Kısa cevap: Ruhsatsız silahı kendiliğinden teslim etmek cezayı kendiliğinden kaldırmaz. 6136 sayılı Kanun’da bugün uygulanan bir teslim affı veya etkin pişmanlık hükmü yoktur; teslim eden kişi hakkında 13. madde uyarınca soruşturma yapılır. Kendiliğinden teslim ise TCK 62’deki takdirî indirim, kamu davasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kararlarında lehe ağırlık taşır.
Önemli noktalar:
- Yürürlükte genel bir silah teslim affı yoktur; 1992’deki 30 günlük teslim süresi çoktan dolmuştur.
- Evde tek silah bulundurmanın cezası 1-3 yıl, taşımanın cezası 2-4 yıl hapis ve adlî para cezasıdır.
- Kendiliğinden teslim, cezanın altıda birine kadar takdirî indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.
- Teslim edilen ruhsatsız silah her durumda müsadere edilir ve geri verilmez.
- Silahı yalnız teslim amacıyla kısa süre elinde tutan kişide suç kastı bulunmayabilir.
Evde yıllardır duran ya da babadan kalan bir silah için en sık sorulan soru ruhsatsız silah teslim etmek hâlinde ceza alınıp alınmayacağıdır. Bu yazıda 6136 sayılı Kanun’un tüm geçici maddelerini tarayarak bugün bir teslim affı olup olmadığını, teslimin cezaya etkisini, müsadereyi ve miras kalan silahı dört Yargıtay kararıyla anlatıyoruz.
Teslimden önce hangi maddeden işlem yapılacağını ve ifadede nelere dikkat edileceğini somut olayınıza göre değerlendirebiliriz.
Ruhsatsız silahı teslim etmek ceza almayı engeller mi?
Ruhsatsız silahı teslim etmek ceza almayı engellemez; çünkü ruhsatsız silah bulundurma suçu, silah izinsiz olarak elde tutulduğu anda tamamlanır. Teslim, devam eden suçu sona erdirir ama geçmişteki bulundurmayı silmez. Savcılık soruşturma başlatır ve dosya 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesine göre değerlendirilir.
Ruhsatsız silah bulundurmak, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun‘a aykırı olarak ateşli silahı veya mermisini satın almak, taşımak ya da bulundurmak şeklinde işlenen ve seçimlik hareketli bir suçtur. 6136 sayılı Kanun’da etkin pişmanlık hükmü yoktur; TCK 168’deki etkin pişmanlık ise yalnız hırsızlık, dolandırıcılık, yağma gibi malvarlığı suçlarını kapsar.
TCK 36’daki gönüllü vazgeçme yalnız teşebbüs aşamasındaki fail içindir; silah elde tutulduğu anda suç tamamlandığından uygulanmaz. Bu nedenle CMK 171/1’deki şahsî cezasızlık veya etkin pişmanlık şartı da oluşmaz ve savcı salt teslim nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığı kararı veremez.
6136 sayılı Kanun’da silah teslimine ilişkin geçici madde var mı?
6136 sayılı Kanun’da silah teslimine imkân tanıyan geçici maddeler vardır, ancak hepsinin süresi dolmuştur. Geçici 1. ve 4. maddeler 1953 ve 1956’da altı aylık teslim süreleri tanımış, Geçici 8. madde ise 1992’de 30 günlük bir pencere açmıştır. Bugün yürürlükte genel bir teslim affı bulunmamaktadır.
Geçici maddeler arasında en kapsamlı düzenleme, 3831 sayılı Kanunla eklenen ve 11/7/1992 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Geçici 8. maddedir: “6136 sayılı Kanun kapsamına giren ruhsata bağlanmamış ateşli silahlar ve mermiler ile 765 sayılı Türk Ceza Kanununda belirtilen dinamit, bomba veya benzeri yakıcı, yıkıcı veya öldürücü alet veya her türlü patlayıcı maddeyi bulunduranlar; bunları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde mülki makamlara teslim ettikleri takdirde, haklarında takibat yapılmaz.” Bu süre 1992 yazında dolmuştur; “silah affı çıktı” haberleri bu eski düzenlemelere dayanır.
Teslim eden kişi hangi maddeden yargılanır?
Ruhsatsız silahı teslim eden kişi, silahın niteliğine ve nerede tutulduğuna göre 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinin ilgili fıkrasından yargılanır. Evde veya işyerinde tek tabanca 13/3, taşıma 13/1, vahim nitelikteki silah 13/2 kapsamındadır.
Silahın yalnız evde mi tutulduğu yoksa üzerde mi taşındığı ayrımı cezayı doğrudan etkiler; ayrıntısı için evde tek silah bulundurma ile taşıma arasındaki ceza farkı yazısına bakılabilir. Otomatik, susturuculu veya çok sayıdaki silahlar için silahın vahim nitelikte sayılması ayrıca önem taşır.
Bu aralıklar 30/11/2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7533 sayılı Kanunla artırılmıştır; önceki fiillerde lehe olan eski aralıklar (13/1 için 1-3 yıl) uygulanır. Adlî para cezasının günlüğü TCK 52/2’ye göre 100-500 TL’dir.
Kendiliğinden teslim cezayı nasıl etkiler?
Kendiliğinden teslim, cezayı TCK 62 uyarınca altıda birine kadar indirebilecek takdirî bir sebeptir. TCK 62/2, takdirî indirimde “failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri” gözetilebileceğini söyler. İndirim zorunlu değildir; mahkeme gerekçesini kararda gösterir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 08.07.2024 tarihli, 2024/433 Esas, 2024/5951 Karar sayılı kararında sanık, başka bir suçtan yakalandığı sırada tabancayı ve sekiz fişeği kendi rızasıyla teslim etmiştir. Mahkeme 13/1’den TCK 62’yi uygulayarak 10 ay hapis vermiş, silahı TCK 54/4 uyarınca müsadere etmiş; Daire hükmü onamıştır. Olay 7533 sayılı Kanun öncesine aittir.
Aynı Daire’nin 15.02.2024 tarihli, 2023/2213 Esas, 2024/1345 Karar sayılı kararı ise sınırı gösterir. Devriye sırasında belindeki tabancayı rızasıyla teslim eden sanığın aynı suçtan çok sayıda önceki mahkûmiyeti bulunduğundan bölge adliye mahkemesi alt sınırdan uzaklaşarak 1 yıl 6 ay hapis vermiş, TCK 50, 51, 62 ve CMK 231’i uygulamamıştır. Yargıtay, sanığın “kendi rızasıyla teslim ettiği” itirazına rağmen bu takdiri yerinde bulmuştur.
Kolluk kontrolünde istenince silahı çıkarıp vermek gerçek anlamda kendiliğinden başvuru sayılmaz; sabıkalı sanıkta rıza tek başına indirim getirmez.
Silahı teslim için yanında taşımak ayrı suç oluşturur mu?
Silahı yalnız teslim etmek amacıyla kısa süre bulundurmak, ruhsatsız silah suçunun manevi unsurunu oluşturmayabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu ayrımı süre ve amaç üzerinden yapar: hemen kolluğa götürülen silahta kast bulunmayabilir, saatlerce evde bekletilen ve ısrar üzerine getirilen silahta suç oluşur.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 12.07.2011 tarihli, 2011/6-126 Esas, 2011/171 Karar sayılı kararında sanık, olaydan birkaç saat sonra arkadaşından aldığı tabancayla birlikte emniyete giderek teslim olmuştur. Kurul, silahı “kolluğa teslim oluncaya kadar kısa bir süre ile bulundurması” şeklindeki eylemde 6136 sayılı Kanun’a aykırılık suçunun manevi unsurunun oluşmadığını kabul ederek beraat hükmünü onamıştır. Karar oyçokluğuyla verilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 04.10.2011 tarihli, 2011/46 Esas, 2011/195 Karar sayılı kararında ise sanık, bir astsubaydan alınan tabancayı evine götürmüş, garnizon komutanının birden fazla telefonu ve ısrarı üzerine yaklaşık 4 saat sonra karakola getirmiştir. Kurul, sanığın teslim yönünde kendiliğinden bir girişimi bulunmadığını belirterek ruhsatsız silah taşıma suçunun oluştuğuna karar vermiştir.
Bu iki karar başkasına ait silah hakkındadır; yıllardır evde silah tutan kişinin bulundurma suçu teslimden önce tamamlanmıştır. Yolculuğun ayrıca “taşıma” sayılmaması için kolluğu çağırmak daha güvenli yoldur.
Savcılık kamu davası açmayabilir mi?
Savcılık, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda CMK 171/2 uyarınca kamu davasının açılmasını beş yıl erteleyebilir. Evde tek silah bulundurma (13/3) bu sınıra girer; taşıma (13/1) üst sınırı 4 yıl olduğundan girmez. Erteleme için kasıtlı suçtan önceki hapis mahkûmiyeti bulunmaması gerekir.
CMK 171/3 ayrıca şüphelinin suç işlemekten çekineceği kanaatini arar; kendiliğinden teslim bu kanaatin en somut dayanağıdır. Beş yıl kasıtlı suç işlenmeden geçerse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Dava açılırsa ilk kez yargılanan ve silahını kendiliğinden teslim eden kişi için alt sınırdan hesap şöyledir:
CMK 231/5’e göre iki yıl veya daha az hapiste hükmün açıklanması geri bırakılabilir; TCK 51 erteleme için de sınır iki yıldır. 10 aylık ceza bir yıldan az olduğu için TCK 50 uyarınca adlî para cezası gibi seçenek yaptırımlara da çevrilebilir. Bu kurumlar otomatik tanınmaz.
Teslim edilen silah geri verilir mi?
Teslim edilen ruhsatsız silah geri verilmez. TCK 54/4, “Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir.” hükmünü içerir; mahkeme beraat, HAGB veya mahkûmiyet kararı verse de silahın müsaderesine hükmeder.
CMK 231/5, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının “müsadereye ilişkin hükümler hariç” hukukî sonuç doğurmayacağını açıkça belirtir. 6136 sayılı Kanun’un 10. maddesine göre zoralımına karar verilen veya güvenlik kuvvetlerince ele geçirilen silahlar tutanakla Millî Savunma Bakanlığı emrine verilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun müsadere sistemine dair ayrıntılar eşya ve kazanç müsaderesi yazısında anlatılmıştır.
Babamdan kalan silahı teslim etmem gerekir mi?
Babadan kalan silahın akıbeti, silahın ruhsatlı olup olmadığına bağlıdır. Ruhsatlı silahta vefattan sonraki ruhsatlandırma yükümlülüklerine uyulmaması 6136 m. 13/5 uyarınca 10.000-25.000 TL idari para cezası gerektirir. Hiç ruhsatı olmayan miras silahı ise ruhsatsız silah suçunun konusudur.
13/5’e göre bulundurma fiilinin “vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde” yükümlülüklere aykırı işlenmesi suç değil, kabahattir ve cezayı mülkî idare amiri verir. Ruhsat devri veya satışın usulü yönetmelikte düzenlenir; işlemler il emniyet müdürlüğünün silah ruhsat birimiyle yürütülür.
Ruhsatı hiç olmayan bir silah ise mirasçı tarafından bilerek evde tutulduğu andan itibaren 13/3 kapsamına girer. Bu durumda kendiliğinden teslim, yukarıdaki takdirî indirim ve erteleme yollarını açar. Mirasçının ruhsat almasına engel bir mahkûmiyeti varsa silah ruhsatı almaya engel suçlar ayrıca incelenmelidir.
Ruhsatın yenilenmemesi hâlinde silahın hukuki durumu için silah ruhsatı süresi dolduğunda ne olacağı yazımıza bakabilirsiniz.
Ruhsatsız silah nasıl teslim edilir?
Ruhsatsız silah, en yakın polis merkezine, jandarma karakoluna veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirilerek teslim edilir. Kanunda ayrı bir başvuru formu yoktur; kolluk silahı tutanakla alır, ifade tutanağı düzenler ve silah kriminal incelemeye gönderilir. Teslimin kendiliğinden yapıldığı tutanakta açıkça yazılmalıdır.
Ruhsatsız silah teslim süreci
Uygulamada sık yapılan hatalar nelerdir?
Ruhsatsız silah teslim dosyalarında en sık hata, teslimin cezayı kaldıracağı varsayımıyla ifadede gereksiz ayrıntı vermektir. Silahın kaynağı ve başkasına verilip verilmediğine ilişkin beyanlar, 13/1 taşıma veya 12. madde ticaret suçlamasına kapı aralayabilir.
- Silahı poşete koyup karakola götürmek: yoldaki her durdurma “taşıma” tutanağına dönüşebilir.
- Af haberi beklemek: 1992’deki 30 günlük süre bir daha tekrarlanmadı; bekleyen kişi ele geçirilme hâlinde kendiliğinden teslimin lehe etkisini kaybeder.
- Kriminal incelemenin silahı eski olaylarla eşleştirebileceğini hesaba katmamak.
- Evde çocuk varken teslimi ertelemek: 7593 sayılı Kanunla eklenen 13/A maddesi, silahın özensiz muhafazası sonucu çocuk tarafından ele geçirilmesine 1-3 yıl hapis öngörür.
Ruhsatsız silahın genel cezası, kurusıkı dönüştürme ve yargılama süreci için ruhsatsız silah bulundurmanın cezası sayfası silonun ana rehberidir; diğer ceza konuları makaleler dizininde listelenmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ruhsatsız silahı teslim edersem hapse girer miyim?
Kendiliğinden teslim çoğu dosyada cezaevine girmeyi gerektirmez, ama bunun sebebi teslim değil ceza miktarıdır. Evde tek silah için alt sınır 1 yıl, takdirî indirimle 10 aydır; bu ceza hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya seçenek yaptırımla sonuçlanabilir. Sabıka ve silahın niteliği sonucu değiştirir.
Ruhsatsız silahı nereye teslim edebilirim?
Ruhsatsız silah polis merkezine, jandarma karakoluna veya Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir. Silahı yanınıza alıp yola çıkmak yerine kolluğu arayıp silahın yerini bildirmek, yoldaki taşıma riskini ortadan kaldırır. Teslim tutanakla belgelenir; tutanakta kendiliğinden başvurduğunuzun yazılmasını isteyin.
Teslim ettiğim silaha sonradan ruhsat alabilir miyim?
Hayır. Ruhsatsız olarak teslim edilen silah suç eşyasıdır ve TCK 54/4 uyarınca müsadere edilir; sonradan sahibine ruhsatlı olarak geri verilmez. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı da müsadereyi engellemez. Gelecekteki ruhsat başvurularında mahkûmiyetin etkisi ayrıca değerlendirilir.
Silahı sokakta buldum, teslim edersem suçlu sayılır mıyım?
Bulduğu silahı yalnızca teslim etmek amacıyla kısa süre elinde tutan kişide ruhsatsız silah suçunun kastı bulunmayabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kolluğa teslim amacıyla birkaç saat bulundurulan tabancada suçun manevi unsurunun oluşmadığını kabul etmiştir.
Kendiliğinden teslim sabıka kaydına işler mi?
Mahkûmiyet hükmü kesinleşirse adli sicile işlenir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları ise adli sicile değil, bunlara mahsus ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnız yargı mercileri tarafından görülebilir. Denetim süresi kasıtlı suç işlenmeden geçerse dosya düşer.
Ruhsatsız silah için yakında af çıkacak mı?
Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte genel bir silah teslim affı veya teslim süresi tanıyan geçici madde yoktur. 6136 sayılı Kanun’daki teslim süreleri 1953, 1956 ve 1992 yıllarına ait, süresi çoktan dolmuş düzenlemelerdir.
Teslimin hangi fıkradan değerlendirileceği, erteleme ve HAGB ihtimali ile miras kalan silahta yapılması gereken işlemler hakkında görüşebiliriz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, Kartal’daki bürosunda 6136 sayılı Kanun’a aykırılık, silahla tehdit ve silahla işlenen yaralama suçlarında şüpheli ve sanık müdafiliği yapmaktadır. Çalışmaları; silahın bulundurma mı taşıma mı sayılacağının tartışılması, kriminal raporlardaki vahamet tespitine itiraz, kendiliğinden teslim olgusunun takdirî indirim ve kamu davasının ertelenmesi taleplerinde değerlendirilmesi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu yazı, güncel kanun metni ve tam metni incelenen Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
