda yurt dışına çıkış yasağı içeren bir adli kontrol kararı yoksa kural olarak çıkabilirsiniz. Böyle bir karar varsa, kaldırılmadıkça çıkış yapılamaz.
HAGB kararı pasaport almaya engel midir?
Kanun, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilenlere başvurmaları hâlinde pasaport verilebileceğini açıkça öngörmüştür; tek başına engel oluşturmaz.
Yurt dışı yasağının kaldırılması için ne kadar beklemem gerekir?
Belirli bir bekleme süresi yoktur; adli kontrol tedbirinin kaldırılması her zaman talep edilebilir ve mahkeme somut olayın koşullarına göre değerlendirir.
Cezaevinden çıktım, hemen pasaport alabilir miyim?
Cezanın tümüyle infaz edilmiş olması hâlinde başvuru yapılabilir; ancak devam eden başka bir soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gerekir.
Pasaport başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Ret bir idari işlemdir; süresi içinde idari yargıda dava açılabilir. Ancak ret bir mahkeme kararına dayanıyorsa, önce o kararın kaldırılması için ceza yargılamasında talepte bulunmak gerekir.
Yazıda anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza özgü bir değerlendirme için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli hukuk bürosunda koruma tedbirleri ve adli kontrol uygulamaları başta olmak üzere ceza yargılaması alanındaki çalışmalarını sürdürmektedir. Yurt dışına çıkış yasakları, çoğu zaman kesinleşmiş bir cezadan değil devam eden bir soruşturmadaki tedbir kararından kaynaklandığından; bu tür dosyalarda tedbirin kaldırılmasına yönelik taleplerin zamanında ve somut gerekçelerle sunulması yakından takip edilmektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
