Kısa cevap: Boşanma avukatının baktığı davalar geniştir: anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, evliliğin iptali, ayrılık, nafaka, velayet ve kişisel ilişki, tazminat, mal rejiminin tasfiyesi ve ziynet davaları. Süreç; hukuki yolun seçimi, dava ve geçici önlemler, delillerin toplanması, fer’î taleplerin karara bağlanması, hüküm ve kesinleşme aşamalarından geçer.
Bu sayfada önce boşanma avukatının hangi davalara baktığını ve sürecin nasıl işlediğini ele alıyor, ardından uygulamada en az bilinen iki başlığa iniyoruz: evliliğin iptali (butlan) ve boşanmanın kişisel sonuçları — soyadı ve mirasçılık.
Kadıköy’den gelen dosyalarda alanın tamamını ele alıyoruz: doğru hukuki yolun seçilmesinden geçici önlemlere, fer’î taleplerin kurgulanmasından kesinleşme sonrası doğacak sonuçlara kadar.
İptal davası açma hakkı, sebebin öğrenildiği veya korkunun etkisinin kalktığı tarihten itibaren altı ay ve her hâlde evlenmeden itibaren beş yıl geçmekle düşer (TMK m.152). Durumunuzu değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Boşanma Avukatı Ne Yapar, Hangi Davalara Bakar?
Kısa cevap: Çalışma üç eksende yürür — doğru hukuki yolun seçilmesi (boşanma / ayrılık / iptal), fer’î taleplerin birlikte kurgulanması (nafaka, velayet, tazminat, mal rejimi) ve kesinleşme sonrası sonuçların planlanması (soyadı, mirasçılık).
Protokolle yürüyen dosyalar için Kadıköy anlaşmalı boşanma avukatı, çocuklara ilişkin talepler için velayet davası ve çocukla kişisel ilişki sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Boşanma Dosyası Hangi Aşamalardan Geçer?
Kısa cevap: Önce hukuki yol seçilir; dava açılır ve geçici önlemler istenir. Deliller toplanır, fer’î talepler birlikte karara bağlanır. Hükmün kesinleşmesiyle soyadı ve mirasçılık gibi kişisel sonuçlar doğar.
Bu zincirde en sık atlanan adım sonuncusudur: boşanmanın kişisel sonuçları kesinleşmeyle birlikte kendiliğinden doğar ve çoğu zaman sonradan fark edilir. Mal rejiminden doğan talepler için mal paylaşımı davası, düğün takıları için ziynet alacağı sayfamıza bakabilirsiniz.
Mutlak Butlan: Evliliğin Baştan Sakat Olduğu Hâller
Kısa cevap: Dört sebep vardır: evli olmak, sürekli ayırt etme gücü yoksunluğu, evlenmeye engel akıl hastalığı ve engel derecede hısımlık. Dava savcı tarafından re’sen açılır, ilgisi olan herkes de açabilir. Evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer.
Buradaki en kritik kural sonuncusudur: mutlak butlan hâlinde bile evlilik karara kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur. Yani bu süre içinde doğan çocuklar, yapılan işlemler ve mal rejimi bakımından evlilik hukuken vardır; geçersizlik geriye dönük ve kendiliğinden işleyen bir sonuç değildir.
Evliliğin iptali istenirken izlenen yol
Nisbî Butlan: İptal Davası Açabilen Hâller
Kısa cevap: Dört sebep vardır — geçici ayırt etme gücü yoksunluğu, yanılma, aldatma ve korkutma. Süre çifttir: sebebin öğrenilmesinden altı ay ve evlenmeden itibaren beş yıl. Yasal temsilcinin dava hakkı bazı gelişmelerle sona erer.
Butlanın ve Boşanmanın Kişisel Sonuçları
Kısa cevap: Butlan kararı verilse bile çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır ve iyiniyetli eş kişisel durumunu korur. Boşanmada kadın evlenmeden önceki soyadını yeniden alır; boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz.
Mirasçılığa ilişkin kural, dava sürerken ölüm hâlinde de işler: mirasçılardan biri davaya devam eder ve diğer eşin kusuru ispatlanırsa aynı sonuç doğar (m.181/2). Bu nedenle boşanma dosyalarında kusur tartışması yalnızca tazminatı değil, mirasçılık sıfatını da etkileyebilir. Terekeye ilişkin talepler için Kadıköy miras avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Boşanma, ayrılık ve evliliğin iptali davaları aile mahkemesinde görülür. Yetki bakımından kural, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür; aile mahkemesi süreçleri için Kadıköy aile mahkemesi avukatı sayfamıza da bakabilirsiniz.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık hukuki yoldur: talep boşanma mı, ayrılık mı, yoksa evliliğin kuruluşundaki bir sakatlığa dayanan iptal mi.
İkincisi butlan türüdür; sakatlık mutlak butlan sebeplerinden biri mi, yoksa nisbî butlan kapsamında mı — dava açma hakkı buna göre değişir.
Üçüncüsü sürelerdir: nisbî butlanda altı aylık ve beş yıllık hak düşürücü süreler işlemiş mi.
Dördüncüsü iyiniyettir; butlan davalarında eşin evlenme sırasındaki iyiniyeti, kişisel durumun korunması ve mirasçılık bakımından belirleyicidir.
Beşincisi kesinleşme sonrası sonuçlardır: soyadı talebi dosyada ileri sürülmüş mü, ölüme bağlı tasarrufların akıbeti değerlendirilmiş mi.
Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz ve boşanmadan önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla sağlanan hakları, aksi anlaşılmadıkça kaybeder (TMK m.181). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma avukatı hangi davalara bakar?
Başlıcaları: anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, evliliğin iptali (butlan), ayrılık, nafaka (tedbir, iştirak, yoksulluk), velayet ve kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminin tasfiyesi, ziynet ve eşya davaları ile boşanmanın soyadı ve mirasçılık gibi kişisel sonuçlarına ilişkin talepler.
Boşanma avukatı somut olarak ne yapar?
Önce hukuki yolu belirler: boşanma mı, ayrılık mı, yoksa evliliğin kuruluşundaki bir sakatlık nedeniyle iptal mi. Ardından geçici önlemleri ister, delilleri toplar, nafaka-velayet-tazminat-mal rejimi taleplerini birlikte kurgular ve kesinleşmeden sonra doğacak sonuçları (soyadı, mirasçılık) baştan planlar.
Boşanma dosyası hangi aşamalardan geçer?
Altı aşama: hukuki yolun seçimi, dava ve geçici önlemler, delillerin toplanması, fer’î taleplerin karara bağlanması, hüküm ve kesinleşme ile sonuçlar.
Evliliğin iptali ile boşanma arasındaki fark nedir?
Boşanma, geçerli kurulmuş bir evliliği sona erdirir. İptal (butlan) ise evliliğin kuruluşundaki bir sakatlığa dayanır. Buna rağmen sonuç kendiliğinden doğmaz: batıl bir evlilik ancak hâkimin kararıyla sona erer ve mutlak butlan hâlinde bile evlenme, hâkimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur (TMK m.156).
Mutlak butlan sebepleri nelerdir?
Kanun dört hâl sayar: eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması, sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması, evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması ve eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması (TMK m.145).
Mutlak butlan davasını kim açabilir?
Kanun iki yol gösterir: mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından re’sen açılır. Bu dava, ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir (TMK m.146). Evlilik sona ermişse savcı re’sen dava açamaz, ancak her ilgili butlanın karar altına alınmasını isteyebilir.
Evliyken yapılan ikinci evlilik her hâlde iptal edilir mi?
Edilmez. Kanun bir istisna öngörür: evliyken yeniden evlenen bir kimsenin önceki evliliği mutlak butlan kararı verilmeden önce sona ermişse ve ikinci evlenmede diğer eş iyiniyetli ise, bu evlenmenin butlanına karar verilemez (TMK m.147/3).
Nisbî butlan sebepleri nelerdir?
Dört başlık: evlenme sırasında geçici bir sebeple ayırt etme gücünden yoksunluk (m.148), yanılma (m.149), aldatma (m.150) ve korkutma (m.151). Bu hâllerde dava hakkı kural olarak ilgili eşe aittir.
Hangi yanılma iptal sebebidir?
Kanun iki durumu sayar: kişi evlenmeyi hiç istemediği veya evlendiği kişiyle evlenmeyi düşünmediği hâlde yanılarak razı olmuşsa; ya da eşinde bulunmaması onunla birlikte yaşamayı kendisi için çekilmez bir duruma sokacak derecede önemli bir nitelikte yanılarak evlenmişse (TMK m.149).
Hastalığın gizlenmesi iptal sebebi olur mu?
Olur; kanun bunu aldatma başlığı altında düzenler: davacının veya altsoyunun sağlığı için ağır tehlike oluşturan bir hastalık kendisinden gizlenmişse eş evlenmenin iptalini dava edebilir (TMK m.150/2).
Korkutularak yapılan evlilik iptal edilebilir mi?
Edilebilir: kendisinin veya yakınlarından birinin hayatı, sağlığı veya namus ve onuruna yönelik pek yakın ve ağır bir tehlike ile korkutularak evlenmeye razı edilmiş eş, evlenmenin iptalini dava edebilir (TMK m.151).
İptal davası için süre var mı?
Var ve iki süre birlikte işler: iptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer (TMK m.152). Bu süreler hak düşürücüdür.
Yasal temsilcinin izni olmadan yapılan evlilik ne olur?
Küçük veya kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadan evlenirse, izni alınmayan yasal temsilci evlenmenin iptalini dava edebilir. Ancak eş sonradan on sekiz yaşını doldurmak suretiyle ergin olur, kısıtlı olmaktan çıkar veya karı gebe kalırsa evlenmenin iptaline karar verilemez (TMK m.153).
İptal edilen evlilikten doğan çocukların durumu ne olur?
Kanun çocukları korur: mahkemece butlanına karar verilen bir evlilikten doğan çocuklar, ana ve baba iyiniyetli olmasalar bile evlilik içinde doğmuş sayılırlar. Çocuklar ile ana ve baba arasındaki ilişkilere boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m.157).
İyiniyetli eşin durumu ne olur?
Evlenmenin butlanına karar verilirse, evlenirken iyiniyetli bulunan eş bu evlenme ile kazanmış olduğu kişisel durumunu korur. Eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı hakkında boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır (TMK m.158).
Butlan davasını mirasçılar açabilir mi?
Açamaz ama sürdürebilir: evlenmenin butlanını dava etme hakkı mirasçılara geçmez. Ancak, mirasçılar açılmış olan davayı sürdürebilirler (TMK m.159/1). Dava sonucunda iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş yasal mirasçı olamaz ve ölüme bağlı tasarruflarla sağlanan hakları kaybeder.
Boşanınca soyadım ne olur?
Kural şudur: boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır (TMK m.173/1). Kadın evlenmeden önce dul idiyse hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.
Boşandıktan sonra eski eşimin soyadını kullanabilir miyim?
Şarta bağlı olarak evet: kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim, kocasının soyadını taşımasına izin verir. Ayrıca koca, koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir (TMK m.173/3).
Boşanma mirasçılığı etkiler mi?
Doğrudan etkiler: boşanan eşler, bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamazlar ve boşanmadan önce yapılmış olan ölüme bağlı tasarruflarla kendilerine sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça, kaybederler (TMK m.181/1).
Boşanma davası bitmeden eşlerden biri ölürse ne olur?
Kanun bu ihtimali ayrıca düzenler: boşanma davası devam ederken, ölen eşin mirasçılarından birisinin davaya devam etmesi ve diğer eşin kusurunun ispatlanması hâlinde de mirasçılığa ilişkin kayıp sonucu uygulanır (TMK m.181/2).
Bu davalar nerede görülür?
Boşanma, ayrılık ve evliliğin iptali davaları aile mahkemesinde görülür. Yetki bakımından kural, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda aile hukuku dosyalarını takip etmektedir. Kadıköy ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarından evliliğin iptaline, nafaka ve velayet taleplerinden mal rejiminin tasfiyesine ve boşanmanın soyadı ile mirasçılık üzerindeki sonuçlarına kadar müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.145-160 butlan, m.173 ve m.181 kişisel sonuçlar)
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — mevzuat.gov.tr
- 6217 sayılı Kanun (31/3/2011) — TMK m.181/2 değişikliği
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
