Uyuşturucu Dosyasında Adli Kontrol İhlali Tutuklamaya Dönüşür mü?

Etkileşimli rehber

Adli kontrol süresi, dört aylık inceleme, konutu terk etmemenin mahsubu ve ihlalde tutuklama sınırı dâhil tutuklama ve tahliye takvimini kendi dosyanız üzerinden görün. Tutuklama ve tahliye takvimi rehberini açın →

Kısa cevap: CMK m. 112/1 uyarınca adli kontrol hükümlerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanık hakkında, hükmedilebilecek hapis cezasının süresi ne olursa olsun, yetkili yargı mercii hemen tutuklama kararı verebilir. Bu nedenle uyuşturucu ticareti dosyasında adli kontrol tedbirinin isteyerek ihlal edilmesi, doğrudan tutuklamaya dönüşebilecek ciddi bir sonuç doğurabilir.

Adli kontrol altında bulunan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri, bu tedbirin ihlal edilmesi hâlinde ne olacağıdır. Bu yazıda CMK m. 112 çerçevesinde adli kontrol ihlalinin şartları ve tutuklamaya dönüşme süreci ele alınmaktadır.

İsteyerek İhlal Şartı Nedir?

Kısa Cevap: CMK m. 112/1’de aranan şart, ihlalin isteyerek gerçekleştirilmiş olmasıdır; yani şüphelinin yükümlülüğe kasten uymaması gerekir. Elde olmayan sebeplerle, örneğin sağlık sorunu veya mücbir sebep nedeniyle bir yükümlülüğün yerine getirilememesi, bu maddedeki isteyerek ihlal kavramının kapsamına girmeyebilir ve somut olayda ayrıca değerlendirilir.

CMK 112 kapsamında adli kontrol ihlalinin tutuklamaya dönüşme sürecini özetleyen infografik

Tutuklama Otomatik midir?

Kısa Cevap: Hayır, CMK m. 112/1 yetkili yargı merciine tutuklama kararı verme yetkisi tanımaktadır; bu bir zorunluluk değil, kanunda tanınmış bir takdir yetkisidir. Mahkeme, ihlalin ağırlığını, tekrarlanıp tekrarlanmadığını ve somut olayın tüm koşullarını dikkatle değerlendirerek tutuklama yerine yükümlülüğün değiştirilmesine ayrıca karar verebilir.

▶VİDEOLU ANLATIMTutuklama ve Adli Kontrol Arasındaki Farklar
Av. Burakhan Çalışkan · İstanbul BarosuYouTube kanalı →Tüm videolar →

Azami Tutukluluk Süresi Dolmuşsa Ne Olur?

Kısa Cevap: CMK m. 112/2 uyarınca, azami tutukluluk süresinin dolması nedeniyle verilen adli kontrol tedbirinin ihlali hâlinde de tutuklama kararı verilebilir. Ancak bu durumda tutuklama süresi, ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde dokuz aydan, diğer işlerde ise iki aydan fazla olamaz; bu, kanunda ayrıca belirlenmiş özel bir üst sınırdır.

Mahkeme UYAP Kaydını İnceleyebilir mi?

Kısa Cevap: Evet. CMK m. 112/1’in son cümlesi uyarınca, hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle ilgili istinaf veya temyiz yoluna başvurulmuş olması hâlinde, UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle hükmü veren ilk derece mahkemesi de tutuklama kararı verebilir. Bu, dosyanın üst mahkemede olduğu dönemde de denetimin sürmesini sağlar.

Sonuç ve Değerlendirme

Adli kontrol tedbiri, tutuklamaya alternatif bir koruma tedbiri olsa da, isteyerek ihlal edilmesi hâlinde yeniden tutuklamayla sonuçlanabilecek ciddi bir risk taşır. İhlalin gerçekten isteyerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin ve mahkemenin bu konudaki takdirinin doğru şekilde değerlendirilmesi, hem savunma hem de tedbire uyum süreci açısından büyük önem taşır.

Adli kontrole uyulmuşken sonradan verilen tutuklama kararına karşı AYM içtihadını tutukluluk itirazı yazımızda ele aldık.

Azami süre dolduktan sonra verilen adli kontrolün ihlalinde yeniden tutuklama sınırı ve genel üst sınırlar için uyuşturucu ticaretinde azami tutukluluk süreleri yazımıza bakabilirsiniz.

Tutuklu sanığın ilk duruşmasında tahliye değerlendirmesinin hangi ölçütlere dayandığını uyuşturucu ticareti ilk duruşmada tahliye yazımızda açıkladık.

Ev hapsinin hangi şartlarla verildiği, cezadan nasıl mahsup edildiği ve karara nasıl itiraz edileceği uyuşturucu ticaretinde ev hapsi ve adli kontrol yazımızda ayrıntılı olarak ele alındı.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi davranışlar ihlal sayılır?

Yurt dışına çıkma yasağının ihlal edilmesi, belirlenen imza yükümlülüğüne düzenli olarak uyulmaması veya konutu terk etmeme yükümlülüğüne aykırı davranılması gibi haller, somut olayın koşullarına göre CMK m. 112 kapsamında ihlal olarak değerlendirilebilir. Belirleyici olan, ihlalin isteyerek ve bilerek gerçekleştirilmiş olmasıdır.

Tutuklama kararına itiraz edilebilir mi?

Evet, CMK m. 112 kapsamında verilen bir tutuklama kararı da genel hükümler çerçevesinde itiraza tabidir. İhlalin gerçekten isteyerek gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, mücbir bir sebep bulunup bulunmadığı ve tutuklamanın gerçekten ölçülü olup olmadığı gibi hususlar, itiraz aşamasında ayrıca ve titizlikle değerlendirilebilecek noktalardır.

Tek bir ihlal yeterli mi?

Kanun, ihlalin belirli bir sayıda tekrarlanmasını açıkça şart koşmamaktadır; tek bir isteyerek ihlal dahi CMK m. 112 kapsamında tutuklama kararı için tek başına yeterli görülebilir. Ancak uygulamada mahkeme, ihlalin ağırlığını ve somut olayın tüm özelliklerini bir bütün olarak değerlendirerek karar vermektedir.

Tutuklama süresi ne kadar sürer?

Bu şekilde verilen tutuklamanın süresi, uyuşturucu ticareti gibi ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde CMK m. 112/2 kapsamında dokuz ayı, diğer işlerde ise iki ayı geçemez; bu yalnızca azami tutukluluk süresinin dolması nedeniyle verilen adli kontrolün ihlali hâline özgü bir sınırdır.

Uyuşturucu ticareti dosyasında adli kontrole ilişkin yükümlülüklere uyumun ve ihlal iddialarının doğru yönetilmesi için erken aşamada bir müdafiden destek alınması önerilir.

Yazar Hakkında

Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak ceza hukuku alanındaki çalışmalarını sürdürmekte; uyuşturucu ticareti dosyasında adli kontrol altında bulunan şüpheli ve sanıkların yükümlülüklere uyumunun takibine, ihlal iddiasıyla karşılaşılması hâlinde ise ihlalin isteyerek gerçekleşip gerçekleşmediğinin doğru şekilde ortaya konulmasına özel önem vermektedir. Çalışkan Hukuk Bürosu bünyesinde, Kartal/İstanbul merkezli olarak bu alanda deneyimli hukuki destek sağlanmaktadır. İletişim: 0 506 976 23 55.

Av. Burakhan Çalışkan
Av. Burakhan Çalışkan
AVUKAT · İSTANBUL BAROSU · ÇALIŞKAN HUKUK BÜROSU, KARTAL

Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.




Ziyaretçi Yorumları

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Whatsapp
Burakhan Çalışkan
Burakhan Çalışkan
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?