Kısa cevap: Pendik’te işlenen suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar, Pendik’in ayrı adliyesi bulunmadığı için İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde yürütülür. Savcılığın verdiği takipsizlik (kovuşturmaya yer olmadığına dair) kararına, tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173). İddianame verildiğinde mahkeme on beş gün içinde inceleme yapar ve eksiklik varsa iade eder (CMK m.174). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kuralları 16 Temmuz 2026‘da yeniden yazılmıştır.
Ceza dosyalarında kararların çoğu, insanların adliyeyi ilk kez gördüğü günden çok önce verilir. Şikâyet dilekçesinin nasıl yazıldığı, savcılığın hangi delili istediği, ifadenin nasıl alındığı ve takipsizlik kararına süresinde itiraz edilip edilmediği — bunlar dosyanın yönünü, duruşmalardan çok daha fazla belirler.
Bu sayfa, Pendik’teki ceza dosyalarını soruşturma evresinden hükme kadar usul yolları üzerinden ele alıyor: takipsizlik kararına itiraz, iddianame iadesi, uzlaştırma, seri muhakeme ve basit yargılama usulleri ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması. Gözaltı, tutuklama ve tutukluluk süreleri gibi koruma tedbirlerini ise ayrıca ele aldık.
Süresi içinde itiraz edilmeyen takipsizlik kararı kesinleşir; aynı fiil için yeniden soruşturma açılması ancak yeni delil varlığına bağlıdır. Elinizde bir tebligat varsa vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gerekir.
Pendik’te Soruşturma Nasıl Başlar, Nerede Yürütülür?
Kısa cevap: Soruşturma, şikâyet veya ihbar üzerine ya da savcılığın suçu öğrenmesiyle resen başlar. Pendik’in ayrı bir adliyesi yoktur; Pendik’te işlenen suçlara ilişkin soruşturmalar Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesindeki Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür. Kovuşturma da aynı adliyedeki asliye ceza veya ağır ceza mahkemelerinde görülür.
Soruşturma evresinin çıktısı üç başlıktan biridir: kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, iddianame ya da uzlaştırma / seri muhakeme gibi alternatif bir usul. Hangisinin çıkacağını belirleyen şey, çoğu zaman ilk haftalarda toplanan delillerdir. Süreç hakkında genel bilgi için soruşturma nedir ve hakkımda savcılık soruşturması açılmış yazılarımıza bakabilirsiniz.
Takipsizlik Kararına İtiraz: İki Haftalık Süre
Kısa cevap: Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir (CMK m.172/1). Suçtan zarar gören, bu kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK m.173/1).
İtirazın hangi mercie yapılacağı da kanunda tanımlıdır: kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliği. Pendik’teki soruşturmalar bakımından bu merci İstanbul Anadolu Adliyesi’ndedir.
Kanun, dilekçenin içeriğini de belirlemiştir: itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/2). Uygulamada kabul edilen itirazların ortak özelliği budur — kararın yanlışlığını tartışmak yerine, savcılığın toplamadığı delili göstermek. Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse bunu açıkça belirterek o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir.
Takipsizlik kararı geldiyse izlenecek yol
İddianame ve İadesi: Savunmanın İlk Müdahale Noktası
Kısa cevap: Mahkeme, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeleri inceler; eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle iddianameyi iade edebilir (CMK m.174).
İade sebepleri arasında iki tanesi uygulamada sıkça gözden kaçar. Birincisi, suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmamış olması. İkincisi ise ön ödeme, uzlaştırma ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde bu usullerin uygulanmamış olmasıdır. Yani uzlaştırmaya tâbi bir suçta uzlaştırma yapılmadan düzenlenen iddianame, iade sebebidir.
Uzlaştırma: Kamu Davası Açılmadan Sonuçlanan Dosyalar
Kısa cevap: Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda, ayrıca şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda tek tek sayılan suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenin uzlaştırılması girişiminde bulunulur (CMK m.253).
Uzlaştırma yalnızca mağdur açısından değil, şüpheli açısından da belirleyicidir: uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz, dosya soruşturma evresinde kapanır. Kovuşturma evresinde uzlaşma sağlanırsa davanın düşmesine karar verilir. Buna karşılık bazı suçlar kanunen uzlaştırma kapsamı dışındadır; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yapılamaz. Bu ayrımın ayrıntıları için Pendik cinsel suç avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Seri Muhakeme ve Basit Yargılama Usulleri
2019 yılında getirilen iki alternatif usul, dosyaların önemli bir bölümünü klasik duruşmalı yargılamadan çıkarmıştır. Seri muhakeme soruşturma evresi sonunda, kanunda tek tek sayılan suçlar bakımından uygulanır (CMK m.250). Basit yargılama ise kovuşturma evresinde, asliye ceza mahkemesince, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanabilir (CMK m.251).
Basit yargılamada dosya üzerinden karar verilir ve hükmolunan cezada indirim uygulanır. Ancak bu usulün bir sınırı vardır: duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama usulü uygulanmaz. Bu nedenle tercih, iddianamenin kabulünden hemen sonra yapılmalıdır. Usulün kabul edilip edilmeyeceği, dosyadaki delil durumuna ve beraat ihtimaline göre değerlendirilir; indirim her zaman en iyi sonuç anlamına gelmez.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: 2026’da Yeniden Yazıldı
Kısa cevap: Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.231/5). Kurum, 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’un 15. maddesiyle baştan sona yeniden düzenlenmiştir.
HAGB, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir. Ancak bunun bedeli, beş yıllık denetim süresi ve zararın tamamen giderilmesi şartıdır.
İki nokta özellikle yanlış biliniyor. Birincisi kanun yolu: HAGB kararına karşı artık istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12), eski uygulamadaki “itiraz” değil. İkincisi, HAGB ile erteleme birlikte istenemez: açıklanması geri bırakılan hükümde hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırımlara çevrilemez (m.231/7). HAGB ve erteleme karşılaştırması için HAGB ve cezanın ertelenmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Hangi Mahkeme Görevli: Asliye Ceza mı, Ağır Ceza mı?
Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlar ile kanunun ayrıca saydığı yağma (TCK m.148), irtikâp, resmî belgede sahtecilik (m.204/2) ve hileli iflas suçları ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12). Diğer suçlar asliye ceza mahkemesinin görevindedir. Görev belirlenirken ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmez; kanundaki cezanın üst sınırına bakılır (m.14).
2025 sonunda bu listede bir değişiklik yapıldı: 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi madde metninden çıkarıldı. Bu tarihten sonra nitelikli dolandırıcılık davaları, cezanın üst sınırı on yılı aşmadığı sürece asliye ceza mahkemesinde görülür. Konunun ayrıntısı için Pendik dolandırıcılık avukatı sayfamıza bakabilirsiniz. Uyuşturucu suçlarında görev ve usul için Pendik uyuşturucu avukatı sayfamız ayrıntı içerir.
Kanun Yolları ve Koruma Tedbirlerinden Doğan Tazminat
İstinaf istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde yapılır; temyiz süresi de aynıdır. Bu süreler 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten sonraki güncel hâldir — eski kaynaklardaki “yedi gün” ve “on beş gün” bilgisi geçerliliğini yitirmiştir. İstinaf aşamasının işleyişi için istinaf ne demek yazımıza bakabilirsiniz.
Gözaltı, tutuklama ve arama gibi koruma tedbirleri hukuka aykırı uygulanmışsa, bundan doğan zararların tazmini Ceza Muhakemesi Kanunu m.141 ve devamında düzenlenmiştir; talep ağır ceza mahkemesinde incelenir ve süreleri kısadır. Ayrıntılar haksız tutuklama tazminatı yazımızda, hakkında yakalama kararı bulunanlar için izlenecek yol ise yakalama kararı çıkarsa ne yapmalıyım yazımızdadır. Yargılamadan doğan maddi ve manevi zararlar için Pendik tazminat avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Dosyanız Değerlendirilirken Nelere Bakılır?
İlk bakılan şey evrenin hangi aşamada olduğudur: soruşturma mı sürüyor, takipsizlik mi verildi, iddianame mi düzenlendi. Her aşamanın kendine özgü ve kısa süreleri vardır ve kaçırılan süre, esasa hiç girilmeden hak kaybına yol açar.
İkincisi, suçun uzlaştırma, ön ödeme, seri muhakeme veya basit yargılama kapsamına girip girmediğidir. Bu tespit yalnızca alternatif bir yol açmakla kalmaz; usul atlanmışsa iddianame iadesi sebebi doğurur.
Üçüncüsü delil durumudur: hangi delil toplanmış, hangisi hiç istenmemiş, kamera kayıtları süresinde talep edilmiş mi, bilirkişi raporuna itiraz edilmiş mi. Dördüncüsü ise sonucun HAGB, erteleme ya da seçenek yaptırım bakımından ne anlama geleceğidir — bunlar birbirinin alternatifidir ve baştan planlanması gerekir. Yargılamanın ne kadar süreceğine ilişkin genel çerçeve için ceza davası ne kadar sürer yazımıza bakabilirsiniz.
Şikâyet, ifade daveti, takipsizlik kararı, iddianame ya da devam eden duruşma — her aşamanın kendi süresi ve kendi imkânları var. Dosyanızı değerlendirmek için Çalışkan Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Takipsizlik kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde itiraz edebilir (CMK m.173/1). Süre kararın verildiği günden değil, tebliğ tarihinden işler. İtiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır.
İtiraz dilekçesinde ne yazmak gerekir?
Kanun bunu açıkça düzenler: itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir (CMK m.173/2). Yani “karar hatalıdır” demek yeterli değildir; hangi delilin toplanmadığı, hangi tanığın dinlenmediği, hangi kaydın istenmediği somut olarak gösterilmelidir. Sulh ceza hâkimliği gerekirse soruşturmanın genişletilmesini savcılıktan talep edebilir.
Savcılık neden takipsizlik kararı verir?
İki sebep vardır: kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması (CMK m.172/1). İkincisi çoğunlukla şikâyet süresinin geçmiş olması, zamanaşımı ya da şüphelinin ölümü gibi hâlleri kapsar. Hangi sebebe dayanıldığı, itiraz stratejisini tamamen değiştirir.
İddianame hangi hâllerde iade edilir?
Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde inceleme yapar. Şekil şartlarına aykırılık, suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delilin toplanmamış olması ya da ön ödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme usulünün uygulanmamış olması hâlinde iddianame iade edilir (CMK m.174). Savunma açısından iddianame iadesi talebi, dosyanın en erken müdahale noktalarından biridir.
Uzlaştırma hangi suçlarda uygulanır?
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı tüm suçlarda, ayrıca şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda sayılan suçlarda uzlaştırma girişiminde bulunulur: kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç), taksirle yaralama, tehdit (m.106/1), konut dokunulmazlığının ihlali, hırsızlık (m.141), güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık (m.157) ve diğerleri (CMK m.253). Uzlaşma sağlanırsa kamu davası açılmaz.
Basit yargılama usulü nedir, işime yarar mı?
Asliye ceza mahkemesi, iddianamenin kabulünden sonra, adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verebilir (CMK m.251). Bu usulde duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilir ve ceza belirli oranda indirilir. Ancak duruşma günü belirlendikten sonra bu usule geçilemez; tercih baştan değerlendirilmelidir.
HAGB kararı almak için hangi şartlar aranıyor?
16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenen hâliyle üç şart birlikte aranır: hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olması; sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması; ve mağdurun veya kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi (CMK m.231/5-6). Zarar derhal giderilemiyorsa, denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da karar verilebilir (m.231/9).
HAGB’de denetim süresi ne kadar?
Denetim süresi beş yıldır ve bu süre içinde dava zamanaşımı durur (CMK m.231/8). Süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha HAGB kararı verilemez. Mahkeme ayrıca bir yılı geçmemek üzere denetimli serbestlik tedbirine hükmedebilir: eğitim programına devam, gözetim altında çalışma ya da belli yerlere gitmeme gibi.
HAGB kararına itiraz mı, istinaf mı?
Artık istinaf. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulur (CMK m.231/12). Eskiden bu karara “itiraz” edilirdi; kural 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’la değişmiş, 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la da korunmuştur. İnternetteki pek çok kaynak hâlâ “itiraz” yazmaktadır.
HAGB alırsam cezam ertelenebilir mi?
Hayır. Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırımlara çevrilemez (CMK m.231/7). Bu nedenle HAGB ile erteleme arasındaki tercih, dosyanın koşullarına göre baştan yapılmalıdır; ikisi birlikte istenemez.
Pendik’teki ceza dosyaları hangi adliyede görülür?
Pendik’in ayrı bir adliyesi bulunmamaktadır. Pendik’te işlenen suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar, Kartal’da bulunan İstanbul Anadolu Adliyesi‘nde yürütülür. Kartal, Maltepe, Tuzla, Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir, Kadıköy, Ümraniye, Çekmeköy, Şile ve Beykoz da aynı adliyeye bağlıdır.
Suçun cezası ne kadarsa ağır ceza mahkemesinde görülür?
Ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlar ile kanunun ayrıca saydığı yağma, irtikâp, resmî belgede sahtecilik ve hileli iflas suçları ağır ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m.12). Görev belirlenirken ağırlaştırıcı ve hafifletici nedenler gözetilmez, kanundaki cezanın üst sınırına bakılır (m.14). Diğer suçlar asliye ceza mahkemesinin görevindedir.
Nitelikli dolandırıcılık ağır cezada mı görülüyor?
Artık hayır. 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesinden çıkarılmıştır. Bu tarihten sonra nitelikli dolandırıcılık davaları, cezanın üst sınırı on yılı aşmadığı sürece asliye ceza mahkemesinde görülür.
Hakkımda soruşturma olduğunu nasıl öğrenirim?
Çoğu kişi ifadeye davet tebligatı ya da kolluk çağrısıyla öğrenir. Soruşturma gizlidir; ancak müdafi kural olarak soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve belgelerin örneğini alabilir (CMK m.153/1). Kısıtlama kararı verilmişse bu karara karşı hukuki yollara başvurulabilir. İfade davetinden önce dosyanın incelenmesi, savunmanın en belirleyici hazırlığıdır.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak Kartal’daki bürosunda ceza hukuku dosyalarını takip etmektedir. Pendik’te başlatılan soruşturmalar dâhil olmak üzere İstanbul Anadolu Adliyesi’nde yürütülen dosyalarda; şikâyet ve ifade aşamasından takipsizlik kararına itiraza, iddianame iadesi taleplerinden uzlaştırma ve basit yargılama değerlendirmelerine, kovuşturmadan istinaf aşamasına kadar sürecin bütün evrelerinde müvekkillerini temsil etmektedir. İletişim: 0 506 976 23 55 — Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal/İstanbul.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — mevzuat.gov.tr (m.153, 170, 172-174, 231, 250, 251, 253, 273, 291)
- 5235 sayılı Kanun — mevzuat.gov.tr (m.12 ve m.14)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — mevzuat.gov.tr
- Adalet Bakanlığı — adalet.gov.tr
Hukuki Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
