Sultanbeyli Dolandırıcılık Avukatı | Suç Nitelendirmesi

Dosyalar iki tarafta toplanır. Şüpheli ve sanık tarafında: suçun nitelendirilmesi, basit ve nitelikli hâl ayrımı, ifade ve dijital delil incelemesi, adli kontrol ve tutuklamaya itiraz, zincirleme suç ve içtima değerlendirmesi, istinaf ve temyiz. Mağdur tarafında: şikâyet, delillerin toplanması, davaya katılma ve zararın tazmini.

Fark, hilenin hangi anda devreye girdiğidir. Dolandırıcılıkta fail, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun zararına yarar sağlar; yani aldatma, malın veya paranın verilmesinden önce gelir. Güveni kötüye kullanmada ise zilyetlik hile olmaksızın, rızayla devredilmiştir ve suç, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunmakla ya da devri inkâr etmekle sonradan oluşur (TCK m.155).

Temel hâlde şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası öngörülür. Suçun meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasıdır.

Evet, güveni kötüye kullanma bakımından yeni bir hüküm eklenmiştir: suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat artırılır (TCK m.155/3; 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanun). Araç kiralama ve emanet ilişkilerinden doğan dosyalarda bu fıkra doğrudan sonuç doğurur.

Kural olarak hayır. Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine ya da başkasına yarar sağlarsa TCK m.245/1 uyarınca üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır. Burada aldatılan bir kişi aranmaz.

Değişir. Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir banka veya kredi kartını kullanmak suretiyle kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, dört yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır (m.245/3). Fıkradaki “daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç” kaydı, nitelendirme tartışmasının kilit noktasıdır.

Kanun bir şahsi cezasızlık sebebi öngörmüştür. m.245/1 kapsamındaki suçun; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen ya da evlâtlığın, yahut aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz (m.245/4).

Nitelendirme, aldatılan bir kişinin bulunup bulunmadığına göre değişir. Mağdur hileyle ikna edilip parayı kendisi göndermişse dolandırıcılık; işlem doğrudan sistem üzerinden, mağdurun iradesi devreye girmeden yapılmışsa bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık (m.142/2-e) veya kart suçları gündeme gelir. Bu ayrım, ceza aralığını ve görevli mahkemeyi doğrudan değiştirir.

Ayrı bir fıkrada düzenlenmiştir ama tamamlayıcı niteliktedir: sistemin işleyişini engelleme, bozma ya da verileri bozma, yok etme, değiştirme fiillerinin işlenmesi suretiyle haksız bir çıkar sağlanmasının başka bir suç oluşturmaması hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur (TCK m.244/4).

Kanun bu durum için daha hafif bir hüküm öngörmüştür: dolandırıcılığın, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur (TCK m.159). Buradaki iki kritik nokta, alacağın gerçekten bir hukuki ilişkiye dayanması ve suçun şikâyete tâbi hâle gelmesidir.

2026’da eklenen fıkra bu hâli ayrı düzenlemiştir: suça iştirakin, banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK m.158/4). İndirimin uygulanabilmesi için katkının bu fiille sınırlı kalması gerekir.

Teşebbüs hükümleri uygulanır: kişi, işlemeyi kastettiği suçu elverişli hareketlerle doğrudan doğruya icraya başlayıp da elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir (TCK m.35).

Hayır, sonuçları farklıdır. Teşebbüste tamamlanamama failin elinde olmayan nedenlerden kaynaklanır ve ceza indirilir. Gönüllü vazgeçmede ise fail kendi iradesiyle icra hareketlerinden vazgeçer ya da kendi çabalarıyla neticeyi önler; bu hâlde teşebbüsten dolayı cezalandırılmaz, yalnızca o ana kadar tamamlanmış kısım bir suç oluşturuyorsa ondan sorumlu olur (m.36).

Zincirleme suç hükmü uygulanabilir: bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda bir cezaya hükmedilir; ancak bu ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır (TCK m.43). Aynı suçun tek bir fiille birden fazla kişiye karşı işlenmesinde de aynı kural geçerlidir.

Fikri içtima kuralı devreye girer: işlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır (TCK m.44). Sahte belge kullanılarak gerçekleştirilen aldatmalarda bu kuralın uygulanıp uygulanmayacağı, fiilin tek mi yoksa birden çok mu olduğuna göre belirlenir.

Değiştirir. m.157 ve m.158’deki suçların üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır (TCK m.158/3). Bu nedenle iştirak ilişkisinin niteliği ayrıca incelenir.

Görevli mahkeme, fiilin nitelendirilmesine ve öngörülen ceza aralığına göre belirlenir; nitelikli hâllerin bulunduğu dosyalar ağır ceza mahkemesinin görev alanına girebilir. Sultanbeyli’nin ayrı adliyesi bulunmadığından dosyalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde görülür.