Kısa cevap: Dolandırıcılıkta ceza, fiilin basit (TCK m. 157) mi nitelikli (m. 158) mi sayıldığına bağlıdır. Basit hâlde ceza 1-5 yıl, nitelikli hâlde 3-10 yıl hapistir; beş bentte alt sınır 4 yıla çıkar. Bu suçlar şikâyete bağlı değildir, resen soruşturulur. 2025 ve 2026’da iki önemli değişiklik yürürlüğe girdi: hesap kullandırmayla sınırlı iştirakte ceza yarı oranında indirilir (m. 158/4) ve nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin sayılı görev listesinden çıkarıldı.
Bu sayfa, Kartal ve çevresinde dolandırıcılık isnadıyla karşılaşan kişiler ile mağdur konumundaki kişiler için hazırlanmıştır. Kanuni açıklamaların tamamı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5235 sayılı Kanun‘un yürürlükteki metinlerinden doğrulanmıştır.
İfadede anlatılan para akışı, dosyanın 157 mi 158 mi olacağını belirler.
Basit mi Nitelikli mi? Cezayı Belirleyen Ayrım
Kısa Cevap: Aynı olay, m. 158/1’deki on iki bentten birine girdiği anda cezanın alt sınırı bir yıldan üç yıla, beş bentte ise dört yıla çıkar. Nitelendirme bu nedenle dosyanın en çok tartışılan konusudur.
Nitelikli Hâller: On İki Bent
TCK m. 158/1, nitelikli dolandırıcılığı on iki bent hâlinde sayar. Bunlardan beşinde alt sınır dört yıla yükselir ve adlî para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Uygulamada en sık karşılaşılan bentler (f) — bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması — ve (l) — kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtma — bentleridir. Her ikisinde de alt sınır dört yıldır. Beyaz yaka suçları yazımız bu alandaki diğer suç tiplerini ele alır.
2025-2026’da Değişen İki Şey
Bu başlık, konuyla ilgili birçok kaynakta henüz güncellenmemiş durumda. İkisi de doğrudan dosyanın sonucunu etkiler.
Birinci değişiklik özellikle hesabını veya kartını başkasına kullandıran kişiler bakımından önemlidir. TCK m. 158/4, iştirakin yalnızca bu fiille sınırlı kalması hâlinde cezanın yarı oranında indirileceğini öngörür. Hükmün uygulanabilmesi kişinin dolandırıcılık eyleminin diğer aşamalarına katılmamış olmasına bağlıdır. IBAN ve hesap kullandırma konusunu ayrıntılı ele aldığımız yazımız bu tartışmayı genişletir.
İkinci değişiklik görevli mahkemeye ilişkindir. 5235 sayılı Kanun m. 12’de ağır ceza mahkemesinin görevleri sayılırken yer alan “nitelikli dolandırıcılık (m. 158),” ibaresi 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır. Görev artık aynı maddedeki genel kurala göre belirlenir: ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinin görevindedir. Somut dosyada hangi mahkemenin görevli olduğu, uygulanan fıkra ve artırım hâlleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Ağır ceza yargılamasının işleyişi için Kartal ağır ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Şikâyet, Uzlaştırma ve Müdafilik
En sık sorulan soru şudur: “Şikâyetçi parasını alırsa dava düşer mi?” Cevap, suçun şikâyete bağlı olup olmadığına bağlıdır.
Dolandırıcılık şikâyete bağlı değildir; bu nedenle paranın iadesi tek başına davayı düşürmez. Ancak zararın giderilmesi TCK m. 168 kapsamında etkin pişmanlık olarak değerlendirilir ve giderilme zamanı indirim oranını belirler. Tek istisna m. 159’daki hâldir: dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde suç şikâyete bağlıdır ve ceza altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Bu konuyu ayrıca ele aldık.
İhbardan Karara: Süreç Nasıl İşler?
İhbardan karara: süreç adım adım
Savunmada Belirleyici Olan Noktalar
Uygulamada dikkat edilmesi gereken nokta: Dolandırıcılık dosyalarında tartışma çoğu zaman “para el değiştirdi mi” sorusunda değil, hile unsurunun gerçekten bulunup bulunmadığında düğümlenir. Ticari bir ilişkinin kötü sonuçlanması ile hileli davranışla aldatma arasındaki sınır, dosyanın kaderini belirler.
Dosya incelemesinde denetlenen başlıca noktalar:
- Hile unsurunun varlığı — mağduru aldatmaya elverişli, aktif bir davranış var mı; yoksa yalnızca borcun ödenmemesi mi söz konusu
- Kast — menfaat sağlama kastının fiilin başında mı yoksa sonradan mı oluştuğu
- Nitelendirmenin doğruluğu — iddia edilen bent gerçekten oluşmuş mu; özellikle (f) ve (l) bentlerinin kolayca uygulandığı dosyalarda
- İştirakin niteliği — m. 158/4’teki yarı indirim koşullarının oluşup oluşmadığı
- Para akışının izlenmesi — hesap hareketlerinin isnatla bağının gerçekten kurulup kurulmadığı
- Hukuki uyuşmazlık savunması — fiilin m. 159 kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği
- Zararın giderilmesi — TCK m. 168 kapsamında zamanlama ve kapsam
Savunma hazırlığı için dolandırıcılık savunma dilekçesi ve cezanın hesaplanması yazılarımız yol gösterici olabilir. Hazır metinler tek başına yeterli değildir; her dosya kendi verileriyle değerlendirilir.
Mağdur Konumundaysanız
Bu sayfanın okuyucularının bir bölümü şüpheli değil, mağdur konumundadır. Dolandırıcılık şikâyete bağlı olmadığı için ihbar yeterlidir; ancak delillerin erken toplanması sonucu belirleyici ölçüde etkiler.
- Para transferine ilişkin dekont ve hesap ekstreleri
- Yazışmaların kesintisiz ekran görüntüleri — seçilmiş bölümler değil
- Karşı tarafa ait telefon numarası, IBAN, platform hesabı gibi tanımlayıcı veriler
- Varsa tanık bilgileri ve ilan, reklam veya web sayfası kayıtları
Savcılığa suç duyurusu dilekçesi, şikâyet dilekçesi ve forex dolandırıcılığında para iadesi yazılarımız süreç hakkında ayrıntı içerir. Takipsizlik kararı verilmesi hâlinde KYOK itiraz dilekçesi ile sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
İlgili Kartal Sayfaları
Dolandırıcılıkla bağlantılı diğer konularda ayrı sayfalarımız bulunmaktadır:
- Kartal IBAN dolandırıcılığı avukatı
- Kartal çek davası avukatı
- Kartal ağır ceza avukatı
- Hakkımda soruşturma olduğunu nasıl öğrenirim
Sıkça Sorulan Sorular
Dolandırıcılıktan ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım?
İfade vermeden önce bir müdafi ile görüşün. CMK m. 154/1 uyarınca şüpheli, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanların başkalarınca duyulamayacağı bir ortamda görüşebilir. Dolandırıcılık dosyalarında ifadede anlatılan para akışı ve ilişki biçimi, dosyanın m. 157 mi m. 158 mi olarak nitelendirileceğini doğrudan etkiler. Karakoldan dolandırıcılık ifadesi için çağrıldığınızda ve genel olarak ifadeye çağrıldığınızda yapılacakları ayrı yazılarda anlattık.
Basit ile nitelikli dolandırıcılık farkı nedir?
Basit dolandırıcılıkta (TCK m. 157) ceza bir yıldan beş yıla kadar hapistir. Nitelikli hâlde (m. 158/1) ceza üç yıldan on yıla kadar çıkar; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde ise alt sınır dört yıldan az olamaz ve adlî para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından aşağı olamaz. Farkı yaratan, fiilin m. 158/1’deki on iki bentten birine girip girmediğidir.
Banka veya internet üzerinden yapılan dolandırıcılık hangi maddeye girer?
TCK m. 158/1-f, suçun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesini nitelikli hâl sayar ve bu bentte alt sınır dört yıldır. İnternet üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılıkların büyük bölümü bu bent kapsamında değerlendirilir.
Hesabımı kullandırdım, şimdi şüpheliyim. Durumum ne?
2026’da bu konuda yeni bir hüküm yürürlüğe girdi. TCK m. 158/4 (16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la eklenmiştir), 157 ve 158’deki suçlara iştirakin; ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek cezanın yarı oranında indirileceğini düzenler. Bu hükmün uygulanabilmesi için iştirakin gerçekten bu fiille sınırlı kalması gerekir. IBAN ve hesap kullandırma konusunu ayrı bir yazıda ayrıntılı ele aldık.
Nitelikli dolandırıcılığa hangi mahkeme bakar?
Bu konuda 2025 sonunda önemli bir değişiklik oldu. 5235 sayılı Kanun m. 12’de ağır ceza mahkemesinin görevleri sayılırken yer alan “nitelikli dolandırıcılık (m. 158),” ibaresi, 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır. Artık görev, aynı maddedeki genel kurala göre belirlenir: ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ağır ceza mahkemesinin görevindedir. Somut dosyada hangi mahkemenin görevli olduğu, uygulanan fıkra ve artırım hâllerine göre değerlendirilmelidir.
Zararı giderirsem cezam düşer mi?
Malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlık TCK m. 168’de düzenlenmiştir ve zararın giderilme zamanı indirim oranını belirler: kovuşturma başlamadan önce giderilmesi ile hüküm verilinceye kadar giderilmesi farklı sonuçlar doğurur. Zararın tamamen giderilip giderilmediği de ayrıca değerlendirilir. Somut dosyada hangi oranın uygulanacağı, ödemenin zamanı ve kapsamıyla birlikte incelenir.
Şikâyetçi parasını geri alırsa dava düşer mi?
Dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç değildir; m. 157 ve 158 resen soruşturulur. Bu nedenle paranın iadesi tek başına davayı düşürmez. Ancak zararın giderilmesi etkin pişmanlık kapsamında değerlendirilir ve cezada indirim sonucu doğurabilir. Yalnızca TCK m. 159’daki hâl — dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi — şikâyete bağlıdır. Bu konuyu ayrı bir yazıda ele aldık.
Dolandırıcılık davası ne kadar sürer?
Süre; delil durumuna, tanık sayısına, bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Banka kayıtlarının ve dijital verilerin toplanması gereken dosyalarda soruşturma evresi uzayabilir. Bu nedenle kesin bir süre vermek doğru olmaz; ilk duruşmada neler yaşandığını ayrı bir yazıda anlattık.
Hakkımda takipsizlik kararı verildi ama şikâyetçi itiraz etti, ne olur?
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz kabul edilirse soruşturma yeniden açılır. KYOK itiraz dilekçesi örneğimiz süreci gösterir.
Dolandırıcılıkta tutuklama olur mu?
Dolandırıcılık, CMK m. 100/3’teki katalog suçlar arasında sayılmamıştır. Tutuklama, m. 100/1’deki genel koşullara göre değerlendirilir: kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, bir tutuklama nedeni (kaçma şüphesi ya da delil karartma girişimi) ve ölçülülük. Örgütlü veya çok sayıda mağduru bulunan dosyalarda tutuklama ihtimali pratikte artar.
Yatırım ve kripto vaadiyle dolandırıldım, ne yapabilirim?
Suç duyurusunda bulunabilir ve zararın giderilmesi için hukuki yollara başvurabilirsiniz. Bu tür dosyalarda para akışının izlenebilirliği belirleyicidir; bu nedenle dekont, yazışma ve platform kayıtlarının erken toplanması önemlidir. Forex dolandırıcılığında para iadesi, Telegram üzerinden dolandırıcılık ve savcılığa suç duyurusu dilekçesi yazılarımız yol gösterici olabilir.
Kendini banka çalışanı olarak tanıtan kişiler hangi bende girer?
TCK m. 158/1-l: kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle işlenen dolandırıcılık nitelikli hâldir. Bu bentte hapsin alt sınırı dört yıldan, adlî para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Kaç kişiyle birlikte işlenirse ceza artar?
TCK m. 158/3 uyarınca m. 157 ve m. 158’deki suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır.
Kartal’da dosyam hangi adliyeye düşer?
Kartal’da işlenen fiillerde soruşturma İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür ve dosya İstanbul Anadolu Adliyesi‘ne düşer. Görevli mahkeme, uygulanan fıkra ve artırım hâllerine göre belirlenir.
Avukat tutmak zorunlu mu?
CMK m. 150/3 uyarınca alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir. Nitelikli dolandırıcılığın temel hâlinde alt sınır üç yıl, ağırlaştırılmış bentlerde dört yıldır; bu nedenle zorunlu müdafilik her dosyada devreye girmez. Buna karşılık nitelendirmenin doğru yapılması cezada yıllarca fark yarattığı için müdafi desteği önemlidir.
Nitelendirme, iştirakin kapsamı ve etkin pişmanlık dosya bazında incelenir.
Kaynaklar
Madde atıfları 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun‘un yürürlükteki metinlerinden doğrulanmıştır.
Sayfa; TCK m. 158/4’ü ekleyen 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanun ile 5235 sayılı Kanun m. 12’den “nitelikli dolandırıcılık (m. 158),” ibaresini çıkaran 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun dikkate alınarak hazırlanmıştır. Mevzuat değişebileceğinden güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi’nden teyit etmeniz önerilir.
Büromuz Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan ceza hukuku alanında çalışmakta; Çalışkan Hukuk Bürosu Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak No: 4A D: 46, 34865 Kartal/İstanbul adresinde, İstanbul Anadolu Adliyesi’nin bulunduğu yargı çevresinde faaliyet göstermektedir. Dolandırıcılık dosyalarında şüpheli ve sanık müdafiliği, mağdur vekilliği, ifade süreçlerinde hazır bulunma, takipsizlik kararlarına itiraz ve etkin pişmanlık başvuruları çalışma konuları arasındadır. İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak çalışılmakta olup iletişim için 0 506 976 23 55 numarası kullanılabilir.
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
