Kısa cevap: Bu alandaki dosyalar dört madde etrafında toplanır: erişkine yönelik saldırı, çocuğa yönelik istismar, yaş ve rıza tartışması taşıyan hâl ile temassız fiiller. Hepsinin ortak yönü şudur: delil çoğunlukla beyandır, bu yüzden beyanın alınış biçimi sonucu belirler.
Bu sayfada önce cinsel suç avukatının hangi dosyalara baktığını ve sürecin nasıl yürüdüğünü ele alıyor, ardından bu dosyaların belkemiğine iniyoruz: tanık dinlenmesi — kim çekinebilir, kim yeminsiz dinlenir, çocuk mağdurda kayıt neden zorunludur.
Ümraniye’den gelen dosyalarda hem şüpheli hem mağdur tarafında çalışıyoruz: beyanın alınış usulünün denetiminden raporların incelenmesine, koruma tedbirlerinden kanun yoluna kadar.
Tanıklıkta kayıt kural olarak ihtiyarîdir; ancak mağdur çocukların tanıklığında görüntü ve ses kaydı zorunlu tutulmuştur (CMK m.52/3). Dosyanızdaki beyanın alınış usulünü değerlendirmek için iletişime geçebilirsiniz.
Cinsel Suç Avukatı Ne Yapar, Hangi Dosyalara Bakar?
Kısa cevap: Üç iş birlikte yürür: isnadın hangi maddeye oturduğunun belirlenmesi, beyanın hangi usulle alındığının denetlenmesi ve raporlarla diğer delillerin birbirine karşı okunması.
Erişkine yönelik fiiller için Ümraniye cinsel saldırı avukatı, çocuklara yönelik isnatlar için cinsel istismar, rıza ve yaş tartışması bulunan dosyalar için reşit olmayanla cinsel ilişki sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Cinsel Suç Dosyası Hangi Adımlarla Yürür?
Kısa cevap: Şikâyet veya ihbarla başlar; beyanlar alınır ve burada tanık rejimi devreye girer. Rapor ve muayene işlemlerinin ardından iddianame düzenlenir; kovuşturmada tanıklar yeniden dinlenir.
Bu zincirde savunmanın en çok kullandığı malzeme, beyanın nasıl alındığına ilişkin usul kurallarıdır: çekinme hakkının bildirilmemesi, yeminin yanlış uygulanması ya da çocuk mağdurda kaydın alınmaması, beyanın değerlendirilmesini doğrudan etkiler. Müstehcen içerik isnatları için müstehcenlik suçu, genel ceza usulü için Ümraniye ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Tanıklıktan Çekinme: Kimler, Hangi Sebeple?
Kısa cevap: Nişanlı, eş (evlilik bitse bile), üstsoy ve altsoy ile belirli derecedeki hısımlar yakınlık sebebiyle; avukatlar ve sağlık mesleği mensupları ise meslek sırrı sebebiyle çekinebilir. Çekinme hakkı dinlenmeden önce bildirilir.
Buradaki en pratik ayrım rızanın etkisidir: sağlık mesleği mensupları ilgilinin rızasıyla tanıklıktan çekinemez hâle gelirken, avukatlar bakımından rıza aynı sonucu doğurmaz. İkinci kritik nokta, kanunî temsilcinin şüpheli veya sanık olması hâlinde çocuğun çekinmesi konusunda karar veremeyecek olmasıdır.
Bir tanık beyanı denetlenirken izlenen yol
Çocuk ve Mağdur Tanıkta Özel Kurallar
Kısa cevap: On beş yaşını doldurmamış tanık yeminsiz dinlenir. Tanıklar ayrı ayrı dinlenir ve kovuşturmaya kadar yüzleştirme sınırlıdır. Mağdur çocukların tanıklığında görüntü ve ses kaydı zorunludur ve bu kayıt yalnızca ceza muhakemesinde kullanılır.
Dinleme Usulü: Ne Söylenir, Nasıl Sorulur?
Kısa cevap: Tanığa önce gerçeği söylemenin önemi ve yalan tanıklığın sonucu anlatılır, ardından yemin verilir. Anlatım sırasında sözü kesilmez; sorular anlatım bittikten sonra yöneltilir. Taraflarla ilişkisine dair güvenilirlik soruları sorulabilir.
Beyana dayanan dosyalarda savunmanın gücü, çoğu zaman bu usul kurallarının tutanağa nasıl yansıdığından gelir. Koruma tedbiri kararlarına ve bunlara itiraza ilişkin süreçler ayrı işler; aile içi uyuşmazlık boyutu varsa Ümraniye aile mahkemesi avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Görevli Mahkeme
Görev, isnadın niteliğine ve ceza aralığına göre asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesine aittir; yetkide kural fiilin işlendiği yerdir. İlçede ayrı bir adliye bulunmadığından duruşmalar İstanbul Anadolu Adliyesi’nde yapılır.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk başlık maddenin belirlenmesidir: isnat erişkine yönelik saldırı mı, çocuğa yönelik istismar mı, yaş ve rıza tartışması taşıyan hâl mi, yoksa temassız bir fiil mi.
İkincisi çekinme hakkıdır; tanık kanunda sayılan yakınlardan biri mi, hakkı dinlenmeden önce bildirilmiş mi.
Üçüncüsü yemin rejimidir: on beş yaşından küçük tanığa yemin verilmiş mi, yeminsiz dinlenmesi gerekenler doğru belirlenmiş mi.
Dördüncüsü kayıttır; mağdur çocuğun beyanı görüntü ve sesle kaydedilmiş mi.
Beşincisi dinleme biçimidir: tanıklar ayrı ayrı mı dinlenmiş, yüzleştirme kanunun izin verdiği hâllerle sınırlı kalmış mı, anlatım sırasında söz kesilmiş mi.
Tanıklıktan çekinebilecek kişilere bu hak dinlenmeden önce bildirilir ve dinlenirken de her zaman kullanılabilir (CMK m.45/3). Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Cinsel suç avukatı hangi dosyalara bakar?
Erişkine yönelik saldırı, çocuğa yönelik istismar, yaş ve rıza tartışması taşıyan hâl ile temassız fiiller; bunlara içerik isnatları, tanık dinlenmesi ve beyanın değerlendirilmesine ilişkin uyuşmazlıklar, 6284 kapsamındaki tedbirler ve mağdur vekilliği eklenir.
Cinsel suç avukatı somut olarak ne yapar?
Bu dosyalarda deliller çoğunlukla beyana dayandığı için çalışma beyanın alınış biçimi üzerinde yoğunlaşır: çekinme hakkı bildirilmiş mi, yemin doğru uygulanmış mı, çocuk mağdurda kayıt alınmış mı, tanıklar ayrı ayrı mı dinlenmiş. Bunun yanında raporlar incelenir ve koruma tedbirleri değerlendirilir.
Cinsel suç dosyası hangi adımlarla yürür?
Altı adım: şikâyet veya ihbar, beyanların alınması, tanık rejiminin uygulanması, rapor ve muayene, iddianame ve kovuşturma ile hüküm.
Eşim veya yakınım aleyhime tanıklık yapmak zorunda mı?
Zorunda değildir. Kanun tanıklıktan çekinebilecekleri sayar: şüpheli veya sanığın nişanlısı, evlilik bağı kalmasa bile eşi, kan veya kayın hısımlığından üstsoy veya altsoyu, üçüncü derece dahil kan veya ikinci derece dahil kayın hısımları ve aralarında evlâtlık bağı bulunanlar (CMK m.45/1).
Çekinme hakkı bana bildirilir mi?
Bildirilmesi zorunludur: tanıklıktan çekinebilecek olan kimselere, dinlenmeden önce tanıklıktan çekinebilecekleri bildirilir. Bu kimseler, dinlenirken de her zaman tanıklıktan çekinebilirler (CMK m.45/3). Bildirim yapılmadan alınan beyan, usul yönünden tartışmaya açılır.
Çocuk tanık çekinme hakkını kullanabilir mi?
Kanun bunu temsilciye bağlar: yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle çekinmenin önemini anlayamayacak durumda olanlar kanunî temsilcilerinin rızalarıyla tanık olarak dinlenebilir. Önemli bir sınır vardır: kanunî temsilci şüpheli veya sanık ise, bu kişilerin çekinmeleri konusunda karar veremez (CMK m.45/2).
Avukat veya doktor tanıklık yapmak zorunda mı?
Meslek sırrı nedeniyle çekinebilirler. Avukatlar veya stajyerleri veya yardımcılarının bu sıfatları dolayısıyla öğrendikleri bilgiler ile hekimler, diş hekimleri, eczacılar, ebeler ve bunların yardımcıları ve diğer bütün tıp meslek veya sanatları mensuplarının hastaları ve yakınları hakkında öğrendikleri bilgiler bu kapsamdadır (CMK m.46/1).
İlgilinin rızası varsa meslek mensubu tanıklık yapar mı?
Avukat grubu dışındakiler için evet: yukarıdaki fıkranın (a) bendinde belirtilenler dışında kalan kişiler, ilgilinin rızasının varlığı hâlinde, tanıklıktan çekinemez (CMK m.46/2). Avukatlar bakımından ise rıza bu sonucu doğurmaz.
Kendimi suçlayacak soruya cevap vermek zorunda mıyım?
Hayır: tanık, kendisini veya 45 inci maddenin birinci fıkrasında gösterilen kişileri ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikte olan sorulara cevap vermekten çekinebilir. Tanığa cevap vermekten çekinebileceği önceden bildirilir (CMK m.48).
Kimler yeminsiz dinlenir?
Üç grup sayılmıştır: dinlenme sırasında onbeş yaşını doldurmamış olanlar; ayırt etme gücüne sahip olmamaları nedeniyle yeminin niteliği ve önemini kavrayamayanlar; soruşturma veya kovuşturma konusu suçlara iştirakten ya da suçluyu kayırmaktan veya delilleri yok etmekten şüpheli, sanık veya hükümlü olanlar (CMK m.50).
Tanıklar birlikte dinlenebilir mi?
Dinlenemez: her tanık, ayrı ayrı ve sonraki tanıklar yanında bulunmaksızın dinlenir (CMK m.52/1). Bu kural, beyanların birbirinden etkilenmesini önlemeye yöneliktir.
Tanıklar ne zaman yüzleştirilebilir?
Sınırlı hâllerde: tanıklar, kovuşturma evresine kadar ancak gecikmesinde sakınca bulunan veya kimliğin belirlenmesine ilişkin hâllerde birbirleri ile ve şüpheli ile yüzleştirilebilirler (CMK m.52/2).
Çocuk mağdurun beyanı kayda alınır mı?
Alınması zorunludur. Tanıkların dinlenmesinde kayıt kural olarak ihtiyarîdir; ancak mağdur çocukların ve duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan ve tanıklığı maddî gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunlu olan kişilerin tanıklığında bu kayıt zorunludur (CMK m.52/3).
Bu kayıtlar başka yerde kullanılabilir mi?
Kullanılamaz: üçüncü fıkra hükmünün uygulanması suretiyle elde edilen ses ve görüntü kayıtları, sadece ceza muhakemesinde kullanılır (CMK m.52/4).
Tanığa dinlenmeden önce ne anlatılır?
Dört husus: gerçeği söylemesinin önemi, gerçeği söylememesi hâlinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağı, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği ve duruşmada mahkeme başkanı veya hâkimin açık izni olmadan salonu terk edemeyeceği (CMK m.53).
Yemin nasıl yapılır?
Tanıklıktan önce verilen yemin şu biçimdedir: “Bildiğimi dosdoğru söyleyeceğime namusum ve vicdanım üzerine yemin ederim.” Tanıklıktan sonra verilmesi hâlinde metin “söylediğime” şeklinde kurulur ve yemin edilirken herkes ayağa kalkar (CMK m.55).
Tanığın güvenilirliği nasıl sorgulanır?
Kanun buna açık izin verir: tanığa kimlik bilgilerinden sonra, gerekirse tanıklığına ne dereceye kadar güvenilebileceği hakkında hâkimi aydınlatacak durumlara, özellikle şüpheli, sanık veya mağdur ile ilişkilerine dair sorular yöneltilir (CMK m.58/1).
Tanık anlatırken sözü kesilebilir mi?
Kesilemez: tanıktan, tanıklık edeceği konulara ilişkin bildiklerini söylemesi istenir ve tanıklık ederken sözü kesilmez. Anlatım bittikten sonra, konuları aydınlatmak ve tamamlamak için ayrıca soru yöneltilir (CMK m.59).
Tanığın kimliği gizlenebilir mi?
Kimliğin ortaya çıkması tanık veya yakınları için ağır bir tehlike oluşturacaksa önlem alınabilir ve kimliği saklı tutulan tanık, olayları hangi sebep ve vesile ile öğrendiğini açıklamakla yükümlü olur (CMK m.58/2). Ancak kanun bunu sınırlar: bu hükümler ancak bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak uygulanabilir (m.58/5).
Bu dosyalar nerede görülür?
Görev, isnadın niteliğine ve ceza aralığına göre asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesine aittir. İlçede ayrı bir adliye bulunmadığından duruşmalar Anadolu Adliyesi’nde yapılır.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda cinsel suç dosyalarını takip etmektedir. Ümraniye ve çevre semtlerden gelen dosyalarda; isnadın hangi maddeye oturduğunun belirlenmesinden tanık beyanlarının alınış usulünün denetimine, rapor incelemesinden koruma tedbirlerine ve kanun yolu aşamasına kadar her iki tarafta da müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.43-59 tanıklık)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.102-105)
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun — mevzuat.gov.tr
- İstanbul Anadolu Adalet Sarayı — istanbulanadolu.adalet.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
