Kısa cevap: Ümraniye icra avukatı, alacağın hangi takip yoluyla tahsil edileceğini belirler ve takibi ödeme emrinden paylaştırmaya kadar yürütür. Borçlu tacir ise haciz yolunun yanında iflas yolu da açıktır; bu yolda ödeme emrine itiraz süresi yedi gün, iflas isteme hakkı ise bir yılda düşer.
İcra hukuku, bir alacağın devlet gücüyle tahsil edilmesinin usulünü kurar. Ümraniye, Dudullu ve Tepeüstü çevresindeki sanayi siteleri, atölyeler ve plazalar nedeniyle ilçeden gelen dosyaların önemli bölümü ticari alacaklara dayanır: ödenmeyen faturalar, karşılıksız çekler, cari hesap bakiyeleri ve kira alacakları. Bu dosyalarda seçilecek takip yolu, tahsilin hızını ve sonucunu doğrudan etkiler.
Bu sayfada önce icra avukatının hangi işleri yürüttüğünü ve bir dosyanın hangi adımlardan geçtiğini ele alıyoruz. Ardından diğer sayfalarımızda ayrıntılı işlenmeyen bir alana iniyoruz: borçlunun tacir olduğu dosyalarda iflas yoluyla takip, doğrudan iflas ve iflas kararından sonra masanın tasfiyesi. Senede dayalı alacaklar için senet davası ve çek davası sayfalarımıza da bakabilirsiniz.
İflas yoluyla takipte iflas istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer (İİK m.156). Sıra cetveline itiraz için ise yalnızca on beş gün vardır. Dosyanızdaki süreleri değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İcra Avukatı Hangi İşleri Yürütür?
Kısa cevap: Takip yolunun seçimi, dosyanın açılması, itirazların aşılması, haciz ve satış, paraların paylaştırılması ve borçlu tarafında itiraz, şikâyet, menfi tespit ve istihkak savunmaları. Borçlu tacirse buna iflas yolu eklenir.
Alacaklı tarafında iş, çoğu zaman takip açmakla değil borçlunun malvarlığını görmekle başlar; taşınmaz, araç, banka hesabı ve üçüncü kişilerdeki alacak taramaları takibin sonucunu belirler. Borçlu tarafında ise savunma, süreleri korumakla eş anlamlıdır. Kira ilişkisinden doğan tahsil ve tahliye dosyaları için kiracı tahliye ve ev sahibi sayfalarımız ayrıca hazırlanmıştır.
Bir İcra Dosyası Hangi Adımlarla İlerler?
Kısa cevap: Alacağın belgelendirilmesi, takip yolunun seçimi, takip talebi ve ödeme emri, itiraz edilirse mahkeme aşaması, sonra haciz, satış ve paylaştırma. Eksik kalan alacak için aciz vesikası alınır.
İflas Yoluyla Takip Kime Karşı, Nasıl İşler?
Kısa cevap: İflas yolu yalnızca tacir sayılanlara karşı işletilir. Yetkili yer borçlunun muamele merkezidir ve iflas davası için yetki sözleşmesi yapılamaz. Ödeme emrine itiraz süresi yedi gün, iflas isteme hakkı bir yılda düşer.
Bu tablodaki iki ayrıntı uygulamada sık gözden kaçar. Birincisi, alacaklının yol değiştirme hakkıdır: haciz yoluyla başlayan bir takipte sonuç alınamıyorsa, bir defaya mahsus olmak üzere harç ödemeksizin iflas yoluna geçilebilir. İkincisi, bir yıllık düşme süresidir; ödeme emri tebliğ edilip beklenirse iflas isteme hakkı sessizce sona erer. Ticari alacağın dayanağı çek veya bono ise kambiyo senetlerine özgü yol da ayrıca değerlendirilir.
Takip Olmadan Doğrudan İflas Hangi Hâllerde İstenir?
Kısa cevap: Borçlunun kaçması, mal kaçırması veya ödemelerini tatil etmesi gibi hâllerde alacaklı doğrudan iflas isteyebilir (m.177). Borçlu da aciz hâlini bildirerek kendi iflasını isteyebilir; sermaye şirketlerinde borca batıklık tek başına yeterlidir.
Sermaye şirketleri bakımından ölçüt nettir: borca batıklık, aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilanço ile tespit edilir; defter değeri değil, satış değeri esas alınır. 2018’de iflasın ertelenmesi kaldırıldığından, mali sıkıntıdaki şirket için yapılandırma arayışı artık konkordato hükümleri üzerinden yürür. Şirket yöneticilerinin kişisel sorumluluğu gündeme geldiğinde dosyanın kanun yolu aşaması da baştan planlanmalıdır.
İflas Kararı Verilince Ne Olur?
Kısa cevap: Müflisin haczi kabil bütün malları bir masa oluşturur; haciz takipleri durur ve karar kesinleşince düşer. Borçlar muaccel olur, müflisin masa mallarındaki tasarrufları hükümsüzdür ve hukuk davaları kural olarak durur.
Masanın oluşması, alacaklı için takibin bireysel olmaktan çıkıp toplu tasfiyeye dönüşmesi anlamına gelir. Artık tek tek haciz yarışı değil, sıra belirleyicidir; bu nedenle rehin, ipotek veya tapuya şerh gibi güvencelerin varlığı sonucu doğrudan etkiler. Müflisin iflastan önceki şüpheli devirleri varsa, bunların masaya kazandırılması için iptal davalarını iflas idaresi açar (m.187).
Masa Nasıl Tasfiye Edilir, Alacak Nasıl Kaydedilir?
Kısa cevap: İflas dairesi iki ay içinde adi mi basit mi tasfiye yapılacağına karar verir. Adi tasfiyede alacaklar bir ay içinde kaydettirilir, iki ay içinde sıra cetveli düzenlenir ve cetvele itiraz için on beş gün vardır.
İflas yoluyla takipten kapanmaya
Paylaştırmada Sıra ve Rüçhan
Kısa cevap: Önce tasfiye masrafları çıkarılır, rehinli alacaklıların satış tutarı üzerinde rüçhan hakkı vardır. Bir sıra önceki alacaklılar tamamen ödenmedikçe sonraki sıra hiçbir şey alamaz; aynı sıradakiler ise eşittir.
Sıra kuralının pratik sonucu şudur: teminatsız ticari alacaklıların tahsil oranı, çoğu dosyada önceki sıraların tamamen ödenip ödenmediğine bağlıdır. Bu nedenle ticari ilişkinin başında alınacak ipotek, rehin veya kefalet, iflas ihtimali doğduğunda dosyanın sonucunu değiştirir. Alacak tahsil edilemezse verilen aciz vesikası, müflisin yeni mal edinmesi hâlinde yeniden takip imkânı sağlar.
Görevli ve Yetkili Merci
Takip işlemleri icra dairelerinde yürür; icra dairesinin işlemine karşı şikâyet ve takibe ilişkin uyuşmazlıklar icra hukuk mahkemesine aittir. İflas davası ise asliye ticaret mahkemesinde ve borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerde görülür; bu yetki için sözleşme yapılamaz (m.154/3). Sıra cetveline itiraz davası da iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde açılır (m.235). Ümraniye’de ayrı bir adliye bulunmadığından dosyalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde görülür.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık borçlunun sıfatıdır: borçlu tacir mi, tacirler hakkındaki hükümlere tabi mi; iflas yolu açık mı.
İkincisi alacağın dayanağıdır; kambiyo senedi, ilam, rehin veya adi belge olması takip yolunu ve süreleri değiştirir.
Üçüncüsü sürelerdir: ödeme emrine itiraz süresi geçmiş mi, iflas isteme hakkı için bir yıllık süre işliyor mu, sıra cetveline itiraz için on beş gün korunmuş mu.
Dördüncüsü güvencelerdir; ipotek, rehin veya kefalet var mı, bunlar paylaştırmada rüçhan sağlıyor mu.
Beşincisi borçlunun mal hareketleridir: takipten önceki dönemde şüpheli devirler yapılmış mı, iptal davasına konu olabilecek işlemler bulunuyor mu.
Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesinde dava açmak zorundadır (İİK m.235). Alacaklı veya borçlu tarafında dosyanızın değerlendirilmesi için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ümraniye icra avukatı hangi işleri yürütür?
İlamsız, ilamlı, kambiyo ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipleri açar; ödeme emrine itiraz edilmesi hâlinde itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gider; haciz, satış ve paylaştırma aşamalarını yürütür. Borçlu tacirse iflas yoluyla takip ve doğrudan iflas taleplerini de hazırlar.
İcra takibi hangi adımlarla ilerler?
Alacak belgelendirilir, takip yolu seçilir, yetkili icra dairesinde dosya açılır ve ödeme emri tebliğ edilir. İtiraz gelmezse takip kesinleşir; itiraz gelirse takip durur ve mahkeme yoluyla aşılır. Ardından haciz, satış ve paraların paylaştırılması gelir.
Borçluya karşı haciz mi iflas mı yolu seçilmeli?
İflas yolu yalnızca tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi kişilere karşı işletilebilir (m.43). Alacaklı bu kişiler hakkında haciz yoluna da başvurabilir ve bir defaya mahsus olmak üzere harç ödemeksizin yolu değiştirebilir.
Tacir olmayan kişi hakkında iflas istenebilir mi?
Kural olarak hayır. İflas yoluyla takip, Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi bulunanlar ile özel kanunlarına göre iflasa tabi oldukları bildirilen kişiler hakkında yapılır (m.43).
İflas davası hangi mahkemede açılır?
İflas davası, mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılır. İflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamaz (m.154/3).
İflas yoluyla takipte ödeme emrine itiraz süresi nedir?
Yedi gündür. Borçlu, borcu olmadığına veya iflasa tabi kimselerden bulunmadığına dair itirazını bu süre içinde dilekçeyle icra dairesine bildirir; konkordato da teklif edebilir (m.155).
İflas isteme hakkı ne zaman düşer?
İflas istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer (m.156/son). Bu süre kaçırılırsa alacak için yeniden takip yapılması gerekir.
İflas talebine başka alacaklılar karışabilir mi?
Evet. İflas talebinin ilanından itibaren on beş gün içinde diğer alacaklılar davaya müdahale veya itiraz ederek iflası gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürebilir ve talebin reddini isteyebilir (m.158/2).
Takip olmadan doğrudan iflas istenebilir mi?
Evet. Borçlunun bilinen yerleşim yerinin olmaması, kaçması, mal kaçırması, ödemelerini tatil etmesi veya ilama dayalı borcun icra emrine rağmen ödenmemesi hâllerinde alacaklı önceden takibe gerek kalmaksızın iflas isteyebilir (m.177).
Borçlu kendi iflasını isteyebilir mi?
İflasa tabi bir borçlu, aciz hâlinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebilir. Bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanı eklenmedikçe iflasa karar verilemez (m.178).
Şirket borca batıksa ne olur?
Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin, aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olduğu tespit edilirse, önceden takibe gerek kalmaksızın iflasına karar verilir (m.179).
İflasın ertelenmesi hâlâ mümkün mü?
Hayır. İflasın ertelenmesine ilişkin hükümler 28/2/2018 tarihli 7101 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır (m.179/a, 179/b, 179/c mülga). Bu kurumun yerini konkordato almıştır.
İflas kararına itiraz edilince iflas durur mu?
Ticaret mahkemesinin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde istinaf, bölge adliye mahkemesi kararına karşı yine iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Ancak kanun yoluna başvurulması iflasın ilanına ve masanın teşkiline engel değildir (m.164).
İflas açılınca mevcut icra takipleri ne olur?
İflasın açılması, borçlu aleyhindeki haciz yoluyla takipleri durdurur; iflas kararının kesinleşmesiyle bu takipler düşer. Tasfiye süresince müflise karşı yeni takip yapılamaz. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplere ise masaya karşı devam edilir (m.193).
Müflisin davaları durur mu?
Acele hâller dışında müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak ikinci alacaklılar toplanmasından on gün sonra devam edilebilir. Şeref ve haysiyete tecavüz, vücut zararı, evlenme, ahvali şahsiye ve nafaka davaları ile rehnin paraya çevrilmesine ilişkin davalar bu kuralın dışındadır (m.194).
İflasla birlikte borçlar muaccel olur mu?
Taşınmaz rehniyle temin edilmiş alacaklar dışında iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaparaya eklenir (m.195).
Alacağımı masaya nasıl kaydettiririm?
Adi tasfiyede ilan yapılır ve alacaklılar ilandan itibaren bir ay içinde alacaklarını kaydettirmeye ve belgelerinin asıl veya onaylı örneklerini vermeye çağrılır (m.219). Tapu siciline yazılı alacaklar başvurulmamış olsa bile işleyen faiziyle kabul edilir (m.231).
Süresinde kaydettirmezsem alacağım yanar mı?
Hayır. Vaktinde deftere kaydettirilmeyen alacaklar iflasın kapanmasına kadar kabul olunur. Ancak gecikmeden doğan masraflar alacaklıya aittir ve başvurudan önce kararlaştırılmış paylaşmaya katılma hakkı yoktur (m.236).
Sıra cetveline itiraz süresi nedir?
Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren on beş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesinde dava açmak zorundadır (m.235). Talebinin haksız reddedildiğini ileri süren alacaklı davayı masaya karşı açar.
Alacağımın tamamını alamazsam ne olur?
İflas idaresi, paraları dağıtırken alacağının tamamını alamamış her alacaklıya ödenmemiş miktar için aciz vesikası verir. Müflis yeni mal iktisap etmedikçe hakkında yeniden takip talebinde bulunulamaz (m.251).
İflas kapandıktan sonra mal çıkarsa ne olur?
İflas kapandıktan sonra tasfiyeye girmemiş bir mal bulunduğu öğrenilirse iflas dairesi o mala el koyar, satar ve bedelini başka bir işleme gerek kalmaksızın eksik alan alacaklılara sıralarına göre dağıtır (m.255).
Ticareti terk eden tacir takipten kurtulur mu?
Hayır. Ticareti terk eden tacir 15 gün içinde durumu ticaret siciline bildirmek ve mal beyanında bulunmak zorundadır; ilan tarihinden itibaren bir sene içinde hakkında iflas yoluyla takip yapılabilir (m.44).
İflasla ilgili dosyalar Ümraniye’de hangi mahkemede görülür?
Ümraniye’de ayrı bir adliye bulunmadığından ilçedeki icra ve iflas dosyaları İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesindeki icra daireleri, icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemelerinde görülür.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda icra ve iflas dosyalarını takip etmektedir. Ümraniye, Dudullu ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; ticari alacakların takibinden kambiyo senetlerine dayalı işlemlere, iflas yoluyla takipten masaya alacak kaydı ve sıra cetveline itiraza kadar alacaklı ve borçlu taraflarını temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.43-44, 154-181, 184-196, 206-207, 208-256)
- 28/2/2018 tarihli 7101 sayılı Kanun — iflasın ertelenmesine ilişkin m.179/a, 179/b ve 179/c hükümlerini yürürlükten kaldıran düzenleme
- Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) — vatandas.uyap.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
