İfadeye çağrıldım, avukatla gitmek zorunda mıyım?
Zorunlu değilsiniz; ancak müdafi yardımından yararlanmak Ceza Muhakemesi Kanunu ile güvence altına alınmış bir haktır. İfade, dosyanın sonraki seyrini belirleyen ilk metindir ve sonradan değiştirilmesi çoğu zaman mümkün olmaz. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda müdafi görevlendirilmesi ayrıca zorunludur.
Avukat tutmazsam bana avukat atanır mı?
Belirli hâllerde evet. Şüpheli veya sanık çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul ya da sağır ve dilsiz ise; ayrıca alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda istem aranmaksızın barodan müdafi görevlendirilir. Bunun dışındaki hâllerde talep üzerine de görevlendirme yapılabilir.
Yakınım gözaltına alındı, ne yapabilirim?
Yakalanan kişinin durumu hakkında bir yakınına derhâl haber verilir. Bu aşamada yapılabilecek en somut şey, müdafi görevlendirilmesini sağlamak ve gözaltı süresinin dolup dolmadığını takip etmektir. Gözaltı süreleri suçun niteliğine göre değişir ve hâkim kararı olmaksızın uzatılamaz.
Hakkımda soruşturma olup olmadığını nasıl öğrenirim?
Soruşturma evresi kural olarak gizlidir; buna karşılık hakkınızda işlem yapıldığında size tebligat yapılır ya da ifadeye çağrılırsınız. UYAP Vatandaş Portal üzerinden tarafı olduğunuz dosyaları görebilirsiniz. Müdafi, vekâletname ile dosya içeriğini inceleyebilir.
Beraat edersem sabıka kaydımda görünür mü?
Beraat kararı adli sicil kaydına işlenmez. Adli sicile yalnızca kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri kaydedilir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ise adli sicilde değil, yalnızca kendine özgü bir sistemde tutulur.
Dosyamı inceleyebilir miyim?
Müdafi, soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve örnek alabilir. Bu yetki, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek hâllerde hâkim kararıyla kısıtlanabilir; ancak yakalanan kişinin veya şüphelinin ifadesini içeren tutanak ile bilirkişi raporları ve hazır bulunmaya yetkili oldukları işlemlere ilişkin tutanaklar bu kısıtlamanın dışındadır.
Uzlaşma her suçta mümkün mü?
Hayır. Uzlaştırma, kanunda sayılan suçlar bakımından uygulanır; soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar ile kanunda ayrıca gösterilen suçlar bu kapsamdadır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez.
Tutuklama kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. Tutuklama kararına karşı itiraz yolu açıktır ve itiraz süreye tabidir. Ayrıca tutukluluğun devamına ilişkin kararlar belirli aralıklarla resen incelenir; her incelemede tahliye talebinde de bulunulabilir.
Ceza davası ne kadar sürer?
Dosyanın niteliğine, delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişir; genel bir süre vermek doğru olmaz. Buna karşılık her aşamanın kendi süreleri vardır: itiraz, istinaf ve temyiz süreleri kanunda kesin olarak belirlenmiştir ve kaçırıldığında geri kazanılmaz.
Ücret nasıl belirleniyor?
Avukatlık ücreti, avukatlık asgarî ücret tarifesinin altında kararlaştırılamaz; yüzde olarak belirlenmesi hâlinde ise dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmibeşini aşamaz (1136 sayılı Kanun m.163-164). Ücret, yapılacak işin kapsamı netleştikten sonra görüşme sırasında bildirilir.
WhatsApp’tan yazdığımda vekâlet ilişkisi kurulmuş olur mu?
Hayır. Mesaj göndermek, form doldurmak veya danışma görüşmesi yapmak tek başına vekâlet ilişkisi kurmaz. Vekâlet ilişkisi, noterden düzenlenen vekâletnamenin verilmesi ve avukatlık sözleşmesinin kurulmasıyla doğar.
İlk mesajımda dosyamı neden anlatmamam isteniyor?
Avukat, aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olması hâlinde işi reddetmek zorundadır (1136 sayılı Kanun m.38/b). Bu denetim tamamlanmadan ayrıntı alınması sakınca doğurur. İlk temasta konu başlığı ve taraf sıfatınız yeterlidir.
Telefonuma el konuldu, ne zaman geri alabilirim?
Elkonulan eşyanın muhafazasına artık gerek kalmadığında iade edilmesi gerekir. Uygulamada cihaz, inceleme kopyası alındıktan sonra iade edilebilir; kopyanın alınmış olması iadenin önünde kural olarak engel değildir. İncelemenin uzaması hâlinde iade talebinde bulunulabilir ve reddi hâlinde itiraz yolu açıktır.
İtiraz süresini kaçırdım, yapabileceğim bir şey var mı?
Elde olmayan bir sebeple süreye uyamayan kişi eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Talep, engelin kalktığı tarihten itibaren kısa bir süre içinde yapılmalı ve engelin varlığı somut olarak ortaya konmalıdır. Bu istisnai bir yoldur; sürenin kaçırılmasının her hâlde telafi edileceği anlamına gelmez.
Şikâyetimden vazgeçersem dava düşer mi?
Yalnızca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda. Bu suçlarda şikâyetten vazgeçme kovuşturmaya engel olur; ancak hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme sonuç doğurmaz. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez, yalnızca delil olarak değerlendirilir.
Hakkımda yakalama kararı varsa kendim gidebilir miyim?
Evet ve uygulamada genellikle yerinde olan da budur. Kendiliğinden başvurma, kaçma şüphesinin değerlendirilmesinde lehe bir unsur olarak ele alınabilir. Başvurudan önce müdafi ile görüşülmesi ve hangi dosya nedeniyle karar çıkarıldığının tespit edilmesi önerilir.
Adli sicil kaydım ne zaman silinir?
Cezanın infazı tamamlandığında adli sicil kaydı silinerek arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydının silinmesi ise suçun ve cezanın niteliğine göre değişen sürelere bağlıdır. Beraat ve düşme kararları adli sicile hiç işlenmez.
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu levhasına kayıtlı olup Kartal’daki bürosunda ceza yargılamasının her aşamasında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapmaktadır. Bu sayfadaki yanıtlar, büroya en sık yöneltilen sorular esas alınarak hazırlanmış olup genel bilgilendirme amacı taşır. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları içinde değerlendirilir. Bu sayfadan edinilen bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek sonuçlardan büromuz sorumlu tutulamaz.
