Kısa cevap: Yasaklı ırk köpek sahiplenmek, beslemek, satmak, sahiplendirmek veya satış ilanı vermek suç değil, kabahattir: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 14/1-l ve 28/1-j uyarınca hayvan başına 11.000 TL idari para cezası verilir, köpeğe el konulur ve köpek bakımevine götürülür. Bu tutar kanundaki rakamdır; Kabahatler Kanunu m. 17/7 gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
- Tehlike arz eden altı ırk: Amerikan Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Japanese Tosa, American Staffordshire Terrier ve American Bully.
- 14 Temmuz 2021’den beri yalnız satmak değil, sahiplenmek, barındırmak ve beslemek de yasaktır.
- Süresinde kısırlaştırılıp kaydettirilen köpekler sahibinde kalabilir; ağızlık, tasma ve kayıt belgesi zorunludur.
- Köpeği sokağa bırakmak 30.000 TL ayrı idari para cezası gerektirir; bakımevine teslim serbesttir.
Yasaklı ırk köpek cezası çoğunlukla pitbull veya dogo yavrusu alanların ve yavru ilanı verenlerin karşısına çıkar. Aşağıda ırkları, tutarları, el koymayı ve itirazı yüksek mahkeme kararlarıyla anlatıyoruz.
Kabahatler Kanunu m. 27 uyarınca süre tebliğden başlar ve kaçırılırsa karar kesinleşir. Somut dosyanız için bize ulaşabilirsiniz.
Yasaklı ırk köpek cezası nedir, hangi kanunda düzenlenir?
Yasaklı ırk köpek cezası, Tarım ve Orman Bakanlığı’nca tehlike arz eden hayvan olarak belirlenen köpekleri üretmek, sahiplenmek, beslemek, satmak veya sahiplendirmek karşılığında verilen idari para cezasıdır. Yasak, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 14. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde, ceza tutarı ise 28. maddenin (j) bendinde düzenlenir.
Yasağın güncel metni 9/7/2021 tarihli ve 7332 sayılı Kanun’la yazılmıştır:
“Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak.”
5199 sayılı Kanun m. 14/1-l
Fiil bir kabahattir; hapis cezası veya adli sicil kaydı doğurmaz. Cezayı Tarım ve Orman Bakanlığı, yetki devri varsa vali veya kaymakam verir (m. 25, 17). 30/7/2024 tarihli ve 7527 sayılı Kanun 14/1-l bendine dokunmamış, bakımevi, ötanazi ve terk konularında yeni hükümler getirmiştir. Metin için 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun resmî metni incelenebilir.
Yasaklı ırk köpek birini ısırırsa hapis cezası var mı?
İdari para cezasının yanında ceza sorumluluğu da doğabilir. TCK m. 177, gözetimindeki hayvanı tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrolünde ihmal gösteren kişiyi cezalandırır:
“Gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya bunların kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.”
TCK m. 177/1
Yaralanmada yaralama hükümleri ve tazminat (5199 m. 5/2) ayrıca gündeme gelir. Hayvanlara yönelik suçlar için hayvana eziyet ve hayvan öldürmenin cezası ve hayvan dövüştürmenin cezası yazılarımıza bakılabilir.
Isırma sonrası ceza ve tazminat sorumluluğunun ayrıntısı için köpek ısırmasında ceza ve tazminat sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Yasaklı ırk köpekler hangileri?
Yasaklı ırk köpekler, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar Genel Müdürlüğü’nün 07.12.2021 tarihli ve 2021-48 sayılı genelgesinde sayılan altı ırktır. Kanunun geçici 3. maddesi, Bakanlık düzenlemesi yürürlüğe girinceye kadar dört ırkı ve bunların melezlerini doğrudan saymıştır; genelge bu listeye iki ırk eklemiştir.
Ayrıntı için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın genelge duyurusu incelenebilir. Genelgeye karşı açılan iptal davası Danıştay 10. Dairesi’nin 14.05.2025 tarihli, 2022/310 Esas, 2025/2549 Karar sayılı kararı ile reddedilmiştir:
Irkların bir kısmının Kanun’da sayılmış, diğerlerinin bu ırkların melezi olup uzman komisyonca belirlenmiş olması karşısında genelgede hukuka aykırılık bulunmadığı. (Karar, İdari Dava Daireleri Kurulu’na temyiz yolu açık olarak verilmiştir.)
Yasaklı ırk köpek cezası ne kadar?
Kısa Cevap: Yasaklı ırk köpek cezası, 5199 sayılı Kanun m. 28/1-j uyarınca hayvan başına 11.000 TL idari para cezasıdır. Rakam 2021’de belirlenmiştir ve Kabahatler Kanunu m. 17/7 gereği her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Ceza her köpek için ayrı hesaplanır; aynı fiilin tekrarında Kanun’un 30. maddesi artırım öngörür.
Bu nedenle 2026’da uygulanan tutar 11.000 TL’den yüksektir; kesin rakam tebliğ edilen karar tutanağında yazar. İlgili hüküm şöyledir:
“İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.”
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 17/7
Örnek hesap
İki pitbull yavrusu için ilan veren kişiye kanundaki tutarla 2 × 11.000 = 22.000 TL ceza verilir; bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirimle (m. 17/6) 16.500 TL ödenir.
Pitbull beslemek veya sahiplenmek hangi durumda ceza gerektirir?
Pitbull beslemek veya sahiplenmek, 14 Temmuz 2021’den sonra gerçekleşmişse idari para cezası gerektirir. 7332 sayılı Kanun’dan önceki metin yalnız üretmeyi, sahiplendirmeyi, satışı, reklamı, takası, sergilemeyi ve hediyeyi yasaklıyordu; köpeği beslemek ve sahiplenmek o tarihte yasaklı eylemler arasında değildi. Fiilin tarihi bu nedenle belirleyicidir.
Bu ayrımın sonucunu Anayasa Mahkemesi’nin 12.03.2025 tarihli, 2021/11422 başvuru numaralı Sinan İrgaş kararı göstermiştir. Ekim 2020’de iş yerinde iki pitbull yavrusunu bağlı tuttuğu tespit edilen kişiye “yasaklı hayvan besleme” gerekçesiyle ceza verilmiş, itiraz reddedilmişti. Mahkeme mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılamaya karar verdi.
Kolluk tutanağının ve idari yaptırım kararının tarihleri dikkate alındığında bu hayvanların beslenmesi, barındırılması ve sahiplenilmesinin 5199 sayılı Kanun’da 9/7/2021 tarihinde yapılan değişiklik sonrasında yasaklandığı; uygulanan idari yaptırımın olay tarihinde kanuni dayanağının bulunmadığı. (Anayasa Mahkemesi’nin 12.03.2025 tarihli, 2021/11422 başvuru numaralı Sinan İrgaş kararı)
Bugün bu köpeği evde tutmak, ücretsiz almak veya sokaktan sahiplenmek de kabahattir.
2021’den önce sahiplenilen yasaklı ırk köpeğe ne olur?
2021’den önce sahiplenilen yasaklı ırk köpek, sahibi tarafından 14 Ocak 2022’ye kadar kısırlaştırılıp Bakanlık veri tabanına kaydettirildiyse sahibinde kalabilir. Geçici 3. maddenin ikinci fıkrası bu kişilere ceza uygulanmayacağını düzenler; genelge American Staffordshire Terrier ve American Bully için de aynı tarihi esas almıştır. Süre geçtiği için bugün yeni kayıt imkânı yoktur.
Önceden sahiplenmenin ispatı tartışmalıdır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 11.06.2024 tarihli, 2022/13528 Esas, 2024/6322 Karar sayılı kararında, İstanbul’da bir parkta pitbull melezi köpeğini ağızlıksız gezdiren kişinin köpeğine el konulmuştu. Kanun yararına bozma isteminde köpeğin 2019 tarihli veteriner sistemi kaydı ve altı aylık sürenin dolmamış olması ileri sürüldü.
Hâkimlikçe, sunulan cevap, belge ve tutanaklar uyarınca geçici 3. maddenin yürürlük tarihinden önce usulüne uygun olarak hayvanın sahiplenilmediği kanaatine varıldığı; delil takdiri yapılarak verilen kararlar aleyhine kanun yararına bozma yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle istemin reddi. (Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 11.06.2024 tarihli, 2022/13528 Esas, 2024/6322 Karar sayılı kararı)
Bu nedenle “köpek eskiden beri bende” beyanı yetmez; mikroçip, PETVET kaydı, aşı karnesi ve veteriner faturası sunulmalıdır.
Kayıtlı köpek nasıl gezdirilir?
Kayıtlı köpek kayıt belgesi, ağızlık ve tasma olmadan dolaştırılamaz; park, çocuk oyun alanı ve kalabalık yerlere sokulamaz (geçici m. 3/3). İlk aykırılıkta 11.000 TL ceza, tekrarında ceza ile birlikte el koyma uygulanır.
Yasaklı ırk köpeğe el konulursa ne olur?
Yasaklı ırk köpeğe el konulursa köpek, belediye tarafından bakımevi bulunan en yakın hayvan bakımevine götürülür; Bakanlık açıklamasına göre sahibine iade edilmez. 5199 sayılı Kanun m. 28/3 ile geçici 3. madde el konulan köpeğin bakımevine götürülmesini, m. 24 ise kurala aykırı davranan kişiye hayvan bulundurma yasağı getirilmesini düzenler.
7527 sayılı Kanun’la 13. maddeye eklenen birinci fıkra, bakımevine alınan köpeklerden “sahiplenilmesi yasak olanlara” 5996 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrasındaki tedbirin, yani veteriner hekim kararıyla ötanazinin uygulanabileceğini öngörür. Bu tedbir otomatik değildir; karar veteriner hekime aittir.
Melez veya ırkı belli olmayan köpek için ceza verilir mi?
Melez köpek için ceza verilebilir; kanunun geçici 3. maddesi Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro’nun melezlerini açıkça kapsama alır. Ancak idari yaptırım kararı, köpeğin hangi ırka veya melezine dahil olduğunu ve hangi yasak eylemin işlendiğini somut olarak göstermek zorundadır.
Kabahatler Kanunu m. 25, tutanakta fiilin ve delillerin açıkça yazılmasını ister. Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 03.02.2021 tarihli, 2020/3184 Esas, 2021/938 Karar sayılı kararı, 7332 sayılı Kanun’dan önceki bir olayda, Dogo Argentino’nun neden tehlikeli sayıldığının açıklanmadığı iddiasıyla yapılan kanun yararına bozma istemini reddetti.
Tutanakta köpeklerin ırkının açıkça belirtildiği, fotoğrafların dosyada bulunduğu ve kararda delil olarak gösterildiği için usule aykırılık bulunmadığı. (Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 03.02.2021 tarihli, 2020/3184 Esas, 2021/938 Karar sayılı kararı)
Irkın fotoğraf ve tutanakla tespit edildiği dosyada “tam pitbull değil, kırma” itirazı tek başına yetmez. Irk tespiti, fotoğraf veya eylem türü yazılmamış bir tutanak ise itirazda ciddi dayanaktır; gerekirse veteriner raporu sunulur.
Yasaklı ırk köpek cezasına nasıl itiraz edilir?
Yasaklı ırk köpek cezasına, karar tebliğ veya tefhim edildikten sonra en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle itiraz edilir (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Hâkimliğin kararına karşı m. 29 uyarınca tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itiraz dosya üzerinden incelenir.
Yasaklı ırk köpek cezasında itiraz süreci
Ceza bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır ve ödeme itiraz hakkını etkilemez (m. 17/6). Soruşturma zamanaşımı, 50.000 TL’den az ceza gerektiren kabahatlerde üç yıldır (m. 20/2-c). Hükümler için Kabahatler Kanunu’nun resmî metni incelenebilir.
Uygulamada sık yapılan hatalar nelerdir?
Yasaklı ırk köpek dosyalarında en sık hata, cezanın yalnız satışa verildiğini, melez köpeğin kapsam dışında kaldığını veya köpeği bırakmanın sorunu çözeceğini düşünmektir. Bu varsayımlar ilk cezaya ek olarak el koyma ve ayrı cezalar doğurabilir:
- Köpeği “pitbull kırması” diye tanımlayıp yasak kapsamında olmadığını düşünmek: kanun dört ırkın melezlerini açıkça kapsar.
- Yavruyu ücretsiz verince satış yapılmadığı için ceza gelmeyeceğini sanmak: sahiplendirme ve hediye de yasaktır.
- Köpeği el koymadan önce sokağa bırakmak: bu, 30.000 TL ayrı ceza doğurur; bakımevine teslim yolu açıktır.
Özetle ceza her köpek için ayrı verilir ve her yıl artırılır; fiilin tarihi, ırk tespitinin dayanağı ve önceden sahiplenmenin belgesi itirazda belirleyicidir. Diğer konular için makaleler dizinimizde arama yapabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Pitbull beslemek suç mu?
Hayır, pitbull beslemek suç değil, kabahattir; hapis değil idari para cezası gerektirir. 5199 sayılı Kanun’un 14/1-l bendi 14 Temmuz 2021’den beri tehlike arz eden köpeği beslemeyi, barındırmayı ve sahiplenmeyi de yasaklar. Kanundaki tutar hayvan başına 11.000 TL’dir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
Yasaklı ırk köpekler hangileri?
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 07.12.2021 tarihli, 2021-48 sayılı genelgesine göre altı ırk tehlike arz eden hayvan sayılır: Amerikan Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Japanese Tosa, American Staffordshire Terrier ve American Bully. Kanunun geçici 3. maddesi ilk dört ırkın melezlerini de açıkça kapsama alır.
Yasaklı ırk köpek cezası 2026’da ne kadar?
Kanunda yazan tutar hayvan başına 11.000 TL’dir. Kabahatler Kanunu m. 17/7 gereği bu tutar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır; bu nedenle 2026’da uygulanan rakam 11.000 TL’den yüksektir. Kesin tutar, size tebliğ edilen idari yaptırım karar tutanağında yazar.
Yasaklı ırk köpeği sahiplendirmek veya hediye etmek de ceza gerektirir mi?
Evet. 14/1-l bendi sahiplendirmeyi, takas etmeyi, hediye etmeyi, satmayı ve satış ilanı vermeyi ayrı ayrı yasaklar. Köpeği ücretsiz vermek de sahiplendirme sayılır. Hem veren hem alan kişi hakkında hayvan başına idari para cezası uygulanabilir; köpeğe el konulur ve bakımevine götürülür.
Kayıtlı yasaklı ırk köpeği ağızlıksız gezdirmenin cezası nedir?
Kısırlaştırılıp kayıt altına alınan köpek kayıt belgesi, ağızlık ve tasma olmadan dolaştırılamaz; park, çocuk oyun alanı ve kalabalık yerlere sokulamaz. Geçici 3. maddenin 3. fıkrası bu kurala aykırılığa 11.000 TL idari para cezası öngörür; aykırılık tekrarlanırsa yeniden ceza verilir ve köpeğe el konulur.
Yasaklı ırk köpeğimi bakımevine teslim edebilir miyim?
Evet. Geçici 3. madde, bu ırklara sahip olanların hayvanlarını en yakın bakımevine bırakabileceğini ve belediye bakımevlerinin bu hayvanları kabul etmek zorunda olduğunu düzenler. Köpeği sokağa bırakmak ise ayrıca 30.000 TL idari para cezası gerektirir; teslim yolu bu cezadan korur.
Yasaklı ırk köpek cezasına itiraz süresi kaç gün?
İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren 15 gündür ve başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır (Kabahatler Kanunu m. 27/1). Süre kaçırılırsa karar kesinleşir. Cezayı bir ay içinde ödemek yüzde 25 indirim sağlar ve itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Tutanağın içeriği, ırk tespiti ve kayıt durumunuza göre itiraz yolunu konuşmak için bize ulaşabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, ceza hukuku ve kabahatler hukuku alanında çalışan bir avukattır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’ndan kaynaklanan idari para cezalarına sulh ceza hâkimliğinde itiraz süreçleri, hayvana eziyet ve hayvan öldürme suçlarına ilişkin soruşturmalar ile Kabahatler Kanunu’ndaki süre ve usul kuralları üzerine yazılar kaleme almaktadır. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde Kartal’da faaliyet göstermekte; hayvanları koruma mevzuatındaki 2021 ve 2024 değişikliklerini uygulama yönünden izlemektedir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
