📌 Kısa Cevap: Hayvana eziyet cezası 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 28/A maddesinde düzenlenir. Ev veya evcil hayvanı (sokak hayvanları dahil) kasten öldüren kişi 6 aydan 4 yıla, hayvana işkence eden ya da acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır. Hayvan dövüştürmek 3 ay–2 yıl hapis veya adli para cezası gerektirir. Suç birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenirse veya fail veteriner hekim gibi hayvanı korumakla yükümlü biriyse ceza yarı oranında artırılır. Aç bırakma, dövme ve terk gibi fiiller ise kural olarak idari para cezası gerektiren kabahattir.
Hayvana eziyet cezası, 2021’e kadar çoğu durumda yalnız idari para cezasıyla sınırlıydı; sahipli bir hayvanı öldürmek ise “mala zarar verme” sayılıyordu. 14 Temmuz 2021’de Resmî Gazete’de yayımlanan 7332 sayılı Kanun bu tabloyu değiştirdi: TCK 151/2 yürürlükten kaldırıldı, 5199 sayılı Kanun’a “Adli cezalar” başlıklı 28/A maddesi eklendi. 2 Ağustos 2024’te yayımlanan 7527 sayılı Kanun da maddede iki değişiklik yaptı. Bu rehberde güncel metne göre hangi fiilin suç, hangisinin kabahat olduğunu, cezaların nasıl artırıldığını, soruşturmanın hangi şartla başladığını ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme gibi kurumların nasıl uygulandığını tam metni incelenmiş Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz.
İlk ifade ve olay anı görüntülerinin korunması dosyanın seyrini belirler; kamera kayıtları kısa sürede silinebilir. Somut durumunuzu ifadeden önce birlikte değerlendirelim.
Hayvana eziyet ve hayvan öldürme hangi kanunda düzenlenir?
Hayvanlara yönelik suçlar Türk Ceza Kanunu’nda değil, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 28/A maddesinde yer alır. Aynı kanunun 14. maddesi yasak fiilleri sayar, 28. maddesi bunların bir kısmına idari para cezası bağlar. Yani her yasak fiil suç değildir: kanun bazılarını kabahat, ağır olanlarını suç olarak düzenlemiştir.
2021 öncesinde başkasına ait bir hayvanı haksız yere öldürmek TCK 151/2’deki mala zarar verme kapsamında, şikâyete bağlı olarak cezalandırılıyordu. 7332 sayılı Kanun’un 17. maddesi bu fıkrayı kaldırdı. Yargıtay da bu değişikliği, sahipli hayvanın “mal (eşya) olmaktan çıkartılıp, can olarak kabul edilmesi” şeklinde yorumlamıştır (6. Ceza Dairesi’nin aşağıda anlatılan kararı). Kanun metninin tamamına Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki 5199 sayılı Kanun metninden ulaşabilirsiniz.
7527 sayılı Kanun (RG 02.08.2024) 28/A’da iki değişiklik yaptı: öldürme suçunun istisnalarına 13. maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları eklendi; nitelikli hâlde sayılan kişiler arasından “hayvan koruma gönüllüsü” ibaresi çıkarıldı. Bu yazıdaki bütün açıklamalar bu güncel metne dayanır.
Hayvana eziyet cezası nedir? Suçlar ve cezalar tablosu
Kısa Cevap: 5199 s.K. m.28/A altı ayrı suç tipi öngörür. En sık karşılaşılanlar ev veya evcil hayvanı kasten öldürmek (6 ay–4 yıl hapis) ile işkence, acımasız ve zalimce muamele (6 ay–3 yıl hapis) suçlarıdır. Cinsel saldırıda hapisle birlikte en az 100 gün adli para cezası, dövüştürmede ise hapis veya adli para cezası seçimlik olarak verilir.
Tablodaki cezalar temel cezadır. Mahkeme cezayı alt ve üst sınır arasında TCK 61’deki ölçütlere göre belirler; ardından artırım ve indirim nedenlerini uygular. Örneğin ev hayvanını öldürme suçunda birden fazla hayvanın aynı anda öldürülmesi, temel cezanın yarısı kadar artırım demektir.
Ev hayvanını veya sokak hayvanını öldürmenin cezası ne kadar?
Ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.28/A-2). Kanun “evcil hayvan”ı insan tarafından kültüre alınmış ve eğitilmiş hayvan, “sahipsiz hayvan”ı da sahipli hayvanlar dışında kalan evcil hayvan olarak tanımladığından, sokak köpekleri ve kedileri de bu korumanın içindedir (m.3/e, f).
Madde iki grup fiili kapsam dışında tutar: 12. madde çerçevesinde usulüne uygun yapılan hayvan kesimleri (kurban ve gıda amaçlı kesim) ile 13. maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen hâller. 7527 sayılı Kanun’la eklenen 13/1, bakımevine alınan ve insan ya da hayvan sağlığı için tehlike oluşturan, davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olan köpeklere 5996 sayılı Kanun’un 9/3 maddesindeki tedbirin uygulanmasını düzenler. Bu istisna kanunun öngördüğü usulle sınırlıdır; bireylerin kendi başına hayvan öldürmesine dayanak oluşturmaz.
Öldürme kasten olmalıdır. Hayvana trafikte çarpmak gibi taksirli fiiller bu suçu oluşturmaz; ancak çarpan sürücünün hayvanı en yakın veteriner hekime veya tedavi ünitesine götürme ya da götürülmesini sağlama yükümlülüğü vardır ve buna uymamak idari para cezası gerektirir (m.21, m.28/1-l). Yabani hayvanlar için ise 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu hükümleri saklıdır (m.31); nesli tehlike altındaki bir hayvanı öldürmek ayrıca 1-5 yıl hapis gerektirir.
Hayvana işkence, acımasız ve zalimce muamele: suç ile kabahat arasındaki çizgi
Ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muamelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (m.28/A-4). Buna karşılık hayvana kasıtlı olarak kötü davranmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, aşırı sıcağa ya da soğuğa maruz bırakmak, bakımını ihmal etmek ve fiziksel ya da psikolojik acı çektirmek m.14/1-a’da ayrıca yasaklanmış ve hayvan başına idari para cezasına bağlanmıştır.
Uygulamada en çok tartışılan nokta bu iki hüküm arasındaki sınırdır. Kanun “işkence” ve “acımasız ve zalimce muamele” kavramlarını tanımlamaz; mahkeme fiilin süresine, tekrarına, hayvanda bıraktığı etkiye ve failin amacına bakar. Aşağıda anlatılan Yargıtay 7. Ceza Dairesi kararında, köpeğini araçla giderken tasmasından tutarak yanında koşturan sanığın eylemi görüntüler incelendikten sonra işkence veya zalimce muamele düzeyinde görülmemiş, olay kabahat sınırında kalmıştır. Dosyada görüntü varsa, görüntünün tamamı bu ayrımın temel delilidir.
Hayvanlara cinsel saldırı ve hayvan dövüştürme suçları
Hayvanlara cinsel saldırıda bulunan veya tecavüz eden kişi altı aydan üç yıla kadar hapis ve yüz günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır (m.28/A-3). Burada iki ceza birlikte verilir; mahkeme hapis ile adli para cezası arasında seçim yapamaz. Fiil m.14/1-j’de ayrıca yasaklanmıştır.
Hayvanları dövüştüren kişi ise üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (m.28/A-5). Bu suçta yaptırımlar seçimliktir; mahkeme ikisinden birini seçer. 11. maddenin ikinci fıkrasındaki istisna saklıdır: folklorik amaçlı, şiddet içermeyen geleneksel gösteriler Bakanlığın uygun görüşü alınarak il hayvanları koruma kurulunun izniyle düzenlenebilir. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 28/A yürürlüğe girmeden önceki kabahat düzenlemesine ilişkin bir kanun yararına bozma incelemesinde, horoz dövüşünün yaptırıldığı yerde salt bulunmanın “dövüştürme” niteliğinde olmadığını kabul etmiştir; bu ayrım, failin kim olduğunun tespitinde bugün de önemini korur.
Ceza hangi hâllerde yarı oranında artırılır?
28/A’daki suçlarda iki artırım nedeni vardır ve her ikisinde de ceza yarı oranında artırılır:
- Birden fazla hayvana karşı aynı anda işlenmesi (m.28/A-6). Örneğin aynı zehirli yemle birden fazla hayvanın öldürülmesi bu kapsamdadır.
- Failin özel sıfatı (m.28/A-7): veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma derneği üyeleri, hayvan koruma vakfı üyeleri veya hayvanlara bakmak yahut onları korumakla görevlendirilen kişiler. 7527 sayılı Kanun’la “hayvan koruma gönüllüsü” bu listeden çıkarılmıştır.
Örnek vermek gerekirse, ev hayvanını öldürme suçunda 6 aylık temel ceza, birden fazla hayvan söz konusuysa yarı oranında artırılarak 9 aya çıkar. Somut olayda hangi ceza miktarına ulaşılacağı, mahkemenin temel cezayı nereden belirlediğine ve diğer artırım-indirim nedenlerine göre değişir.
Soruşturma nasıl başlar? Tarım ve Orman müdürlüğünün başvurusu bir muhakeme şartıdır
28/A’daki suçlarda soruşturma yapılması, Tarım ve Orman Bakanlığının il veya ilçe müdürlükleri tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulmasına bağlıdır; kanun bu başvuruyu açıkça “muhakeme şartı” olarak nitelendirir. Hayvanın sahibi tarafından işlenen suçlar da bu kurala tabidir.
Kuralın iki istisnası vardır. Birincisi suçüstü hâlidir; bu durumda soruşturma genel hükümlere göre yapılır. İkincisi, öldürme, cinsel saldırı, işkence-zalimce muamele ve dövüştürme suçlarının (2-5. fıkralar) başka bir kişi tarafından sahipli hayvana karşı işlenmesidir; bu hâlde hayvan sahibinin şikâyeti üzerine de soruşturma yapılır. Savunma açısından ilk kontrol edilecek nokta, dosyada bu şartlardan birinin bulunup bulunmadığıdır.
HAYVANA EZİYET DOSYASINDA SORUŞTURMADAN HÜKME
Suça konu olan ve 24. madde uyarınca el konulan kedi ve köpekler ile Bakanlıkça uygun görülen diğer hayvanlar, bakımevi bulunan en yakın belediye tarafından hayvan bakımevine götürülür. 24. madde ayrıca, hayvanların bakımını ciddi şekilde ihmal eden veya onlara acı veren kişilerin hayvan bulundurmasının yasaklanmasına imkân verir.
Suç sayılmayan yasak fiiller: idari para cezaları
5199 sayılı Kanun’daki yasakların önemli bir kısmı suç değil kabahattir ve denetime yetkili merci tarafından idari para cezası verilir (m.25). Kanun metnindeki tutarlar Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulandığından, bugün uygulanan miktarlar tablodaki rakamlardan yüksektir.
Bu kabahatlerin veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma derneği veya vakfı üyeleri ya da hayvanlara bakmak veya onları korumakla görevlendirilen kişiler tarafından işlenmesi hâlinde idari para cezası iki kat artırılır (m.28). Aynı fiil hem kabahat hem suç oluşturuyorsa kural olarak kişi yalnız suçtan dolayı cezalandırılır (Kabahatler Kanunu m.15/3); bu nedenle aynı olay için hem idari para cezası hem ceza davası gündeme geldiyse ikisinin ilişkisi ayrıca incelenmelidir.
HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme uygulanır mı?
28/A’daki suçlar için kanunda HAGB, erteleme veya seçenek yaptırımları yasaklayan özel bir hüküm yoktur; bu kurumlar genel şartlarla uygulanabilir. Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (CMK 231/5).
12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenen CMK 231/6’ya göre HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılması ve suçla mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekir. Sahipli bir hayvanın öldürüldüğü dosyalarda bu, çoğu zaman hayvan sahibinin zararının karşılanması anlamına gelir. Denetim süresi beş yıldır.
CMK 231/14, HAGB hükümlerinin “işkence ve eziyet suçları” hakkında uygulanmayacağını öngörür. Bu düzenleme TCK’daki işkence ve eziyet suçlarına yöneliktir; 5199 s.K. m.28/A-4’teki hayvana işkence fiilinin bu yasak kapsamında sayılıp sayılmayacağına dair tam metnini doğrulayabildiğimiz bir Yargıtay kararına rastlanmamıştır. Bu nedenle o suç tipinde HAGB talebi değerlendirilirken bu hüküm ayrıca tartışılmalıdır.
HAGB’nin yanında iki yol daha vardır. İki yıl veya daha az süreli hapis cezası, koşulları varsa ertelenebilir (TCK 51). Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası ise adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50/1). Hayvan dövüştürme gibi hapis ile adli para cezasının seçimlik olduğu suçlarda mahkeme hapis cezasını tercih etmişse, bu ceza artık adli para cezasına çevrilmez (TCK 50/2). Bütün bu kararlar mahkemenin takdirindedir ve gerekçeyle verilmek zorundadır.
Uzlaştırma ve önödeme mümkün mü?
Kural olarak hayır. CMK 253/2’ye göre, soruşturulması şikâyete bağlı olanlar dışında, TCK dışındaki kanunlarda yer alan suçlarda uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için kanunda açık hüküm bulunması gerekir; 5199 sayılı Kanun’da böyle bir hüküm yoktur. Soruşturmanın Bakanlık başvurusuyla veya suçüstünde genel hükümlerle başlaması da bu suçları klasik anlamda şikâyete bağlı suç hâline getirmez. Önödeme (TCK 75) ise yalnız adli para cezası gerektiren veya üst sınırı altı ayı aşmayan suçlar için öngörüldüğünden, üst sınırı en az iki yıl olan 28/A suçlarına uygulanmaz.
Yargıtay kararlarından örnekler
Aşağıdaki dört kararın tam metni incelenmiştir. Her karar kendi olayına özgüdür; sonucu başka bir dosyaya doğrudan aktarılamaz.
1. Zehirli yemle yedi keçinin öldürülmesi: beraat kararı bozuldu
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 06.10.2025 tarihli, 2023/15483 Esas, 2025/11869 Karar sayılı kararında, aralarında husumet bulunan sanığın katılana ait keçilerin eve dönüş güzergâhına zehirli keçi yemi bıraktığı ve yemi yiyen yedi keçinin telef olduğu kabul edilmiştir. İlk derece mahkemesi sanığı adli para cezasıyla cezalandırmış, bölge adliye mahkemesi ise beraat kararı vermişti. Daire, katılana ait “birden fazla ev hayvanını kasten öldürdüğü sabit olan” sanığın 28/A maddesinin 2. ve 6. fıkraları uyarınca cezalandırılması gerektiğini belirterek beraat kararını bozmuştur. Karar, birden fazla hayvanın aynı anda öldürülmesi hâlinde artırım hükmünün uygulanacağını göstermesi bakımından önemlidir.
2. Sokak köpeğini tüfekle öldürme: mahkûmiyet yerinde, HAGB tartışılmalı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 03.12.2024 tarihli, 2024/2886 Esas, 2024/10696 Karar sayılı kararına konu olayda sanığın gece saatlerinde aracından inerek bir sokak köpeğine av tüfeğiyle ateş ettiği iddia edilmişti. İlk derece mahkemesi beraat vermiş; bölge adliye mahkemesi duruşma açarak tanık anlatımları ve olaydan kısa süre sonra sanıktan teslim alınan av tüfeğine dayanarak “evcil hayvanı kasten öldürme” suçundan mahkûmiyet kurmuştu. Daire mahkûmiyette hukuka aykırılık görmemiş, ancak HAGB uygulanmasını talep eden sanık hakkında CMK 231’deki objektif ve subjektif şartlar tartışılmadan hüküm kurulmasını bozma nedeni yapmıştır. Karar, 7589 sayılı Kanun’la HAGB’nin yeniden düzenlenmesinden önce verilmiştir.
3. Köpeği aracın yanında koşturmak: işkence veya zalimce muamele sayılmadı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 03.12.2024 tarihli, 2024/6525 Esas, 2024/10698 Karar sayılı kararında, sanık aracını kullanırken kendisine ait olduğunu söylediği köpeği tasmasından tutarak aracın yanında koşturmuş, bölge adliye mahkemesi 28/A-4’ten mahkûmiyet kurmuştu. Daire, kamera kaydını ve sanığın istikrarlı savunmasını birlikte değerlendirerek köpeğin “yavaş bir şekilde, zorlanma ve/veya sürüklenme olmadan” götürüldüğünü, eylemin işkence ya da acımasız ve zalimce muamele kabul edilemeyeceğini belirtmiş; ayrıca aynı eylem için m.14/1-a’ya aykırılıktan idari para cezası tutanağı düzenlendiğine dikkat çekerek beraat gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.
4. 2021 öncesi olay: daha lehe olan TCK 151/1 uygulandı
Yargıtay 6. Ceza Dairesi’nin 22.09.2025 tarihli, 2025/3367 Esas, 2025/7780 Karar sayılı kararında, sanığın katılana ait köpeği silahla ateş ederek öldürdüğü olay mala zarar verme suçundan yargılanmıştı. Daire, 7332 sayılı Kanun’la TCK 151/2’nin kaldırıldığını ve 28/A ile cezaların artırıldığını belirtmiş; ancak suç tarihi itibarıyla daha lehe hükümler içeren TCK 151/1’in uygulanmasını hukuka uygun bularak hükmü onamıştır. 14 Temmuz 2021’den önce gerçekleşen olaylarda bu nedenle lehe kanun karşılaştırması (TCK 7/2) yapılması gerekir. TCK’nın güncel metni için Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki TCK metnine bakılabilir.
Savunmada ve şikâyette dikkat edilmesi gereken noktalar
Hayvana eziyet dosyalarında sonuç büyük ölçüde maddi delile bağlıdır. Hangi tarafta olursanız olun aşağıdaki noktalar belirleyicidir:
- Görüntünün tamamı: Kısa bir kesit, fiilin süresini ve yoğunluğunu yanlış gösterebilir. İşkence ile kabahat arasındaki ayrım çoğu zaman görüntünün bütününden anlaşılır. İşletme ve site kameraları kayıtları kısa sürede silebilir.
- Veteriner raporu ve ölüm nedeni: Zehirlenme, ateşli silah yarası veya darp bulgusu fiilin kasten yapıldığının ispatında temel delildir; ölüm nedeninin tespit edilemediği dosyalarda kast tartışmalı hâle gelir.
- Hayvanın statüsü: Ev hayvanı, evcil (sahipsiz dahil) hayvan, yabani hayvan veya nesli tehlikedeki hayvan ayrımı uygulanacak hükmü değiştirir.
- Muhakeme şartı: Dosyada il veya ilçe müdürlüğünün yazılı başvurusu, suçüstü hâli ya da (sahipli hayvanda) hayvan sahibinin şikâyeti bulunmalıdır.
- Olay tarihi: 14.07.2021 öncesi fiillerde lehe kanun karşılaştırması gerekir.
- Zorunluluk hâli: Saldıran bir hayvana karşı kendini veya başkasını korumak için başka çaresi olmadan yapılan müdahalede TCK 25 değerlendirilebilir; tehlike geçtikten sonraki fiiller bu kapsamda görülmeyebilir.
Mahkûmiyet hâlinde kaydın ne zaman silineceği gibi sonuçlar için adli sicil ve arşiv kaydı rehberimize bakabilirsiniz.
Sonuç ve değerlendirme
7332 sayılı Kanun’dan bu yana hayvanlara yönelik ağır fiiller, idari para cezasıyla geçiştirilen ihlaller olmaktan çıkmış, hapis cezası öngörülen suçlara dönüşmüştür. Ev veya evcil hayvanı kasten öldürmek 6 ay–4 yıl, işkence ve zalimce muamele 6 ay–3 yıl hapis gerektirir; birden fazla hayvan veya özel sıfatlı fail hâlinde ceza yarı oranında artar. Öte yandan her kötü muamele suç değildir; dövme, aç bırakma veya terk gibi fiiller kural olarak kabahattir ve sınırı somut olayın delilleri çizer. Soruşturmanın Bakanlık başvurusuna bağlı olması, HAGB’de zararın tamamen giderilmesi şartı ve 2021 öncesi olaylarda lehe kanun karşılaştırması, her dosyada ayrıca incelenmesi gereken noktalardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Sokak köpeğini veya sokak kedisini öldürmenin cezası var mı?
Evet. Kanun sahipsiz hayvanı da evcil hayvan sayar; sokak köpeği ve kedisi bu kapsamdadır. Kanuni istisnalar dışında kasten öldüren kişi 5199 s.K. m.28/A-2 uyarınca altı aydan dört yıla kadar hapis cezasıyla yargılanır. Birden fazla hayvan aynı anda öldürülmüşse ceza yarı oranında artırılır. Yargıtay da sokak köpeğini tüfekle öldürme olayını bu suç kapsamında değerlendirmiştir.
Kendi hayvanımı öldürürsem veya ona eziyet edersem ceza alır mıyım?
Evet, hayvanın size ait olması fiili cezasız kılmaz. 5199 s.K. m.28/A, sahibi tarafından işlenen suçları açıkça kapsamına alır. Kendi ev hayvanını kasten öldüren kişi 6 ay–4 yıl, ona işkence eden veya zalimce muamelede bulunan kişi 6 ay–3 yıl hapisle yargılanabilir. Ayrıca hayvan bulundurma yasağı ve hayvana el konulması gündeme gelebilir (m.24).
Hayvanı aç susuz bırakmak veya dövmek suç mu?
Bu fiiller m.14/1-a’da yasaklanmış olup kural olarak hayvan başına idari para cezası gerektiren kabahattir. Ancak fiil işkence veya acımasız ve zalimce muamele düzeyine ulaşırsa m.28/A-4’teki suç oluşur ve 6 ay–3 yıl hapis gündeme gelir. Sınırı somut olayın görüntüleri, veteriner raporu ve fiilin süresi belirler.
Hayvana eziyet suçunda hapis cezası ertelenir veya paraya çevrilir mi?
Koşulları varsa mümkündür. Hükmedilen ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme değerlendirilir; bir yıl ve altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir (TCK 50). 12. Yargı Paketi sonrası HAGB için zararın tamamen giderilmesi aranır. Bunlar mahkemenin takdirindedir, kendiliğinden uygulanmaz.
Hayvana eziyet ve hayvan öldürme suçları uzlaştırmaya tabi mi?
Kural olarak hayır. CMK 253/2’ye göre TCK dışındaki kanunlarda yer alan ve şikâyete bağlı olmayan suçlarda uzlaştırma için kanunda açık hüküm gerekir; 5199 sayılı Kanun’da böyle bir hüküm yoktur. Soruşturma, Tarım ve Orman il veya ilçe müdürlüğünün başvurusuyla, suçüstünde ise genel hükümlerle başlar.
Saldıran bir köpeği öldürmek de suç sayılır mı?
Her olay ayrı değerlendirilir. Kişi kendisini veya başkasını ağır ve yakın bir tehlikeden korumak için başka çaresi olmadan hareket ettiyse TCK 25’teki zorunluluk hâli tartışılabilir. Tehlike geçtikten sonra yapılan öldürme veya ölçüsüz karşılık bu korumadan yararlanamayabilir. Olay anı görüntüleri ve tanıklar bu nedenle belirleyicidir.
Hayvana eziyetten verilen ceza adli sicile işler mi?
Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile kaydedilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ise ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnız bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme istediğinde kullanılabilir (CMK 231/13). Denetim süresi yükümlülüklere uygun geçirilirse dava düşer.
Suçlamanın kabahat mı suç mu olduğu, soruşturma şartının bulunup bulunmadığı ve HAGB ya da erteleme ihtimali somut delillere göre değişir. Dosyanızdaki belgelerle bir değerlendirme yapabiliriz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, Kartal’daki Çalışkan Hukuk Bürosu’nda ceza hukuku alanında çalışmaktadır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki adli cezalar, ceza hukukunun genel kurumlarıyla (HAGB, erteleme, seçenek yaptırımlar, lehe kanun) özel bir kanunun kesiştiği alanlardandır; büro bu tür özel ceza kanunlarından doğan soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli, sanık ve suçtan zarar gören vekilliği yürütmektedir. Bu yazı, 5199 sayılı Kanun’un 7332 ve 7527 sayılı Kanunlarla değişik güncel metni ile tam metni incelenen Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
