Kısa cevap: İcra avukatının işi alacağı paraya çevirmektir: elindeki belgeye göre ilamsız, ilamlı, kambiyo senedine mahsus ya da rehnin paraya çevrilmesi yolunu seçer; haciz, satış, itiraz ve şikâyet aşamalarını yürütür. Bunların yanında ayrı bir mahkemede görülen bir alan daha vardır: icra ceza — taahhüdü ihlal, mal beyanı, nafaka ve mal kaçırma fiilleri.
Bu sayfada önce icra avukatının hangi işleri yürüttüğünü ve takibin nasıl işlediğini ele alıyor, ardından çoğu kaynakta yalnızca “taahhüdü ihlal” başlığıyla geçilen alana iniyoruz: icra ceza suçları — hangi fiil hangi yaptırıma bağlanmış, şikâyet süresi nedir, ceza hangi hâllerde düşer.
Kadıköy’den gelen dosyalarda hem alacaklı hem borçlu tarafında çalışıyoruz: takip yolunun seçilmesinden hacze, icra ceza savunmasından ödeme yoluyla cezanın düşürülmesine kadar.
Nafaka alacakları hariç, aylık en yüksek brüt asgari ücretin altında kalan takiplerde disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz (İİK m.354). Dosyanızdaki alacak miktarını değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
İcra Avukatı Ne Yapar, Hangi İşleri Yürütür?
Kısa cevap: Çalışma iki cepheden yürür — alacaklı tarafında doğru takip yolunun seçilmesi, malvarlığı araştırması, haciz ve satış; borçlu tarafında süresinde itiraz, haczedilemeyen malların ileri sürülmesi, taksitlendirme ve icra ceza savunması.
Çek ve senede dayanan alacaklar için Kadıköy çek davası avukatı ve senet davası, kira alacağı ve tahliye boyutu için Kadıköy kira avukatı sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Takip Hangi Adımlarla İlerler?
Kısa cevap: Başvuru yapılır ve ödeme emri borçluya ulaşır; bütün süreler bu tebliğe bağlanır. İtiraz gelmezse takip kesinleşir, mal beyanı yükümlülüğü doğar ve haciz ile satış aşamasına geçilir. Verilen taahhüt ihlal edilirse dosya icra ceza mahkemesine taşınır.
Bu zincirin en çok hafife alınan halkası mal beyanıdır: yalnızca bir usul işlemi değil, ihlali doğrudan hapis cezasına bağlanmış bir yükümlülüktür. Rehinli alacaklarda takibin taşınmaz boyutu için Kadıköy gayrimenkul avukatı, alacağa bağlı tazminat talepleri için tazminat sayfamıza bakabilirsiniz.
İcra Ceza: Hangi Fiil, Hangi Yaptırım?
Kısa cevap: İİK, on kadar fiili ayrı ayrı yaptırıma bağlar. Bunların bir kısmı hapis cezası (mal kaçırma, mal beyanında bulunmama, gerçeğe aykırı beyan), bir kısmı ise tazyik veya disiplin hapsidir (ödeme şartını ihlal, nafaka, bildirim yükümlülüğü).
Aradaki fark önemlidir: tazyik hapsi bir ceza değil, borçluyu yükümlülüğe zorlayan bir araçtır; bu nedenle ödeme yapıldığında tahliye sonucu doğar. Buna karşılık m.331, m.337/a ve m.338’deki fiiller gerçek anlamda hapis cezası gerektiren suçlardır.
Ödeme taahhüdü ihlal edildiğinde izlenen yol
İcra Cezada Usul: Şikâyet, Düşme ve İnfaz
Kısa cevap: Şikâyet öğrenmeden üç ay, her hâlde fiilden bir yıl içinde yapılmalıdır. Borcun ödenmesi veya müştekinin feragati cezayı düşürür. Kararlar kesinleşmeden itibaren iki yıl içinde infaz edilmezse yerine getirilmez.
Borçlu tarafında en çok fark yaratan iki kontrol şunlardır: alacağın asgari ücret eşiğinin altında kalıp kalmadığı ve şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı. Nafakadan doğan takipler bu eşiğin dışında tutulduğu için ayrı değerlendirilir; nafaka uyuşmazlıkları için Kadıköy boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Merci
Takip işlemlerinin kendisi icra dairelerinde yapılır. İşlemin usulüne aykırılığı ileri sürülüyorsa şikâyet, itirazın aşılması isteniyorsa itirazın kaldırılması talebi icra hukuk mahkemesine yöneltilir; itirazın iptali gibi davalar ise genel mahkemelerde görülür. İİK’da düzenlenen suçlara ilişkin şikâyetler ise icra ceza mahkemesinde görülür. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık tebliğ tarihidir: ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş mi, itiraz süresi dolmuş mu.
İkincisi taahhüt tutanağıdır; ödeme şartı icra dairesinde usulüne uygun kararlaştırılmış mı, içeriği belirli mi.
Üçüncüsü şikâyet süresidir: öğrenmeden itibaren üç aylık, fiilden itibaren bir yıllık süre işlemiş mi.
Dördüncüsü alacak miktarıdır; nafaka dışındaki takiplerde alacak, aylık en yüksek brüt asgari ücretin altında mı.
Beşincisi ödeme ve feragattir: borç tamamen ödenmiş mi, müşteki feragat etmiş mi — her ikisi de cezayı düşürür.
Kanun açıktır: kişi, icra takibine konu olan borcu tamamen ödediği takdirde ceza düşer (İİK m.339); şikâyete bağlı suçlarda feragat veya itfa da aynı sonucu doğurur (m.354). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İcra avukatı hangi işleri yürütür?
Dört takip yolu (ilamsız, ilamlı, kambiyo senedine mahsus, rehnin paraya çevrilmesi) ile bunlara bağlı haciz ve satış işlemleri; itiraz ve şikâyet başvuruları; kira alacağı ve tahliye talepli takipler; son olarak icra ceza mahkemesinde görülen taahhüdü ihlal, mal beyanı ve nafaka dosyaları.
İcra avukatı somut olarak ne yapar?
Alacaklı tarafında doğru takip yolunu seçer, malvarlığını araştırır, haciz ve satışı yürütür. Borçlu tarafında süresinde itiraz eder, haczedilemeyen malları ileri sürer, aşkın hacze itiraz eder; ayrıca icra ceza başvurularında savunmayı ve ödeme yoluyla cezanın düşürülmesini planlar.
Takip hangi adımlarla ilerler?
Altı adım: başvuru, ödeme emrinin tebliği, itiraz penceresi, mal beyanı yükümlülüğü, haciz ve satış, son olarak tahsil ya da icra ceza aşaması.
Ödeme taahhüdünü ihlal edersem ne olur?
Kanun bunu tazyik hapsine bağlar: icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir (İİK m.340).
Tazyik hapsindeyken ödeme yaparsam çıkar mıyım?
Çıkarsınız: hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir. Ancak ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir (İİK m.340).
Tazyik hapsinin üst sınırı nedir?
Kanun net bir sınır koyar: bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez (İİK m.340). Bu sınır, ödeme kesintileri nedeniyle yeniden karar verilmesi hâlinde de toplam süre bakımından geçerlidir.
Nafaka ödenmezse hapis cezası var mı?
Tazyik hapsi vardır: nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir (İİK m.344).
Nafakanın azaltılması davası açtım, hapis uygulanır mı?
Erteleme mümkündür: borçlunun, nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması hâlinde, ileri sürdüğü sebepler göz önünde bulundurularak, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir (İİK m.344/2).
Mal beyanında bulunmazsam ne olur?
Ceza öngörülmüştür: mal beyanında bulunmayan, beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı haciz sırasında göstermeyen ya da beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, zarar gören alacaklının şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (İİK m.337/a).
Gerçeğe aykırı beyanın yaptırımı nedir?
Bu Kanuna göre istenen beyanı, hakikate aykırı surette yapan kimse, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (İİK m.338/1). Bu, mal beyanında bulunmama suçundan ayrı bir fiildir.
Sonradan edindiğim malı bildirmek zorunda mıyım?
Evet, üstelik kısa bir sürede: sonradan kazandığı malları veya kazancındaki artışları bildirmekle yükümlü borçlu, makbul mazereti olmaksızın yedi gün içinde bildirmezse on gün; malı makbul sebep olmaksızın elden çıkarmışsa bir aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır (İİK m.339).
Borcu ödersem icra ceza dosyası ne olur?
Ceza düşer. Kanun bunu açıkça belirtir: kişi, icra takibine konu olan borcu tamamen ödediği takdirde, bu ceza düşer (İİK m.339). Ayrıca takibi şikâyete bağlı suçlarda müştekinin feragati veya borcun itfa edildiğinin sabit olması hâlinde dava ve bütün neticeleriyle beraber ceza düşer (m.354/1).
İcra ceza şikâyeti için süre nedir?
İki süre birlikte işler: şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer (İİK m.347).
Küçük alacaklarda da hapis uygulanır mı?
Uygulanmaz. Kanun bir eşik koyar: nafaka alacaklarına ilişkin takipler hariç, alacak miktarı Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından her yıl belirlenen aylık en yüksek brüt asgari ücret tutarının altında kalan takiplerde bu Kanunda öngörülen disiplin ve tazyik hapsi uygulanmaz (İİK m.354/4).
Eski bir tazyik hapsi kararı hâlâ infaz edilebilir mi?
İnfaz için bir süre sınırı vardır: icra mahkemesinin bu Bap hükümlerine göre verdiği tazyik veya disiplin hapsine ilişkin karar, kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl geçtikten sonra yerine getirilmez (İİK m.354/3).
Malını kaçıran borçlu için ne yapılabilir?
Ayrı bir suç düzenlenmiştir: haciz talebinden sonra veya bu talepten önceki iki yıl içinde borçlu, alacaklısını zarara sokmak maksadıyla mallarını mülkünden çıkarır, telef eder, kıymetten düşürür, gizler veya asıl olmayan borçlar ikrar ederek mevcudunu suni surette eksiltirse, aciz belgesi alındığının ispatı hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verilir (İİK m.331).
Basiretsiz davranarak acze düşmenin yaptırımı var mı?
Vardır: haciz talebinden sonra veya önceki iki yıl içinde haddinden ziyade masraflar yaparak yahut cüretli talih oyunlarına veya basiretsizce spekülasyonlara girişerek yahut işlerinde ağır ihmallerde bulunarak aczine kendi fiiliyle sebebiyet veren borçlu, on beş günden altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır (İİK m.332). Aynı hüküm konkordato mühleti talebinden önceki iki yıl için de uygulanır.
Şirket yöneticisi iflas istemezse sorumlu olur mu?
Olur: idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurları, şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığını bildirerek şirketin iflasını istemezlerse, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine on günden üç aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır (İİK m.345/a).
Suç şirket işlerinde işlenirse kim cezalandırılır?
Kanun kişiselleştirir: suç bir tüzel kişinin idare veya muamelelerinin ifası sırasında işlenmişse ceza; müdürlerden, temsilci ve vekillerden, tasfiye memurlarından, yönetim kurulu başkan ve üyelerinden veya denetçilerden fiili yapmış olan hakkında hükmolunur (İİK m.345).
Bu işler nerede görülür?
İcra takipleri icra dairelerinde yürütülür; şikâyet ve itirazın kaldırılması talepleri icra hukuk mahkemesine, İİK’daki suçlara ilişkin şikâyetler ise icra ceza mahkemesine yapılır. Kadıköy’ün ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda icra ve iflâs dosyalarını takip etmektedir. Kadıköy ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; takip yolunun seçilmesinden malvarlığı araştırmasına, haczin kapsamına yönelik itirazlardan icra ceza mahkemesinde görülen taahhüt, mal beyanı ve nafaka dosyalarına kadar hem alacaklı hem borçlu tarafında müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.331-354 ceza hükümleri)
- 5358 sayılı Kanun (31/5/2005) — İİK ceza hükümlerinin yeniden düzenlenmesi
- 6217 sayılı Kanun (31/3/2011) — İİK m.354’e asgari ücret eşiği eklenmesi
- 7343 sayılı Kanun (24/11/2021) — İİK m.341’in mülga edilmesi
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
