📌 Kısa Cevap: Uyuşturucu ticareti (TCK 188) dosyasında bölge adliye mahkemesi ceza dairesinin kararına karşı temyiz, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde, hükmü veren bölge adliye mahkemesine verilen ve hukuka aykırılık sebeplerini açıkça gösteren bir dilekçeyle yapılır (CMK 291/1, 294). Sebep göstermeyen dilekçe CMK 298 uyarınca reddedilir; 7499 sayılı Kanunla ek dilekçe imkânı kaldırılmıştır. 188/3’ün alt sınırı on yıl olduğundan tipik mahkûmiyetlerde temyiz yolu açıktır; ancak 192/3 ve 62 indirimiyle ceza beş yıl veya altına inmiş ve istinaf esastan reddedilmişse 286/2-a gereği kapanır. Yargıtay yalnız hukukî yönü inceler; CMK 289’daki kesin aykırılık hâlleri (gerekçesizlik, savunma hakkının kısıtlanması, hukuka aykırı delil) dilekçede yazılmasa da gözetilir. Hiçbir aşamada sonuç garanti edilemez; bozma, dosyadaki somut hukuka aykırılığa bağlıdır.
İstinaf, maddi olayı yeniden değerlendiren ikinci derece yargılamasıdır; temyiz ise yalnızca hukuka aykırılığı denetleyen üçüncü ve son olağan kanun yoludur. Bu fark, uyuşturucu ticareti dosyasında yazılacak temyiz dilekçesinin içeriğini belirler: “delil yetersiz, beraat gerekir” demek tek başına yetmez; hangi hukuk kuralının uygulanmadığı ya da yanlış uygulandığı (CMK 288/2), hangi işlemin savunma hakkını kısıtladığı ve hangi delilin hukuka aykırı yöntemle elde edildiği madde numarasıyla gösterilmelidir. Bu yazıda hangi bölge adliye mahkemesi kararlarının temyiz edilebildiğini, 7499 sayılı Kanun sonrası süre ve usulü, CMK 289’daki kesin aykırılık hâllerini, 188 dosyalarına özgü temyiz nedenlerini, Yargıtay’ın inceleme ve bozma usulünü, aleyhe değiştirme yasağını ve temyizde tutukluluğu; yürürlükteki madde metinleri ve tam metni okunan Yargıtay kararlarıyla açıklıyor, biri hukuka aykırı delil (CMK 289) diğeri ceza belirleme (TCK 61-192) eksenli iki tam dilekçe örneği veriyoruz. İlk derece kararına karşı başvuru için istinaf dilekçesi örneğimize, iki kanun yolunun genel işleyişi için istinaf ve temyiz rehberimize bakabilirsiniz.
Kararın temyiz edilebilir olup olmadığını, sürenin hangi gün dolduğunu ve dilekçede gösterilecek hukuka aykırılıkları dosyanız üzerinden birlikte belirleyelim. Tutuklu sanıklar için kurum müdürlüğü aracılığıyla başvuru yolu da vardır.
Hangi bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilebilir? CMK 286 ve 188 dosyalarındaki eşikler
CMK 286/1 uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir; 286/2 ise temyiz edilemeyecek kararları sayar. Uyuşturucu ticareti dosyaları için belirleyici bentler şunlardır: (a) ilk derece mahkemesinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar; (b) ilk derece mahkemesinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları; (f) sadece müsadereye ilişkin kararlarda esastan ret; (g) on yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda beraat kararına ilişkin esastan ret. 286/3’te sayılan istisnai suçlar (hakaret 125/3, 213-217, 299-301, silâhlı örgüt 314, TMK 6-7) ceza miktarına bakılmaksızın temyiz edilebilir; TCK 188 bu listede yoktur, dolayısıyla 188 dosyasında temyiz edilebilirlik yalnızca ceza miktarı ölçütüne göre belirlenir. Bu konunun genel çerçevesi için istinaf ve temyiz süreci nasıl işler yazımıza bakabilirsiniz.
Tablodaki ikinci satır uygulamada en çok yanılgıya yol açan durumdur. TCK 188/3’te hapis cezasının alt sınırı on yıldır; ancak 192/3 uyarınca “yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar” indirim ve 62 uyarınca altıda bire kadar takdiri indirim uygulandığında sonuç ceza 4 yıl 2 aya kadar inebilir. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin tam metni incelenen 30.03.2026 tarihli kararında, uyuşturucu ticaretinden 5 yıl hapis ve 66.660 TL adli para cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının 286/2-a kapsamında temyiz edilemez olduğu belirtilerek sanık müdafiinin temyiz istemi 298. madde uyarınca reddedilmiştir. Ölçüt, suçun kanuni ceza aralığı değil, ilk derece mahkemesince hükmolunan sonuç cezadır. Bu nedenle etkin pişmanlık indirimi, istinafta kazanılan bir sonuç olduğu kadar temyiz yolunu kapatan bir eşik de olabilir; 192/3 indirim oranı yazımızda bu dengeyi ayrıca ele aldık.
286/2-b’nin “cezayı artırmayan” ölçütü ise Ceza Genel Kurulu’nun 17.06.2021 tarihli kararıyla sanık lehine yorumlanmıştır: ilk derece mahkemesinin 188/3-5, 31/3, 192/3 ve 62 ile verdiği 4 yıl 2 aylık cezayı bölge adliye mahkemesi duruşma açıp 188/5 ve 192/3’ü uygulamayarak 5 yıl 6 aya çıkarmış, fakat yalnız sanık lehine istinaf bulunduğundan CMK 283 gereği infaz edilecek cezayı yine 4 yıl 2 ay olarak belirlemişti. Genel Kurul, temyiz edilebilirlik yönünden esas alınacak cezanın aleyhe değiştirme yasağı gereği belirlenen infaz cezası değil, sabit kabul edilen fiilin karşılığı olan asıl ceza (5 yıl 6 ay) olduğunu, dolayısıyla hükmün temyize tabi olduğunu kabul etmiştir. Temyiz edilemez bir hükme karşı yapılan başvuruyu CMK 296/1 uyarınca hükmü veren bölge adliye mahkemesi reddeder; bu ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde Yargıtay’dan karar verilmesi istenebilir (296/2).
Temyiz süresi, dilekçenin verileceği yer ve sebep gösterme zorunluluğu (CMK 291, 294, 298)
CMK 291/1’in 7499 sayılı Kanunla değişik metni açıktır: “Temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde hükmü veren mahkemeye bir dilekçe verilmesi veya zabıt kâtibine bir beyanda bulunulması suretiyle yapılır.” Değişiklikten önce süre tefhimden itibaren yedi gündü ve gerekçeli karar sonradan tebliğ ediliyorsa 291/2 ile 295 uyarınca sebepleri içeren ek dilekçe verilebiliyordu; 7499 sayılı Kanun hem 291/2’yi hem 295. maddeyi yürürlükten kaldırmıştır. Bunun pratik sonucu, “süre tutum” dilekçesinin tek başına koruyucu bir işlevinin kalmamasıdır: süre gerekçeli hükmün tebliğiyle başlar ve iki hafta içinde verilen dilekçe, CMK 294/1 uyarınca hükmün neden dolayı bozulmasının istendiğini göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir (294/2); Yargıtay, dilekçenin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa istemi 298. madde uyarınca reddeder. Tutuklu sanık, CMK 263 uyarınca zabıt kâtibine veya ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunmak ya da dilekçe vermek suretiyle başvurabilir; kurum müdürüne başvuru tutanağa bağlandığı anda süre kesilmiş sayılır (263/4). Sanığın yasal temsilcisi ve eşi de kendiliklerinden temyiz edebilir (262/1).
Sebep gösterme zorunluluğunun eşiği, tam metni incelenen kararlarda somutlaşmaktadır. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 04.02.2026 tarihli kararında, 188/3’ten 10 yıl hapis cezası alan sanığın kendi verdiği temyiz dilekçesi “somut bir nedene dayanmadığından” 298. madde gereği reddedilmiş; müdafilerinin arama işleminin hukuka aykırılığına, kişisel kullanım sınırına ve delil yetersizliğine dayanan dilekçeleri ise incelenerek hüküm bozulmuştur. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 28.04.2025 tarihli kararında ise müdafiin dilekçesindeki “anılı karar hayatın olağan akışıyla bağdaşmayıp tamamıyla hukuk dışı bir karar olarak telakki edilmelidir” ibaresi 294. maddedeki şartı taşır kabul edilmiş, sanığın yalnızca cezasını temyiz etmek istediğini belirten dilekçesi ise sebep içermediğinden inceleme müdafiin dilekçesine hasredilmiştir. Eşik düşük görünse de, incelemenin kapsamını daraltır: CMK 301 uyarınca Yargıtay yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususları inceler; dilekçede olmayan bir hukuka aykırılık, ancak 289’daki kesin aykırılık hâllerinden biriyse re’sen gözetilir. Aynı kararda, sanık ve müdafiin yokluğunda verilip yalnızca müdafie tebliğ edilen hükme karşı sanığın yaklaşık iki yıl sonra verdiği dilekçe süresinde sayılmıştır; gerekçeli hüküm sanığa da tebliğ edilmelidir.
TCK 188 DOSYASINDA TEMYİZ TAKVİMİ: BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARINDAN BOZMA SONRASINA
Hukuka kesin aykırılık hâlleri (CMK 289): dilekçede yazılmasa da bozma sebebi olan dokuz hâl
Kısa Cevap: CMK 289/1, temyiz dilekçesinde gösterilmiş olmasa da hukuka kesin aykırılık var sayılan dokuz hâli sayar: mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi (a), yasaklı hâkimin hükme katılması (b), reddi kabul edilen veya ret istemi kanuna aykırı reddedilen hâkimin hükme katılması (c), mahkemenin kanuna aykırı olarak kendini görevli veya yetkili görmesi (d), Cumhuriyet savcısı veya duruşmada mutlaka hazır bulunması gereken kişilerin yokluğunda duruşma yapılması (e), açıklık kuralının ihlâli (f), hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi (g), hüküm için önemli hususlarda mahkeme kararıyla savunma hakkının sınırlanması (h) ve hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması (i). CMK 302/5 bu hükümleri saklı tutar; Yargıtay, dilekçedeki sebeplerle birlikte 289/1 ile sınırlı re’sen inceleme yapar. 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la CMK 280/1-e’deki “(g) ve (h) bentleri hariç” sınırı kaldırıldığından, gerekçesizlik ve savunma hakkının sınırlanması artık istinaf aşamasında da bozma sebebidir.
Uyuşturucu ticareti dosyalarında bu dokuz hâlden üçü belirgin biçimde öne çıkar. Gerekçesizlik (g): Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin tam metni incelenen 15.04.2026 tarihli kararında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi’nin ilk derece hükmünü kaldırıp kurduğu yeni hükümde yalnızca etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğine dair gerekçeye yer vermesi; iddia ve savunmanın belirtilmesi, delillerin tartışılması, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin gösterilmesi, delillerle sonuç arasında bağ kurulması ve cezanın şahsileştirilmesi gerekirken bunların yapılmaması 289/1-g kapsamında kesin aykırılık sayılarak hüküm bozulmuştur. Savunma hakkının sınırlanması (h): iddianamede ve esas hakkındaki mütalaada 188/4-a yer almadığı hâlde CMK 226 uyarınca ek savunma hakkı tanınmadan artırım uygulanması, 10. Ceza Dairesi’nin 01.10.2025 tarihli kararında savunma hakkının kısıtlanması sayılarak bozma sebebi yapılmıştır; aynı sonuca alt sınırı beş yıl ve üzeri suçlarda istinabeyle sorgu yasağının (196/2) ihlâlinde de ulaşılır. Hukuka aykırı delil (i): 10. Ceza Dairesi’nin 15.05.2024 tarihli kararında, CMK 134 uyarınca hâkim kararı veya savcının yazılı emri alınmadan, sanığın rızasıyla telefonunda yapılan incelemeye dayanan “telefon ön inceleme ve muhafaza altına alma tutanağı” hukuka uygun delil sayılmamış; bu tutanak dışlandığında kalan tek delilin soyut bir soruşturma beyanı olduğu belirtilerek beraat yerine mahkûmiyet kararı bozulmuş ve sanığın salıverilmesine hükmedilmiştir. Arama, el koyma ve telefon incelemesinin usulü için HTS ve dijital delil rehberimize ve arama ve el koyma yazımıza bakabilirsiniz.
188 dosyalarına özgü temyiz nedenleri: rapor, artırım, indirim ve usul
Temyiz dilekçesinde gösterilecek hukuka aykırılıklar üç kümede toplanır. Sübut ve delil kümesi: ele geçen maddeye ilişkin kriminal ekspertiz raporunun dosyada bulunmaması ya da okunup tartışılmaması, 10. Ceza Dairesi’nin 22.04.2025 tarihli kararında “eksik araştırma ile hüküm kurulması” sayılarak bozma sebebi yapılmıştır; raporun uyuşturucu niteliğini, türünü ve net miktarını göstermesi, 188/4-a artırımının ve kişisel kullanım sınırı değerlendirmesinin ön koşuludur. CMK 134 kararı olmadan telefon incelemesi, 119 kararı olmadan konut araması ve 148/4’e aykırı olarak müdafisiz kolluk ifadesinin mahkemede doğrulanmadan hükme esas alınması, 289/1-i kapsamındaki temyiz nedenleridir. Ceza belirleme kümesi: TCK 61/1’deki ölçütler (işleniş biçimi, araç, zaman ve yer, konunun önem ve değeri, zarar veya tehlikenin ağırlığı, kusurun ağırlığı, amaç ve saik) gösterilmeden alt sınırdan uzaklaşılması; 188/4-a artırımının suç tarihinde listede bulunmayan bir madde grubu için uygulanması (TCK 7/2; sentetik katinon, sentetik opioid ve amfetamin türevleri listeye 7445 sayılı Kanunla 05.04.2023’te eklenmiştir); 188/4-b’de iki yüz metrelik mesafenin ölçüm tutanağı olmadan kabulü; 192/3 indirim oranının “yardımın niteliğine göre” gerekçelendirilmemesi; 62’nin uygulanmama gerekçesinin 62/2’deki ölçütlere dayanmaması ve 61/5’teki uygulama sırasının bozulması. 303/1-g, 61’deki sıralamanın gözetilmemesi nedeniyle eksik veya fazla ceza verilmesini Yargıtay’ın kendisinin düzeltebileceği hâller arasında sayar. Usul kümesi: 226 ek savunma, 196/2 istinabe yasağı, 216 mütalaaya karşı savunma ve son söz, 150/3 zorunlu müdafi. Ceza belirleme adımlarının hesabı için hesap tablosu yazımıza, vasıf değişikliği usulü için vasıf değişikliği rehberimize bakabilirsiniz.
Yargıtay nasıl inceler: onama, bozma, düzelterek onama ve aleyhe bozma yasağı
Yargıtay ceza dairesi, CMK 301 uyarınca yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususları ve 289/1’deki kesin aykırılıkları inceler. Bölge adliye mahkemesi hükmü hukuka uygun bulunursa temyiz isteminin esastan reddine (onama) karar verilir (302/1); hükmü etkileyecek nitelikte hukuka aykırılık varsa hüküm bozulur ve bozma sebepleri ilâmda ayrı ayrı gösterilir (302/2). Hüküm dilekçedeki sebeplerle bozulduğunda, dilekçede açıklanmamış olsa bile saptanan diğer aykırılıklar da ilâmda gösterilir (302/3). CMK 303/1, Yargıtay’ın dosyayı geri göndermeden hukuka aykırılığı kendisinin düzeltebileceği hâlleri sayar: olayın daha fazla aydınlanması gerekmeden beraat veya düşme kararı verilmesi gereken hâller (a), Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iddiasına uygun olarak kanunda yazılı cezanın en alt derecesinin uygulanması (b), madde numarasının yanlış yazılması (c), lehe kanun değişikliği (d), yaş indirimi hatası (e), artırım veya indirim hesabında maddi hata (f), 61’deki sıralamanın gözetilmemesi (g) ve yargılama gideri ile vekâlet ücretine ilişkin aykırılıklar (h). Uygulamada bu, “düzelterek onama” olarak bilinir ve 188 dosyalarında çoğunlukla hak yoksunluğu, adli para cezası hesabı ve mahsup hatalarında görülür. On yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde Daire incelemeyi duruşmalı yapabilir (299/1); 188/3 mahkûmiyetleri bu eşiği aştığından talep dilekçeye yazılabilir, ancak kabul takdire bağlıdır ve tam metni incelenen 22.05.2025 tarihli kararda böyle bir talep reddedilmiştir.
Bozma kararı üzerine dosya, istinafın esastan reddi bozmasında ilk derece mahkemesine, düzelterek esastan ret bozmasında ilk derece mahkemesine ya da Yargıtay’ca uygun görülürse bölge adliye mahkemesine, yeni hüküm bozmasında ise bölge adliye mahkemesine gönderilir (304/2). Davaya yeniden bakacak mahkeme ilgililere bozmaya karşı diyeceklerini sorar (307/1) ve bozmaya uyabileceği gibi direnebilir; direnme kararı, kararına direnilen daireye gönderilir, daire yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse dosya Ceza Genel Kuruluna gider ve Genel Kurul kararına karşı direnilemez (307/4). Bozmaya uyularak verilen ilk derece kararına karşı, istinaf veya temyiz sınırlarına bakılmaksızın yalnızca temyiz yoluna başvurulur (307/3). Aleyhe değiştirme yasağı ise 307/5’te şöyle düzenlenmiştir: “Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine Cumhuriyet savcısı veya 262 nci maddede gösterilen kimselerce temyiz edilmişse, yeniden verilen hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz.” Ceza Genel Kurulu’nun 17.06.2021 tarihli kararına göre bu yasak yalnız ceza miktarıyla sınırlıdır; fiilin nitelendirilmesi ve suç adı değişebilir, güvenlik tedbirleri yasağın dışında kalır. 10. Ceza Dairesi’nin 02.12.2025 tarihli kararında ise bozma öncesi 1 yıl 8 ay olan cezanın yalnız sanık lehine kanun yoluna başvurulmasına rağmen bozma sonrası 2 yıla çıkarılması ve tekerrürün ağırlaştırılması kazanılmış hakka aykırı bulunmuş, ceza Yargıtay’ca doğrudan önceki miktara indirilmiştir; aynı ilke istinaf için 283’te yer alır. Bozma sonrası yargılamada savunmanın dikkat edeceği noktalar için bozma kararları yazımıza bakabilirsiniz.
Temyiz aşamasında tutukluluk: hükümle birlikte devam eden tutukluluk ve salıverilme talebi
Temyiz başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller; bu nedenle mahkûmiyet hükmüyle birlikte tutukluluğun devamına karar verilmiş sanık, temyiz aşamasında da tutuklu kalır. CMK 104/1 uyarınca salıverilme her aşamada istenebilir; dosya Yargıtay’a geldiğinde ise 104/3 gereği salıverilme istemi hakkındaki karar, ilgili ceza dairesince veya Ceza Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılacak incelemeden sonra verilir ve re’sen de verilebilir. Uygulamada talep, temyiz dilekçesinin sonuç bölümüne yazılır; dosya Yargıtay’a ulaştıktan sonra ayrı bir dilekçeyle de yinelenebilir. Tam metni incelenen kararlar iki yönü gösterir: 15.05.2024 tarihli kararda Daire, hukuka aykırı delilin dışlanması sonucu kalan delili yetersiz bularak hükmü bozmuş ve “bozma nedenine göre” sanığın salıverilmesine karar vermiş; 22.05.2025 tarihli kararda ise onama ile birlikte “hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak” salıverilme talebi reddedilmiş, 04.02.2026 tarihli kararda da bozmaya rağmen bozma nedenine göre tahliye talebi reddedilmiştir. CMK 102/2 uyarınca ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde tutukluluk süresi en çok iki yıldır ve zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı geçemez. Temyiz aşamasında tutukluluğun ölçülülüğü, hükmolunan ceza ile tutuklulukta geçen süre birlikte değerlendirilerek denetlenir. Tutukluluk itirazları ve tahliye takvimi için tutuklama ve tahliye takvimi sayfamıza, kesinleşme sonrası infaz hesabı için infaz takvimi aracımıza bakabilirsiniz.
Temyiz dilekçesi örneği 1: hukuka aykırı delil ve gerekçesizlik eksenli (CMK 289/1-g, h, i)
Aşağıdaki örnek, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddettiği, 188/3’ten on yıl hapis cezasının kesinleşmesini önlemek için verilen bir temyiz dilekçesidir. Köşeli parantez içindeki alanlar dosyaya göre doldurulur; gerçek kişi adı içermez. Dilekçenin, hükmü veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine hitaben yazıldığına ve her başlıkta madde numarasıyla somut bir hukuka aykırılığın gösterildiğine dikkat edilmelidir.
YARGITAY İLGİLİ CEZA DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
Sunulmak Üzere
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ [..]. CEZA DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
DOSYA NO: [BAM Esas No] E. – [BAM Karar No] K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu [..]. Ağır Ceza Mahkemesi, [Esas No] E. – [Karar No] K.
TEMYİZ EDEN SANIK: [Ad Soyad] (TC: [..]) – TUTUKLU, [Ceza İnfaz Kurumu]
MÜDAFİİ: Av. [Ad Soyad], İstanbul Barosu, Sicil No: [..]
KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: [gg.aa.yyyy] (gerekçeli bölge adliye mahkemesi kararının müdafie tebliği)
SUÇ: Uyuşturucu madde ticareti yapma (TCK 188/3)
TALEP: Hükmün bozulması; sanığın salıverilmesi (CMK 104/3); duruşmalı inceleme (CMK 299)
I. Temyiz edilen karar ve süre
İstanbul Anadolu [..]. Ağır Ceza Mahkemesi’nin [tarih] tarihli kararıyla müvekkil, TCK 188/3, 62, 52/2 ve 53. maddeleri uyarınca [..] yıl [..] ay hapis ve [..] gün adli para cezasıyla cezalandırılmıştır. Süresinde yapılan istinaf başvurusu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi [..]. Ceza Dairesi’nin [tarih] tarihli kararıyla CMK 280/1-a uyarınca esastan reddedilmiştir. Gerekçeli karar tarafımıza [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup CMK 291/1’deki iki haftalık süre içinde temyiz yoluna başvurulmaktadır. Hükmolunan ceza beş yılı aştığından karar CMK 286/1 uyarınca temyize tabidir; CMK 286/2’deki istisnalardan hiçbiri uygulanamaz.
II. Temyiz sebepleri (CMK 294)
1. Hüküm, CMK 134’e aykırı olarak elde edilen delile dayanmaktadır (CMK 289/1-i, 217/2). Müvekkilin cep telefonu, [tarih] tarihinde kolluk tarafından hâkim kararı veya Cumhuriyet savcısının yazılı emri bulunmaksızın, “rızası alınarak” incelenmiş ve [uygulama] yazışmaları “telefon ön inceleme tutanağı”na aktarılmıştır. CMK 134/1, bilgisayar ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve el koymayı Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim kararına, gecikmesinde sakınca bulunan hâlde ise yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulacak savcı emrine bağlamıştır. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 15.05.2024 tarihli ve 2023/15758 E., 2024/18787 K. sayılı kararında, rıza bulunsa dahi 134. madde uyarınca karar veya yazılı emir alınmadan telefon içeriğinin kayıt altına alınamayacağı ve bu yolla elde edilen delilin hükme esas alınamayacağı kabul edilmiştir. Bölge adliye mahkemesi, istinaf dilekçemizde açıkça ileri sürülen bu aykırılığı değerlendirmeksizin tutanağı hükme esas almıştır. Söz konusu tutanak dışlandığında, dosyada müvekkil ile ele geçen madde arasında bağ kuran, haklarında kullanmak için bulundurmadan işlem yapılan [..] ve [..]’nin soruşturma aşamasındaki ve mahkemede doğrulanmayan beyanlarından başka delil bulunmamaktadır.
2. Hüküm, CMK 230 anlamında gerekçe içermemektedir (CMK 289/1-g). Gerekçeli kararda, savunmamızın temelini oluşturan [..] tarihli kriminal raporundaki net miktarın kişisel kullanım sınırında kaldığı, ele geçirme yerinin müvekkilin münhasır hâkimiyetinde olmadığı ve HTS kayıtlarının olay saatinde farklı baz istasyonunu gösterdiği yönündeki savunmalar tartışılmamış; hangi delilin hangi gerekçeyle kabul veya reddedildiği gösterilmemiştir. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 15.04.2026 tarihli ve 2022/238 E., 2026/5065 K. sayılı kararında, delillerin tartışılmadığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin gösterilmediği ve delillerle sonuç arasında bağ kurulmadığı hükümlerin 289/1-g kapsamında kesin aykırılık taşıdığı belirtilmiştir.
3. Savunma hakkı, hüküm için önemli hususlarda mahkeme kararıyla sınırlandırılmıştır (CMK 289/1-h, 226). İddianamede ve esas hakkındaki mütalaada yalnızca TCK 188/3 gösterilmesine rağmen, ilk derece mahkemesi ek savunma hakkı tanımaksızın 188/4-a uyarınca cezayı yarı oranında artırmış, bölge adliye mahkemesi bu aykırılığı düzeltmemiştir. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 01.10.2025 tarihli ve 2021/4754 E., 2025/9220 K. sayılı kararında, iddianame ve mütalaada yer almayan 188/4-a’nın ek savunma hakkı tanınmadan uygulanmasının savunma hakkının kısıtlanması olduğu ve bozmayı gerektirdiği kabul edilmiştir. Ayrıca [tarih] tarihli oturumda dinlenmesi istenen ve ele geçirme anına tanık olan [..]’nin dinlenmesi talebi gerekçe gösterilmeksizin reddedilmiştir.
4. Ekspertiz raporu duruşmada okunup tartışılmamıştır (CMK 217/1, 289/1-g). Hükmün gerekçesinde atıf yapılan [..] Kriminal Polis Laboratuvarı raporunun aslı veya onaylı örneği dosyada bulunmamakta, dosyadaki “ön test” sonucunun maddenin niteliğini ve net ağırlığını gösterme yeterliliği bulunmamaktadır. Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 22.04.2025 tarihli ve 2022/8283 E., 2025/4716 K. sayılı kararında, ekspertiz raporunun dosyada bulunmaması hâlinde aslının getirtilip duruşmada okunup tartışılması, yoksa rapor alınması gerektiği, aksi hâlde eksik araştırma ile hüküm kurulmuş olacağı belirtilmiştir.
III. Sonuç ve istem
Yukarıda açıklanan ve re’sen gözetilecek diğer nedenlerle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi [..]. Ceza Dairesi’nin [tarih] tarihli ve [Esas] E., [Karar] K. sayılı kararının CMK 302/2 uyarınca BOZULMASINA; hukuka aykırı delil dışlandığında kalan delillerin mahkûmiyete yeterli olmaması karşısında CMK 303/1-a uyarınca müvekkilin BERAATİNE karar verilmesine; bozma nedenine göre müvekkilin CMK 104/3 uyarınca SALIVERİLMESİNE; hükmolunan ceza on yılı aştığından incelemenin CMK 299/1 uyarınca DURUŞMALI yapılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [gg.aa.yyyy]
Temyiz Eden Sanık Müdafii
Av. [Ad Soyad]
İstanbul Barosu – Sicil No: [..]
Ekler: 1) Vekâletname, 2) Gerekçeli bölge adliye mahkemesi kararı ve tebliğ mazbatası, 3) [tarih] tarihli telefon ön inceleme tutanağı, 4) İstinaf dilekçesi örneği, 5) Tanık dinlenmesi talebinin reddine ilişkin oturum tutanağı.
Temyiz dilekçesi örneği 2: ceza belirleme eksenli (TCK 61, 188/4, 192/3, 62; CMK 307/5)
İkinci örnek, sübutun tartışılmadığı ancak cezanın hukuka aykırı belirlendiği bir dosya içindir. Bölge adliye mahkemesi duruşma açarak ilk derece hükmünü kaldırmış ve yeniden hüküm kurmuştur; bu nedenle bozma hâlinde dosya CMK 304/2 uyarınca daireye dönecektir. Yalnız sanık lehine kanun yoluna başvurulduğu için aleyhe değiştirme yasağı da (283, 307/5) dilekçede ayrıca işlenmiştir.
YARGITAY İLGİLİ CEZA DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
Sunulmak Üzere
[..] BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ [..]. CEZA DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
DOSYA NO: [BAM Esas No] E. – [BAM Karar No] K. (ilk derece hükmü kaldırılarak yeniden kurulan hüküm)
İLK DERECE MAHKEMESİ: [..] Ağır Ceza Mahkemesi, [Esas No] E. – [Karar No] K.
TEMYİZ EDEN SANIK: [Ad Soyad] – TUTUKSUZ
MÜDAFİİ: Av. [Ad Soyad], [..] Barosu, Sicil No: [..]
KARARIN TEBLİĞ TARİHİ: [gg.aa.yyyy]
SUÇ: Uyuşturucu madde ticareti yapma (TCK 188/3, 188/4-a)
TALEP: Ceza belirlemesine ilişkin hukuka aykırılıklar nedeniyle hükmün bozulması
I. Temyiz edilen karar ve temyiz edilebilirlik
[..] Ağır Ceza Mahkemesi, müvekkili TCK 188/3, 192/3 ve 62 uyarınca [..] yıl [..] ay hapis cezasıyla cezalandırmıştır. Yalnız müdafi tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine [..] Bölge Adliye Mahkemesi [..]. Ceza Dairesi, CMK 280/2 uyarınca duruşma açmış, ilk derece hükmünü kaldırmış ve müvekkili TCK 188/3, 188/4-a ve 62 uyarınca [..] yıl [..] ay hapis cezasıyla cezalandırmış; CMK 283 gereği infaz edilecek cezayı ilk derece cezasıyla sınırlamıştır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 17.06.2021 tarihli ve 2020/21 E., 2021/285 K. sayılı kararında, aleyhe değiştirme yasağı nedeniyle infaz cezası düşürülse dahi temyiz edilebilirliğin asıl cezaya göre belirleneceği kabul edildiğinden, asıl ceza beş yılı aşan bu hüküm CMK 286/1 uyarınca temyize tabidir. Gerekçeli karar [tarih] tarihinde tebliğ edilmiş olup başvuru CMK 291/1’deki süre içindedir.
II. Temyiz sebepleri (CMK 294)
1. TCK 188/4-a artırımı, suç tarihinde listede bulunmayan madde grubu için uygulanmıştır (TCK 7/2, 188/4-a). Ele geçen madde, kriminal raporuna göre [sentetik katinon / sentetik opioid / amfetamin] türevidir. Bu gruplar, 188/4-a’daki listeye 28.03.2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle eklenmiş ve değişiklik 05.04.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir; suç tarihi ([gg.aa.yyyy]) bu tarihten öncedir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 10.06.2026 tarihli ve 2025/4247 E., 2026/8175 K. sayılı kararında da aktarıldığı üzere değişiklik bu tarihte yürürlüğe girmiştir ve suç tarihinden önce yürürlükte olmayan artırım hükmü sanık aleyhine uygulanamaz. TCK 7/2 uyarınca suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır. Bölge adliye mahkemesi, suç tarihini tartışmaksızın artırımı uygulamış ve bu yolla sonuç cezayı yarı oranında ağırlaştırmıştır.
2. Temel ceza, TCK 61/1 ölçütleri gösterilmeden alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmiştir (TCK 61, CMK 230, 289/1-g). Kararda temel ceza “suçun işleniş biçimi ve maddenin miktarı” denilerek [..] yıl olarak belirlenmiş; ancak miktarın net ağırlığı ([..] gram), 188/4-a kapsamındaki madde türü zaten artırım nedeni olarak kullanıldığından 61/3 gereği temel cezada ikinci kez gözetilemeyeceği, suçun işlendiği yer ve zamanın, failin amaç ve saikinin ne yönde değerlendirildiği gösterilmemiştir. Aynı eylem için ilk derece mahkemesinin alt sınırdan ceza vermiş olması karşısında, bölge adliye mahkemesinin uzaklaşmayı gerektiren yeni bir olgu göstermesi gerekirdi.
3. TCK 192/3 etkin pişmanlık hükmü gerekçesiz biçimde uygulanmamıştır (TCK 192/3, CMK 230). Müvekkil, yakalanmasından sonra [tarih] tarihli ifadesinde maddeyi temin ettiği kişinin kimliğini, adresini ve iletişim bilgilerini vermiş; bu beyan üzerine [..] hakkında [soruşturma no] sayılı soruşturma açılmış ve [..] gram madde ele geçirilmiştir. İlk derece mahkemesi bu yardımı “suçun meydana çıkmasına ve diğer suç ortağının yakalanmasına hizmet” sayarak 192/3’ü uygulamış; bölge adliye mahkemesi ise beyanın “soyut” olduğunu belirtmekle yetinerek hükmü uygulamamış, ele geçirme tutanağını ve açılan soruşturmayı tartışmamıştır. 192/3’ün uygulanmaması ya da indirim oranının “yardımın niteliğine göre” dörtte bir ile yarı arasında gerekçesiz belirlenmesi, denetime elverişli gerekçe yokluğudur.
4. TCK 62 takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilmemiştir (TCK 62/2). 62/2’nin son cümlesi, takdiri indirim nedenlerinin kararda gerekçeleriyle gösterilmesini emreder. Bölge adliye mahkemesi, müvekkilin sabıkasızlığı, yargılama sürecindeki tutumu ve cezanın geleceği üzerindeki etkisi hakkında hiçbir değerlendirme yapmaksızın 62’yi “takdiren” uygulamış ve indirimin altıda birin altında kalma gerekçesini açıklamamıştır.
5. Aleyhe değiştirme yasağı, yeniden kurulacak hükümde gözetilmelidir (CMK 283, 307/5). Hüküm yalnız sanık müdafii tarafından istinaf ve temyiz edilmiştir. Bozma sonrasında yeniden verilecek hükümle belirlenecek ceza, CMK 307/5 uyarınca önceki hükümle belirlenen cezadan daha ağır olamaz; Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 02.12.2025 tarihli ve 2024/9307 E., 2025/12658 K. sayılı kararında bu yasağın hem hapis süresi hem tekerrür uygulaması yönünden kazanılmış hak oluşturduğu kabul edilmiştir.
III. Sonuç ve istem
Açıklanan nedenlerle; [..] Bölge Adliye Mahkemesi [..]. Ceza Dairesi’nin [tarih] tarihli ve [Esas] E., [Karar] K. sayılı kararının, ceza belirlemesine ilişkin hukuka aykırılıklar nedeniyle CMK 302/2 uyarınca BOZULMASINA; yeniden kurulacak hükümde 188/4-a artırımının suç tarihindeki kanuna göre değerlendirilmesine ve CMK 307/5’teki yasağın gözetilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [gg.aa.yyyy]
Temyiz Eden Sanık Müdafii
Av. [Ad Soyad]
[..] Barosu – Sicil No: [..]
Ekler: 1) Vekâletname, 2) Gerekçeli karar ve tebliğ mazbatası, 3) Kriminal ekspertiz raporu, 4) [tarih] tarihli ifade tutanağı ve [..] hakkındaki soruşturma kaydı, 5) İlk derece mahkemesi gerekçeli kararı.
Her iki örnek de dosyaya uyarlanmalıdır: 188/4-a’nın hangi madde grubu için hangi tarihte yürürlüğe girdiği, kriminal raporun hangi laboratuvardan geldiği, 134 kararının bulunup bulunmadığı ve yargılamanın hangi aşamasında hangi talebin reddedildiği, UYAP kayıtlarından teyit edilmeden dilekçeye yazılmamalıdır. Dilekçenin ilk derece ve istinaf aşamasındaki savunmayla tutarlı olması gerekir; istinafta hiç ileri sürülmemiş bir olgu, temyizde “hukuka aykırılık” olarak sunulamaz. Esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma için mütalaaya karşı savunma dilekçesi örneğimize, ilk derece savunması için savunma dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.
Yargıtay kararlarında temyiz sınırı, sebep gösterme ve kesin hukuka aykırılık
Aşağıdaki beş kararın tam metni incelenmiştir. Kararlar; temyiz edilebilirlik sınırının asıl cezaya göre belirlenmesini, beş yıl ve altındaki cezalarda temyiz yolunun kapanmasını, sebep içermeyen dilekçenin reddini, CMK 134’e aykırı telefon incelemesinin dışlanmasını ve gerekçesiz hükmün kesin aykırılık sayılmasını gösterir. Her karar kendi olayına özgüdür; sonuçlar başka dosyalara doğrudan aktarılamaz.
1. Aleyhe değiştirme yasağıyla düşürülen ceza değil, asıl ceza temyiz sınırını belirler
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 17.06.2021 tarihli, 2020/21 Esas, 2021/285 Karar sayılı kararında (karar metni), ilk derece mahkemesi sanıkları 188/3-5, 31/3, 192/3 ve 62 uyarınca 4 yıl 2 ay hapisle cezalandırmış, yalnız sanık lehine istinaf üzerine bölge adliye mahkemesi duruşma açarak cezayı 5 yıl 6 ay olarak belirlemiş, ancak CMK 283 gereği infaz edilecek cezayı 4 yıl 2 ayla sınırlamış ve ardından temyiz istemlerini 286/2 gereği reddetmişti. Genel Kurul, 286/2-b’nin istisnai ve hak arama özgürlüğünü daraltan bir norm olduğundan genişletici yorumlanamayacağını, aleyhe değiştirme yasağı uyarınca belirlenen cezanın fiilin karşılığı olan asıl ceza değil infaz edilecek ceza olduğunu, temyiz edilebilirlik yönünden asıl cezanın (5 yıl 6 ay) esas alınacağını belirterek temyiz isteminin reddine dair kararı oy birliğiyle kaldırmıştır. Karar, 192/3 indirimi istinafta kaldırılan dosyalarda temyiz yolunun açık olup olmadığını belirlerken doğrudan uygulanabilir.
2. Beş yıl hapse ilişkin esastan ret kararı temyiz edilemez
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 30.03.2026 tarihli, 2026/3828 Esas, 2026/3677 Karar sayılı kararında (karar metni), Van 3. Ağır Ceza Mahkemesince uyuşturucu ticaretinden mahkûm edilen iki sanığın istinaf başvuruları esastan reddedilmişti. Daire, sanıklardan biri hakkındaki 5 yıl hapis ve 66.660 TL adli para cezasına ilişkin esastan ret kararının CMK 286/2-a uyarınca kesin olduğunu, suçun 286/3 kapsamında da bulunmadığını belirterek bu sanığın temyiz istemini 298. madde gereği reddetmiş; diğer sanık yönünden temyiz sebeplerini ve 289/1 ile sınırlı incelemeyi yaparak hükmü onamıştır. Karar, aynı dosyadaki iki sanık için kanun yolunun yalnız ceza miktarı nedeniyle farklılaşabildiğini ve 192/3 indirimiyle beş yıla inen cezanın temyiz yolunu kapattığını gösterir.
3. Sebep göstermeyen dilekçe reddedilir; müdafiin sebepli dilekçesiyle bozma gelir
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 04.02.2026 tarihli, 2025/1994 Esas, 2026/1351 Karar sayılı kararında (karar metni), Nizip Ağır Ceza Mahkemesi sanığı ikametinde ele geçen 2.250 gram esrar nedeniyle 188/3 uyarınca 10 yıl hapisle cezalandırmış, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetmişti. Daire, sanığın kendi verdiği dilekçede 294. madde uyarınca temyiz sebebi gösterilmediğinden bu istemi 298. madde gereği reddetmiş; müdafilerin dilekçeleri yönünden ise bölge adliye mahkemesinin kanunda dayanağı olmayan bir “tevdi” kararıyla yeni belgeleri dosyaya aldıktan sonra duruşma açmadan, sanığa bu belgeler hakkında diyeceklerini sormadan ve çekişmeli yargılama ilkesini uygulamadan esastan ret kararı vermesini savunma hakkının kısıtlanması sayarak hükmü bozmuştur. Karar, aynı dosyada sanık ve müdafi dilekçelerinin farklı sonuç doğurabildiğini somutlaştırır.
4. CMK 134 kararı olmadan yapılan telefon incelemesi rızaya rağmen delil olamaz
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 15.05.2024 tarihli, 2023/15758 Esas, 2024/18787 Karar sayılı kararında (karar metni), İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, Yargıtay bozmasına uyarak duruşmalı inceleme sonucunda sanığı 188/3 uyarınca 10 yıl hapisle cezalandırmıştı. Daire, CMK 134 uyarınca hâkim kararı veya hâkim onayına sunulmak üzere savcının yazılı emri olmadan, sanığın rızası bulunsa dahi telefon içeriğinin kayıt altına alınamayacağını, bu yolla düzenlenen “telefon ön inceleme ve muhafaza altına alma tutanağı”nın hükme esas alınamayacağını belirtmiş; bu delil ve olayı görmeyen tutanak mümzilerinin anlatımları dışlandığında kalan tek delilin bir başka kişinin soyut soruşturma beyanı olduğunu saptayarak beraat yerine mahkûmiyet kararını bozmuş ve sanığın salıverilmesine hükmetmiştir. Karar, 289/1-i’nin 188 dosyalarındaki en somut uygulamalarından biridir.
5. Yeni hüküm kurarken delilleri tartışmamak kesin hukuka aykırılıktır
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 15.04.2026 tarihli, 2022/238 Esas, 2026/5065 Karar sayılı kararında (karar metni), İstanbul 31. Ağır Ceza Mahkemesinin mahkûmiyet hükmünü İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi duruşmalı inceleme sonucunda kaldırmış ve yeniden mahkûmiyet hükmü kurmuştu. Daire, Yargıtay’ın denetim işlevini yerine getirebilmesi için gerekçede iddia ve savunmanın belirtilmesi, delillerin tartışılması, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi, delillerle sonuç arasında bağ kurulması ve cezanın şahsileştirilmesi gerektiğini; yeni hükümde yalnızca etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğine dair gerekçeye yer verilmesinin CMK 289/1-g kapsamında hukuka kesin aykırılık olduğunu belirterek hükmü oy birliğiyle bozmuştur.
Gövdede ayrıca şu kararlara atıf yapılmıştır; tamamının tam metni incelenmiştir: ekspertiz raporunun dosyada bulunmaması nedeniyle eksik araştırma bozması, Yargıtay 10. Ceza Dairesi 22.04.2025, 2022/8283 E., 2025/4716 K. (karar metni); iddianame ve mütalaada yer almayan 188/4-a’nın ek savunma verilmeden uygulanması, 10. Ceza Dairesi 01.10.2025, 2021/4754 E., 2025/9220 K. (karar metni); 294. maddedeki sebep gösterme eşiği ve hükmün sanığa ayrıca tebliği, 10. Ceza Dairesi 28.04.2025, 2021/13785 E., 2025/4892 K. (karar metni); 2313 sayılı Kanun hükmünde 286/2-a reddi, 188 hükmünde onama ve duruşmalı inceleme talebinin reddi, 10. Ceza Dairesi 22.05.2025, 2025/1911 E., 2025/5874 K. (karar metni); aleyhe değiştirme yasağının hapis süresi ve tekerrür yönünden kazanılmış hak oluşturması, 10. Ceza Dairesi 02.12.2025, 2024/9307 E., 2025/12658 K. (karar metni); 7445 sayılı Kanun’un 05.04.2023 yürürlük tarihi ve 7571 sayılı Kanun’la 280/1-e değişikliği, 8. Ceza Dairesi 10.06.2026, 2025/4247 E., 2026/8175 K. (karar metni).
Sık yapılan yanlış değerlendirmeler
- “Temyiz süresi kararın açıklandığı gün başlar.” 7499 sayılı Kanun sonrası süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 291/1); yokluğunda verilen hüküm sanığa da ayrıca tebliğ edilmelidir.
- “Önce süre tutum dilekçesi verip gerekçeyi sonra yazarım.” Ek dilekçe imkânı veren 295. madde yürürlükten kaldırılmıştır; sebep içermeyen dilekçe 298 uyarınca reddedilir.
- “188 dosyası her zaman Yargıtay’a gider.” Ölçüt hükmolunan cezadır; 192/3 ve 62 ile beş yıl veya altına inen cezada esastan ret kararı temyiz edilemez (286/2-a).
- “Temyizde yeni tanık dinletir, delili yeniden tartıştırırım.” Yargıtay yalnız hukukî yönü inceler (288, 294/2); maddi olayın yeniden değerlendirilmesi istinafın işlevidir.
- “Dilekçeyi doğrudan Yargıtay’a gönderirim.” Dilekçe hükmü veren bölge adliye mahkemesine verilir (291/1); yanlış mercie başvuru süre kaybına yol açabilir.
- “Bozma olursa ceza daha da artabilir.” Yalnız sanık veya onun lehine başvurulmuşsa yeni hüküm önceki cezadan ağır olamaz (307/5); yasak ceza miktarıyla sınırlıdır, suç vasfını kapsamaz.
- “Temyiz eden tutuklu hemen tahliye edilir.” Temyiz kesinleşmeyi engeller ama tahliyeyi kendiliğinden doğurmaz; salıverilme 104/3 uyarınca Daire tarafından dosya üzerinden karara bağlanır.
Püf noktaları: uyuşturucu ticareti dosyasında temyiz dilekçesi hazırlarken
- Önce temyiz edilebilirliği hesaplayın. İlk derece cezası, bölge adliye mahkemesinin kararı (esastan ret, düzelterek ret, yeni hüküm) ve 283 gereği belirlenen asıl ceza birlikte değerlendirilmeden dilekçe yazılmamalıdır.
- Tebliğ tarihini UYAP’tan teyit edin. Sanığa ve müdafie ayrı tebliğ yapıldıysa süre her biri için ayrı işler; en erken tarihi esas almak güvenlidir.
- Her sebebi madde numarasıyla yazın. “Karar usul ve yasaya aykırıdır” yerine hangi kuralın uygulanmadığı veya yanlış uygulandığı (288/2) somut olarak gösterilmelidir.
- 289 hâllerini ayrı başlıkta toplayın. Re’sen gözetilseler de gerekçesizlik, savunma hakkının sınırlanması ve hukuka aykırı delil dilekçede gösterildiğinde inceleme kolaylaşır.
- Delil zincirini belgeleyin. 134 veya 119 kararının tarihi, kriminal raporun dosyada olup olmadığı ve 148/4 doğrulamasının yapılıp yapılmadığı, ekli belgelerle gösterilmelidir.
- Ceza hesabını adım adım kontrol edin. 61/1 temel ceza, 188/4 artırımı ve suç tarihi (7445 için 05.04.2023), 192/3 oranı, 62 ve 61/5 sırası ayrı ayrı denetlenmelidir.
- Tebliğnameyi izleyin. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi aleyhe görüş içeriyorsa tebliğden itibaren iki hafta içinde yazılı cevap verilebilir (297/3).
- Tutuklulukta salıverilme ve duruşma taleplerini ekleyin. 104/3 salıverilme talebi ve on yıl ve üzeri cezalarda 299 duruşmalı inceleme talebi dilekçenin sonuç bölümüne yazılmalıdır.
Sonuç ve değerlendirme
Uyuşturucu ticareti dosyasında temyiz, istinaftan farklı bir dille yazılmalıdır: Yargıtay, maddi olayı yeniden değerlendirmez; hangi hukuk kuralının uygulanmadığını ya da yanlış uygulandığını denetler (CMK 288). Bu nedenle dilekçe önce temyiz edilebilirliği (286/2-a ve b; asıl ceza ölçütü), sonra süreyi (291/1, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta) ve en önemlisi somut hukuka aykırılıkları (294) göstermelidir. 188 dosyalarında öne çıkan temyiz nedenleri; CMK 134 kararı olmadan yapılan telefon incelemesi, dosyada bulunmayan veya tartışılmayan ekspertiz raporu, 226 ek savunması verilmeden uygulanan artırımlar, gerekçesiz temel ceza ve 192/3 değerlendirmesi ile suç tarihinden sonra yürürlüğe giren 7445 sayılı değişikliğe dayanılarak yapılan 188/4-a artırımıdır. Tam metni incelenen kararlar, bu aykırılıkların bozma ve kimi zaman salıverme ile sonuçlanabildiğini, sebep içermeyen dilekçelerin ise reddedildiğini göstermektedir. Bozma sonrası aşamada aleyhe değiştirme yasağı (307/5) güvence sağlar; ancak hiçbir aşamada sonuç önceden bilinemez ve her dosya kendi delil yapısına göre değerlendirilir. Konunun bütünü için TCK 188 rehberimize ve Uyuşturucu Suçları Bilgi Merkezi sayfamıza bakabilirsiniz.
İlgili yazılarımız
Uyuşturucu Ticareti İstinaf Dilekçesi Örneği · Mütalaaya Karşı Savunma Dilekçesi Örneği · Etkin Pişmanlık Savunma ve İstinaf Dilekçesi · İstinaf ve Temyiz Rehberi (CMK 272-307) · İstinaf ve Temyiz Süreci Nasıl İşler? · Delil Yetersizliği ve Yargıtay Bozma Kararları · Etkin Pişmanlık (TCK 192) · Suç Vasfı Değişikliği ve Ek Savunma · Hassas Terazi ve Paketleme Delili · İhbar, Gizli Tanık ve İfade Değişikliği · Uyuşturucu Ticaretinde Beraat · Tutuklama Rehberi
Kullanma suçu (TCK 191) dosyalarındaki kanun yolu ve sicil sonuçları ticaret dosyalarından farklıdır; bunun için kullanma suçunda sabıka kaydı yazımıza bakabilirsiniz. Ceza Muhakemesi Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nun güncel metinlerine CMK ve TCK bağlantılarından ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuşturucu ticareti davasında bölge adliye mahkemesi kararı her zaman temyiz edilebilir mi?
Hayır. CMK 286/1 uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışındaki hükümleri kural olarak temyiz edilebilir; ancak 286/2-a’ya göre ilk derece mahkemesince verilen beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları temyiz edilemez. TCK 188/3’ün alt sınırı on yıl olduğundan tipik ticaret mahkûmiyetinde temyiz açıktır; fakat 192/3 etkin pişmanlık ve 62 indirimiyle ceza beş yıl veya altına inmişse yol kapanabilir.
Temyiz süresi ne kadar ve ne zaman başlar?
CMK 291/1 uyarınca temyiz istemi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde yapılır. 7499 sayılı Kanunla (RG 12.03.2024) süre bir haftadan iki haftaya çıkarılmış ve başlangıcı tefhimden gerekçeli hükmün tebliğine alınmıştır. Tutuklu sanık, CMK 263 gereği ceza infaz kurumu müdürüne beyanda bulunarak veya dilekçe vererek de süreyi kesebilir.
Temyiz dilekçesi nereye verilir, doğrudan Yargıtay’a gönderilebilir mi?
Dilekçe, CMK 291/1 gereği hükmü veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine verilir veya zabıt kâtibine beyanda bulunulur. Daire, CMK 296 uyarınca süre, temyiz edilebilirlik ve hak yönünden ön inceleme yapar; dilekçe karşı tarafa tebliğ edilip cevap süresi dolduktan sonra dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir (297). Dilekçenin başka bir mercie verilmesi süre riski doğurduğundan, hükmü veren daireye veya UYAP üzerinden o daireye sunulması gerekir.
Temyiz dilekçesinde neden gösterilmezse ne olur?
CMK 294/1 uyarınca temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini göstermek zorundadır; sebep hukukî yöne ilişkin olmalıdır (294/2). Sebep içermeyen dilekçe, CMK 298 uyarınca Yargıtay tarafından reddedilir. 7499 sayılı Kanunla ek dilekçe imkânı veren 295. madde yürürlükten kaldırıldığından, sebepler iki haftalık süre içinde verilen dilekçede yer almalıdır; süre tutum dilekçesi tek başına yeterli değildir.
Hukuka kesin aykırılık ne demektir, dilekçede yazılmasa da incelenir mi?
CMK 289/1’de sayılan dokuz hâl (mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi, yasaklı hâkim, görev ve yetki, zorunlu kişilerin yokluğunda duruşma, aleniyet ihlâli, gerekçesizlik, savunma hakkının sınırlanması, hukuka aykırı delile dayanma) dilekçede gösterilmemiş olsa da Yargıtay’ca re’sen gözetilir. 302/5 bu hükümleri saklı tutar. Yine de bu hâllerin dilekçede somut olarak gösterilmesi, denetimi kolaylaştırır.
Yargıtay bozma kararı verirse dosya nereye gider ve yeniden ceza artabilir mi?
CMK 304/2 uyarınca bozma, istinafın esastan reddine ilişkinse dosya ilk derece mahkemesine, bölge adliye mahkemesince kurulan yeni hükme ilişkinse daireye gönderilir. Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine temyiz edilmişse, CMK 307/5 gereği yeniden verilen hüküm önceki cezadan daha ağır olamaz. Mahkeme bozmaya uyabilir ya da direnebilir; direnme kararı daireye, daire kararını düzeltmezse Ceza Genel Kuruluna gider (307/4).
Temyiz aşamasında tutukluluk devam eder mi, tahliye nereden istenir?
Temyiz, hükmün kesinleşmesini engeller; tutukluluk hükümle birlikte devam edebilir. CMK 104/3 uyarınca dosya Yargıtay’a geldiğinde salıverilme istemi hakkındaki karar, ilgili ceza dairesince dosya üzerinde yapılacak incelemeden sonra verilir ve re’sen de verilebilir. Uygulamada Yargıtay, bozma kararıyla birlikte salıverilmeye de hükmedebilmektedir; tam metni incelenen 2024 tarihli kararda bu yapılmıştır.
Yargıtay’da duruşmalı inceleme istenebilir mi?
CMK 299/1 uyarınca on yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin hükümlerde Yargıtay, uygun görmesi hâlinde incelemeyi duruşmalı yapabilir; sanık, müdafi ve katılana gün bildirilir. Tutuklu sanık duruşmaya katılma isteminde bulunamaz (299/2). TCK 188/3 cezaları çoğunlukla bu eşiği aştığından talep dilekçeye yazılabilir; kabul takdire bağlıdır ve Daire talebi reddedebilir.
Temyiz dilekçesini sanığın eşi veya ailesi verebilir mi?
CMK 262/1 uyarınca sanığın yasal temsilcisi ve eşi, sanığa açık olan kanun yollarına süresi içinde kendiliklerinden başvurabilir. Anne, baba, kardeş gibi diğer yakınların vekâletname olmaksızın temyiz yetkisi yoktur. CMK 261 uyarınca avukat, müvekkilinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla kanun yoluna başvurabilir; sanık ve müdafiin ayrı dilekçelerinde sebeplerin tutarlı olması incelemeyi kolaylaştırır.
Temyiz edilebilirlik hesabı, tebliğ tarihi, CMK 289 hâlleri, ceza belirleme denetimi ve tutukluluk talebi; dosyanızı inceleyerek dilekçede hangi hukuka aykırılıkların gösterilebileceğini birlikte değerlendirelim. Büromuz Kartal’da, Anadolu Adliyesi’nin karşısındadır.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve uyuşturucu suçları alanında çalışmaktadır. Çalışkan Hukuk Bürosu, Kartal’da İstanbul Anadolu Adliyesi’nin karşısında yer alır; büro, TCK 188 kapsamındaki dosyalarda ilk derece savunması, esas hakkındaki mütalaaya karşı savunma, bölge adliye mahkemesine istinaf ve Yargıtay’a temyiz başvuruları ile kanun yolu aşamasında tutukluluk incelemeleri konularında çalışmaktadır. Bu yazı, CMK 286-307 ve TCK 61, 62, 188, 192 maddelerinin yürürlükteki metinleri ile tam metni incelenen Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
