📌 Kısa Cevap: Uyuşturucu kullanma suçunun ehliyete etkisi üç ayrı kapıdan geçer ve bunlar sıklıkla karıştırılır. Birincisi sürücü belgesi alma şartıdır: KTK m.41/1-e uyarınca adli sicilde TCK m.188, 190 veya 191’den hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması gerekir. İkincisi mahkûmiyet sonrası geri almadır: ehliyet alındıktan sonra bu suçlardan mahkûmiyet olursa belge, şartlar sağlanıncaya kadar geri alınır. Üçüncüsü, 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişen KTK m.48’dir: araç sürerken uyuşturucu aldığı tespit edilen sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi iptal edilir. Kamu davasının ertelenmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması ise “hüküm giyme” sayılmaz.
Ehliyet, birçok kişi için iş ve gündelik hayatın vazgeçilmez parçasıdır; bu nedenle TCK m.191 kapsamında soruşturma geçiren kişilerin ilk endişelerinden biri ehliyetin ne olacağıdır. Cevap, kişinin ehliyetinin olup olmadığına, araç kullanırken yakalanıp yakalanmadığına ve dosyanın hangi kararla sonuçlandığına göre değişir. Bu yazıda sürücü belgesi alma şartını, mahkûmiyet sonrası geri almayı, KTK m.48’deki güncel yaptırımları, ölçüm yaptırmama hâlini, TCK m.179/3’ü ve denetimli serbestlikteki taşıt yükümlülüğünü mevzuat metinleriyle ele alıyoruz. Kararların sicile etkisi için “Uyuşturucu Kullanma Suçunda Sabıka Kaydı Ne Zaman Silinir?”, memuriyet yönü için “Uyuşturucu Kullanma Suçu Memuriyete Engel mi?” yazılarımıza bakabilirsiniz.
İtiraz süreleri kısadır; belge ve tutanakları birlikte inceleyelim.
Üç ayrı kapı: alma şartı, mahkûmiyet sonrası geri alma ve araç sürerken tespit
Konuyu doğru çözmek için ehliyetle ilgili hükümlerin üç farklı düzlemde işlediğini bilmek gerekir. Sürücü belgesi alma şartı, henüz ehliyeti olmayan veya yeni sınıf almak isteyen kişiyle ilgilidir (KTK m.41). Mahkûmiyet sonrası geri alma, ehliyeti olan ve sonradan m.41/1-e’deki suçlardan mahkûm olan kişiyi kapsar (m.41 son fıkra). Araç sürerken tespit ise tamamen farklı bir mekanizmadır; ceza muhakemesi sonucunu beklemeden idari yaptırım olarak işler (KTK m.48). Aşağıdaki tablo üç kapıyı özetler.
Sürücü belgesi alma şartı: KTK 41/1-e ne diyor?
KTK m.41/1, sürücü belgesi alacaklar için yaş, öğrenim, sağlık, kurs ve sınav şartlarının yanında bir sicil şartı da koyar: (e) bendi uyarınca adli sicilde, 5237 sayılı TCK’nın 188, 190 ve 191. maddeleri, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 4. maddesinin yedinci fıkrası ve 6136 sayılı Kanunun 12. maddesinin ikinci ve takip eden fıkralarında belirtilen suçlardan hüküm giydiğine dair kayıt bulunmaması zorunludur. Bu bendin dili önemlidir: aranan şey, soruşturmanın veya şüphenin varlığı değil, “hüküm giydiğine dair kayıt”tır. TCK m.191 kapsamında kullanma suçundan kesinleşmiş bir mahkûmiyet adli sicilde yer alıyorsa, kişi bu şartı sağlamıyor demektir. Sürücü belgesi alma başvurusunda adli sicil kaydı sorgulandığından, kayıt bulunması hâlinde başvuru olumlu sonuçlanmaz. Bu şart, TCK m.188 (uyuşturucu imal ve ticareti) ve m.190 (kullanılmasını kolaylaştırma) için de aynıdır; yani konu yalnızca kullanıcılık değildir.
Sağlık şartı ise m.41/1-c uyarınca İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikte belirlenir; kanun metni sağlık şartlarının ayrıntısını yönetmeliğe bırakır. Bu nedenle uyuşturucu bağımlılığı gibi sağlık kaynaklı bir engelin ehliyet başvurusuna etkisi, kanun maddesinden değil yönetmelikten ve sağlık kurulu değerlendirmesinden doğar; güncel yönetmelik metni başvuru sırasında kontrol edilmelidir.
Erteleme, KYOK ve HAGB “hüküm giyme” sayılır mı?
Uyuşturucu kullanma dosyalarının büyük bölümü mahkûmiyetle değil, TCK m.191/2 uyarınca beş yıllık erteleme ve süre sonunda m.191/7 uyarınca kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanır. CMK m.171/5 uyarınca erteleme kararları bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir ve bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde kullanılabilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı ise mahkûmiyet değildir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında da durum benzerdir: CMK m.231/5 uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder; m.231/13 uyarınca bu karar da bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu nedenle bu üç karar türü, KTK m.41/1-e’deki “hüküm giydiğine dair kayıt” ölçütünün doğrudan konusu olmaz. Buna karşılık, kamu davası açılıp mahkûmiyetle sonuçlanırsa kayıt adli sicile yansıyabilir. Kararların sicile işlenme biçimi ve silinme süreleri ayrı bir konudur ve sabıka kaydı yazımızda ayrıntılı ele alınmıştır. Burada pratik tavsiye şudur: ehliyet başvurusundan önce e-Devlet üzerinden alınan adli sicil kaydının içeriği kontrol edilmeli, kayıtta beklenmeyen bir ifade varsa avukatla birlikte düzeltme yolu araştırılmalıdır.
Ehliyeti olan kişi mahkûm olursa: geri alma ve şartların sağlanması
KTK m.41’in son fıkrası, sürücü belgesi alındıktan sonra m.41/1-e’de belirtilen suçlardan biri ile mahkûmiyet hâlinde bu kişilerin sürücü belgelerinin, KTK m.6’da sayılan görevliler tarafından, m.41/1-e’de belirtilen şartlar sağlanıncaya kadar geri alınacağını düzenler; KTK m.48 hükümleri ise saklıdır. Buradaki “şartlar sağlanıncaya kadar” ifadesi, geri almanın süresinin sicil kaydının durumuna bağlandığını gösterir: kayıt adli sicilden silinene veya şart başka bir şekilde ortadan kalkana kadar belge geri alınmış kalır. Kanun metni bu fıkrada ayrı bir “kaç yıl” süresi vermez. Bu yüzden sicil kaydının ne zaman silineceğinin doğru hesaplanması, ehliyetin ne zaman iade edilebileceğini doğrudan etkiler. KTK m.119 ayrıca mahkemenin, diğer cürümlerden mahkûmiyet hâlinde ceza süresini geçmemek üzere sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasına da karar verebileceğini; geçici geri almanın hürriyeti bağlayıcı ceza hükümlerinin infazından sonra yerine getirileceğini düzenler. TCK m.53’te sayılan hak yoksunlukları listesinde ise sürücü belgesi ayrıca sayılmamıştır; ehliyete etki KTK’nın kendi hükümlerinden kaynaklanır.
Araç sürerken uyuşturucu tespiti: KTK 48 ve 7574 sayılı Kanunla değişen yaptırımlar
Ehliyet bakımından en sert yaptırım, ceza yargılamasından bağımsız işleyen KTK m.48’dedir. m.48/1 uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır. m.48/2 uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığını tespit amacıyla kollukça teknik cihazlar veya test kitleri kullanılır; “test kitleri” ibaresi 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla metne eklenmiştir. m.48/3 uyarınca kişinin yaralanmalı veya ölümlü ya da kollukça müdahil olunan maddi hasarlı trafik kazasına karışması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen muayeneye tabi tutulması zorunludur. m.48/4 uyarınca teknik cihaz ile yapılan ölçüme itiraz eden veya bu cihaz ile ölçüm yapılmasına müsaade etmeyen sürücüler, en yakın adli tıp kurumuna veya adli tabipliğe veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarına götürülerek vücutlarından kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır ve bu işlem bakımından CMK m.75 hükümleri, beşinci fıkrası hariç olmak üzere uygulanır. CMK m.75/5, üst sınırı iki yıldan daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda örnek alınamayacağını söylediği için, bu fıkranın uygulanmaması, trafikteki tespitlerde örnek alma imkânını genişleten bir ayrıntıdır.
Yaptırımın kendisi m.48/8’dedir. 7574 sayılı Kanunla değiştirilen metne göre uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 TL idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir; bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Bu fıkra kapsamında sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir; kurslarda eğitime başlayabilmek için belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmiş olması, KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, sürücülerin psiko-teknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumlarından sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporunun kursa ibrazı zorunludur. m.48/12 uyarınca sürücü belgelerinin geçici geri alma ve iptal işlemleri KTK m.6’da sayılan görevliler tarafından yapılır. Bu düzenlemenin 2026 şubatında değiştiği unutulmamalıdır; eski yazı ve forumlarda geçen daha düşük para cezası ve belirli sürelerle geri alma bilgileri güncelliğini yitirmiş olabilir.
Bu hükümler kimleri kapsar? Araç dışında yakalanan ehliyet sahibi
KTK m.48’in öznesi “sürücü”dür ve m.48/1’deki yasak, karayolunda araç sürmeye ilişkindir. Dolayısıyla maddenin lafzı, uyuşturucu aldığı tespit edilen sürücülerin araç sürerken yakalanmasını esas alır. Ehliyet sahibi bir kişinin araç kullanmadığı bir anda, örneğin evinde veya sokakta kullanıcı olarak yakalanması hâlinde m.48/8’in aynen uygulanıp uygulanmayacağı, metnin lafzından kesin biçimde çıkmaz; uygulamada her dosya kendi koşullarına göre ele alınır ve idarenin yorumu değişebilir. Bu belirsizlik, ehliyetli kişilerin “kullanma suçundan dosyam var” dediklerinde en çok korktukları noktadır. Kesin bilgi için sürücü belgesine yönelik herhangi bir işlem tebliğ edilip edilmediği, tutanakta “araç sürme” fiilinin yer alıp almadığı ve işlemi yapan görevlinin hangi hükme dayandığı belgelerden kontrol edilmelidir. Tutanakta araç sürme fiili yoksa m.48 yaptırımının dayanağı tartışmalı hâle gelebilir; ancak sürücü belgesinin başka bir hükümle (örneğin mahkûmiyet sonrası KTK m.41) etkilenmesi ayrı bir konudur.
TCK 179/3: uyuşturucu etkisinde araç kullanmak ayrıca suçtur
KTK m.48/8’in son cümlesi, uyuşturucu aldığı tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanacağını belirtir. TCK m.179/3 uyarınca alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu suçta ölçüt, yalnızca maddenin vücutta tespit edilmesi değil, kişinin emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasıdır. Dolayısıyla uyuşturucu kullanmış bir sürücünün, davranışları, kaza durumu, tutanak ve sağlık kuruluşu raporu ışığında bu hâle girip girmediği ayrı bir ispat konusudur. Bu suç, TCK m.191’deki kullanma suçundan farklıdır ve aynı olay nedeniyle hem TCK m.179/3 hem de TCK m.191 soruşturması yürütülebilir. TCK m.179/2 ise araçları kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi için dört aydan iki yıla kadar hapis öngörür.
Denetimli serbestlik ve adli kontrolde taşıt kullanma yasağı
Ehliyeti doğrudan etkileyen bir başka yol, ceza muhakemesi tedbirleridir. 5402 sayılı Kanun m.12/A-1 uyarınca TCK m.191 kapsamında hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen şüpheli bakımından, yükümlülükler arasında “her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek” de sayılmıştır; savcı bu listeden en az üç yükümlülüğe karar verir ve yükümlülükler, şüphelinin ihtiyacına göre her aşamada değiştirilebilir. Benzer biçimde CMK m.109/3-d, adli kontrol yükümlülükleri arasında her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamayı ve gerektiğinde sürücü belgesini teslim etmeyi sayar. Bu yükümlülük verilmişse, sürücü belgesinin teslimi ve araç kullanılmaması ihlal konusu olur; çalışma için araç kullanmak zorunda olan kişi, yükümlülüğün hafifletilmesi veya değiştirilmesi için iş yeri belgesiyle birlikte savcılığa ve müdürlüğe yazılı başvurabilir. Her dosyada bu yükümlülüğün bulunmadığını, erteleme kararındaki yükümlülüklerin ve müdürlüğün programının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulamak gerekir. İhlal sonuçları için “Denetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?” yazımıza bakılabilir.
Tespit, numune ve itiraz: hakların kullanılması
Trafik denetiminde uyuşturucu tespiti iddiasıyla karşılaşan sürücünün hakları, KTK m.48 ve CMK hükümleriyle çerçevelenir. Kolluk önce teknik cihaz veya test kiti kullanır (m.48/2); sonuca itiraz edilirse sağlık kuruluşunda numune alınır (m.48/4). Numune alma işlemi CMK m.75 usullerine tabidir: m.75/3 uyarınca vücuttan kan veya benzeri biyolojik örnek alınması ancak tabip veya sağlık mesleği mensubu diğer bir kişi tarafından yapılabilir; m.75/2 uyarınca müdahalenin kişinin sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması gerekir. Ön tarama sonucu ile laboratuvar doğrulamasının farkı, hangi maddenin ne zaman alındığı ve işlemin zamanlaması savunmada önemli sorulardır. Testin sınırlarını ve hukuki değerini uyuşturucu idrar testi yazımızda ele aldık. İdari para cezasına karşı süre ise Kabahatler Kanunu m.27/1 uyarınca kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gündür ve başvuru sulh ceza mahkemesine yapılır; bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir. Mücbir sebep hâlinde m.27/2 uyarınca sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvurulabilir. Sürücü belgesinin iptali ve geri alınması işlemlerine karşı izlenecek yargı yolu ise işlemin niteliğine göre değerlendirilmelidir; süre kaçırılmaması için tebliğ tarihi ve işlemin yazılı dayanağı hemen avukatla incelenmelidir.
Araç sürerken uyuşturucu tespitinde süreç
Şüphe hâlinde adli kolluk işlemleri ve meslek sürücüleri
KTK m.48’in onuncu fıkrası, sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığından şüphe edilmesi hâlinde 5271 sayılı CMK’nın adli kolluğa ilişkin hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Bu, trafik kolluğunun idari tespitinin yanında, olayın ceza soruşturması boyutuna da taşınabileceği anlamına gelir; ifade, numune ve olay yeri işlemleri bu çerçevede yürür ve ifadeden önce müdafi yardımından yararlanma hakkı (CMK m.147) kullanılabilir. Ticari araç kullanan meslek sürücüleri bakımından kanun ayrıca bir sıkılaştırma getirmiştir: m.48’deki ek fıkraya göre beşinci veya dokuzuncu fıkraların, 4925, 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları kullanırken, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde toplamda üç defa ihlal edilmesi hâlinde sürücünün sürücü belgesi iptal edilir. Dokuzuncu fıkra ölçüm yaptırmama hâlini düzenlediğinden, meslek sürücüleri için tekrarlayan ölçüm reddi ayrı bir iptal riski oluşturur. Bu hükümlerin tam kapsamı ve uygulama biçimi için güncel mevzuat metni ve idarenin işlem tutanağı birlikte değerlendirilmelidir; kanun metni yeni değiştiğinden uygulamadaki yorumlar zamanla netleşebilir.
Ehliyet işlemi öncesi pratik kontrol listesi
- Adli sicil kaydı: Ehliyet başvurusundan önce e-Devlet’ten adli sicil kaydını alıp içeriğini kontrol edin.
- Karar türü: Dosyanızın erteleme, KYOK, HAGB veya mahkûmiyet olduğunu karar örneğinden teyit edin.
- Tutanak ve tebliğ: Araç sürerken tespit varsa idari işlem tutanağını, tebliğ tarihini ve dayanak maddeyi saklayın; onbeş günlük süreyi not edin.
- Yükümlülükler: Denetimli serbestlik veya adli kontrol kararında taşıt kullanma yasağının bulunup bulunmadığına bakın.
- Belge arşivi: Ödenen idari para cezalarının makbuzlarını saklayın; iade ve yeniden belge aşamasında tamamının tahsil edilmiş olması aranır.
Örnek senaryolar: aynı suç, farklı ehliyet sonuçları
- Senaryo 1 – Ehliyeti olmayan aday, dosya ertelemede: TCK m.191/2 uyarınca kamu davası ertelenmiştir. Mahkûmiyet olmadığından adli sicilde hüküm giyme kaydı yoktur; KTK m.41/1-e bu açıdan doğrudan engel oluşturmaz. Yine de adli sicil kaydının teyidi ve sağlık şartları kontrol edilmelidir.
- Senaryo 2 – Ehliyet sahibi, dosya KYOK ile kapandı: Mahkûmiyet olmadığı için KTK m.41 son fıkra anlamında geri alma gündeme gelmez.
- Senaryo 3 – Ehliyet sahibi, TCK 191’den mahkûmiyet: KTK m.41 son fıkra uyarınca sürücü belgesi, m.41/1-e şartları sağlanıncaya kadar geri alınır; kaydın silinme tarihi önem kazanır.
- Senaryo 4 – Araç sürerken uyuşturucu tespiti: KTK m.48/8 uyarınca 150.000 TL idari para cezası ve ehliyet iptali; ayrıca TCK m.179/3 ve/veya TCK m.191 soruşturması gündeme gelebilir.
- Senaryo 5 – Ölçüm yaptırmama: KTK m.48/9 uyarınca 150.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesinin beş yıl süreyle geri alınması.
Sık yapılan yanlış değerlendirmeler
- “Soruşturma açıldı, ehliyetim otomatik iptal olur” yanılgısı. KTK m.41/1-e “hüküm giydiğine dair kayıt”tan söz eder; soruşturma, erteleme veya KYOK mahkûmiyet değildir.
- “Eski para cezası tutarları geçerli” yanılgısı. KTK m.48’deki tutarlar ve iptal hükmü 12/2/2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla değişmiştir.
- “Ölçümü reddedersem ceza almam” yanılgısı. KTK m.48/9 uyarınca ölçüm yaptırmayana 150.000 TL idari para cezası ve beş yıl geri alma uygulanır.
- “Ehliyet iptali ceza davasının sonucunu bekler” yanılgısı. KTK m.48 idari yaptırım olarak ceza yargılamasından bağımsız işler; ayrıca TCK hükümleri de uygulanır.
- “İptal olunca ömür boyu alamam” yanılgısı. KTK m.48/8, şartlar sağlandığında yeniden belge alınabileceğini düzenler; en az beş yıl geçmesi ve kurs, sınav, psiko-teknik ve sağlık kurulu şartları aranır.
Sonuç ve değerlendirme
Uyuşturucu kullanma suçunun ehliyete etkisi tek bir cevapla özetlenemez: sürücü belgesi alma şartı (KTK m.41/1-e), mahkûmiyet sonrası geri alma (m.41 son fıkra) ve araç sürerken tespit (m.48) farklı mekanizmalardır. Erteleme, KYOK ve HAGB hüküm giyme sayılmadığından alma şartını doğrudan engellemez; buna karşılık araç sürerken uyuşturucu tespiti hâlinde 7574 sayılı Kanunla değişen m.48/8 uyarınca 150.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesi iptali söz konusudur ve yeniden belge için en az beş yıl beklemek ve kurs, sınav, psiko-teknik ve sağlık kurulu şartlarını yerine getirmek gerekir. Ölçüm yaptırmama m.48/9 uyarınca ayrıca beş yıl geri alma sonucunu doğurur. İdari para cezasına karşı onbeş günlük süre ve dosyadaki kararların türü, ehliyetin akıbetini belirleyen en önemli iki noktadır.
İlgili yazılarımız
Sabıka Kaydı Ne Zaman Silinir? · Memuriyete Engel mi? · Uyuşturucu İdrar Testi · Denetimli Serbestlik İhlali · İlk Defa Yakalanan Ne Kadar Ceza Alır?
Uyuşturucu kullanma suçu ehliyet almaya engel midir?
KTK m.41/1-e, sürücü belgesi alacakların adli sicilinde TCK m.188, 190 ve 191’den hüküm giydiğine dair kayıt bulunmamasını şart koşar. Dolayısıyla TCK m.191 kapsamında mahkûmiyet kaydı bulunan kişi sürücü belgesi alamaz. Kamu davasının ertelenmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması ise ‘hüküm giyme’ sayılmadığından bu şartı doğrudan engellemez; kaydın durumu adli sicil kaydından teyit edilmelidir.
Ehliyeti olan biri uyuşturucu kullanma suçundan mahkûm olursa ne olur?
KTK m.41’in son fıkrasına göre sürücü belgesi alındıktan sonra m.41/1-e’de sayılan suçlardan biri ile mahkûmiyet hâlinde sürücü belgesi, bu şartlar sağlanıncaya kadar geri alınır. Bu fıkra KTK m.48 hükümlerini saklı tutar.
Araç kullanırken uyuşturucu aldığı tespit edilen sürücüye ne yaptırım uygulanır?
KTK m.48/8’e (7574 sayılı Kanunla 12/2/2026’da değiştirilen metin) göre uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150.000 TL idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir; ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri de uygulanır.
İptal edilen ehliyet yeniden alınabilir mi?
KTK m.48/8 uyarınca iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri, sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekir. Kurs başlangıcı için belgenin iptal edildiği tarihten itibaren en az beş yıl geçmesi, idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirme ve sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporu zorunludur.
Kolluğun ölçümünü yaptırmazsam ne olur?
KTK m.48/9 uyarınca uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücülere 150.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi beş yıl süreyle geri alınır. Teknik cihaz ölçümüne itiraz edenler ise m.48/4 uyarınca sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar gibi örnekler alınır.
Uyuşturucu etkisinde araç kullanmak ayrıca suç mudur?
TCK m.179/3’e göre alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. KTK m.48/8 de ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanacağını belirtir.
Denetimli serbestlikte ehliyetim alınır mı?
5402 sayılı Kanun m.12/A-1’deki yükümlülükler arasında ‘her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek’ yer alır. Savcının bu yükümlülüğe karar verip vermediği erteleme kararından ve müdürlük programından anlaşılır; en az üç yükümlülük belirlendiği için her dosyada bu yükümlülük yer almayabilir.
İdari para cezası ve ehliyet işlemine nasıl itiraz edilir?
Kabahatler Kanunu m.27/1 uyarınca idari para cezası kararına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Sürücü belgesinin iptaline ilişkin işlem bakımından hangi yargı yolunun izleneceği dosyaya göre değerlendirilmelidir; süreyi kaçırmamak için hemen avukata başvurulması önerilir.
İdari para cezası ve ehliyet işlemlerinde süreler kısadır; belgeleri birlikte değerlendirelim.
Ehliyet ve sürücü belgesi boyutunu ehliyet yazımızda inceleyebilirsiniz.
Uyuşturucu ticareti (TCK 188) mahkûmiyetinin sürücü belgesine etkisi için uyuşturucu ticaretinden ceza alan ehliyet alabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve uyuşturucu suçları alanında savunma hizmeti vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
