📌 Kısa Cevap: Çocuğun cinsel istismarı dosyalarında pedagog (uzman) raporu, çocuk beyanının gelişim düzeyine uygunluğunu, tutarlılığını ve dış etki izi taşıyıp taşımadığını bilimsel olarak ortaya koyduğu için en kritik delillerden biridir. Ancak mahkemeyi bağlamaz, hukuki nitelendirme yapamaz (CMK m.67/3) ve tek başına mahkûmiyet ya da beraat gerekçesi değildir; savunma da mağdur vekili de rapora itiraz ve bilimsel mütalaa yoluyla müdahale edebilir.
Bu yazıda uzman raporunun dosyadaki yerini, CMK m.236 kapsamındaki çocuk beyanı güvencelerini, raporun neyi değerlendirip neyi değerlendiremeyeceğini ve hem şüpheli/sanık hem mağdur vekili açısından rapora karşı hangi yolların açık olduğunu 2026 güncel mevzuatla ele alıyoruz. Çocuğun beyanının alındığı Çocuk İzlem Merkezi sürecini “Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) Nedir?” yazımızda ayrıca anlattık.
Pedagog raporuna itiraz süresi kısadır; teknik eksiklikler zamanında ve gerekçeli olarak ileri sürülmelidir.
Pedagog raporu nedir ve neden bu kadar kritiktir?
Çocuk mağdurlu cinsel istismar dosyalarında olay çoğu zaman tanıksız, kapalı bir ortamda yaşanır ve fiziksel iz bırakmayabilir. Bu nedenle çocuğun beyanı, dosyanın en önemli — çoğu kez tek doğrudan — delilidir. Çocuğun beyanı yetişkin beyanından farklı özellikler taşır: kelime dağarcığı, soyut kavramları ifade etme düzeyi, dikkat ve hafıza kapasitesi, telkine açıklık ve korku gibi etkenler beyanın niteliğini belirler. Bu sebeple adli süreçte çocuğun beyanının alınmasına katılan veya beyanı sonradan değerlendiren uzmanın (pedagog, psikolog, çocuk gelişimi uzmanı, sosyal çalışmacı) hazırladığı değerlendirme, hâkimin beyanı doğru okumasına yardımcı olur. Rapor bu anlamda bir “tercüman” gibi çalışır: çocuğun söylediğini bilimsel çerçevede anlamlandırır, ancak olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine karar vermez.
Çocuk beyanında yasal güvenceler (CMK m.236)
CMK m.236, çocuk mağdurların dinlenmesine ilişkin özel güvenceler getirir. İşlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir; maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk arz eden hâller saklıdır (m.236/2). Mağdur çocukların tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur (m.236/3). Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanın özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanıkla yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocukların beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır (m.236/4). TCK m.103’ün ikinci fıkrasında düzenlenen suçlardan mağdur olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınır; beyan ve görüntüler kayda alınır (m.236/5). Bu merkezler 7532 sayılı Kanunla eklenen m.236/9 uyarınca devlet üniversiteleri tarafından da kurulabilir.
Rapor neyi değerlendirir?
Uzman raporu genellikle şu başlıklar altında değerlendirme yapar: çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi, bilişsel ve dil becerileri; beyanın tutarlılığı ve ayrıntı düzeyi; çocuğun yaşına uygun olmayan cinsel bilgi içerip içermediği; beyanın telkine, yönlendirmeye veya aile içi etkiye açıklık taşıyıp taşımadığı; anlatım sırasındaki duygusal tepkiler; çocuğun gerçeği hayal veya masaldan ayırt edebilme düzeyi ve yaşadığı olası psikolojik belirtiler. Rapor bu verileri bilimsel yöntemlerle yorumlar ve çocuğun anlatımının güvenilirliğine ilişkin teknik görüş sunar. Mahkeme için asıl değer, bu görüşün beyanı hangi koşullarda ve hangi sınırlarla değerlendirmesi gerektiğini göstermesidir.
Raporun yasal sınırı: hukuki nitelendirme yapamaz (CMK m.67/3)
CMK m.67/3 uyarınca bilirkişi, raporunda ve sözlü açıklamaları sırasında çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hâkim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. Bu nedenle bir pedagog raporunda “istismar gerçekleşmiştir” veya “çocuk yalan söylemektedir” gibi kesin hüküm niteliğinde ifadeler yer alıyorsa, bunlar yetki sınırını aşan değerlendirmelerdir ve itiraz konusu yapılabilir. Rapor, beyanın nitelikleri ve çocuğun durumu hakkında teknik gözlemleri aktarmalıdır; suçun işlenip işlenmediği, yaş tespitinin hukuki sonuçları ve vasıf mahkemenin görevidir.
Mahkeme raporu nasıl değerlendirir?
CMK m.217/1 uyarınca hâkim, kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir ve bu delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder. Uzman raporu hâkimi bağlamaz; hâkim rapora uyabileceği gibi, gerekçesini göstererek farklı sonuca da varabilir. Uygulamada mahkemeler, raporun yöntemsel olarak denetlenebilir olmasına, çocukla yapılan görüşmenin koşullarına (kaç görüşme yapıldığı, sorulan soruların yönlendirici olup olmadığı), kayıtların eksiksizliğine ve raporun dosyadaki diğer delillerle uyumuna bakar. Raporun yeterince gerekçelendirilmediği veya eksik inceleme içerdiği kanaati oluşursa, ek rapor ya da farklı bir uzmandan yeni inceleme istenebilir.
Pedagog raporunun dosyadaki yolculuğu
Şüpheli veya sanık açısından: rapora nasıl bakılır?
Savunmanın amacı, çocuğu küçümsemek ya da gerçek bir mağduriyeti yok saymak değil, delilin hukuka uygun ve bilimsel olarak güvenilir olup olmadığını denetlemektir. Rapor incelenirken şu sorular sorulmalıdır: Görüşmeyi yapan uzmanın nitelikleri ve görüşme sayısı nedir? Sorular açık uçlu mu, yönlendirici mi? Çocuğun anlatımı ilk ifade ile sonraki anlatımlar arasında tutarlı mı? Çocuğun beyanından önce aile veya başka kişiler tarafından olay hakkında konuşulmuş mu, yani dış etki ihtimali var mı? Aile içi bir uyuşmazlık (velayet, boşanma, miras) bulunuyor mu? Bu hususlar, beyanın telkine açık olup olmadığını belirlemede önemlidir. Aile içi uyuşmazlık bağlamındaki iftira iddiaları için “Boşanma Davasında Cinsel Suç İftirası” ve “Aile ve Akraba İlişkilerinde Cinsel Suç İftirası” yazılarımıza bakabilirsiniz. Ancak bu tür bir bağlamın varlığı tek başına iftirayı kanıtlamaz; her iddia somut delillerle desteklenmelidir.
Rapora itiraz yolları: CMK m.67, m.68 ve m.69
CMK m.67/5 uyarınca bilirkişi incelemeleri tamamlandığında Cumhuriyet savcısına, katılana, vekiline, şüpheliye veya sanığa, müdafiine veya kanuni temsilciye yeni bilirkişi incelemesi yapılması veya itirazların bildirilmesi için süre verilir; istemler reddedildiğinde üç gün içinde gerekçeli karar verilir. CMK m.67/6 uyarınca taraflar, rapor hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler ve sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez. Mahkeme her zaman bilirkişinin duruşmada dinlenmesine karar verebileceği gibi, ilgililerden birinin istemesi hâlinde de açıklamalarda bulunmak üzere çağırabilir (CMK m.68/1); bilimsel mütalaa hazırlayan uzmanın duruşmada dinlenmesi için de aynı hükümler uygulanır (m.68/3). Hâkimin reddini gerektiren sebepler bilirkişi hakkında da geçerlidir (CMK m.69). İtirazın etkili olması için raporun yöntemi, görüşmenin koşulları ve gerekçesindeki somut eksiklikler dilekçede açıkça gösterilmelidir; soyut güvensizlik ifadeleri çoğu zaman sonuç vermez.
Mağdur vekili ve aile açısından: raporu doğru kullanmak
Mağdur vekili için rapor, çocuğun beyanının güvenilirliğini ve yaşadığı psikolojik etkiyi mahkemeye bilimsel biçimde taşıyan bir araçtır. Raporun eksik veya yetersiz olduğu düşünülüyorsa, ek inceleme veya farklı bir uzmandan değerlendirme talep edilebilir. Aile açısından en önemli nokta, çocuğa olay hakkında yönlendirici soru sormamak, çocuğu tekrar tekrar anlatmaya zorlamamak ve çocuğun anlatımını kendi kendine gelişmesine bırakmaktır; aksi hâlde hem çocuğun psikolojik durumu zarar görür hem de beyanın delil değeri zayıflayabilir. Çocuğun tekrar dinlenmesini önleyen CMK m.236/2 güvencesinin amacı da budur. Bu süreçte çocuğun korunması ve destek alması için gerekli tedbirler ayrıca gündeme gelebilir; çocuğun ve ailenin güvenliğine yönelik tedbirler için “Cinsel Suç Mağduru İçin 6284 Koruma Kararı” yazımıza göz atabilirsiniz.
Beyan kayıtları: savunma hakkı ve gizlilik dengesi
CMK m.236/5 ve 6 kapsamında alınan beyan ve görüntü kayıtları dava dosyasında saklanır, kimseye verilmez ve gizliliği için gerekli tedbirler alınır (m.236/7). Öte yandan, bu kayıtlar yazılı tutanağa dönüştürülür ve talepte bulunan şüpheli, sanık, müdafii, mağdur, vekil veya kanuni temsilciye verilir; kayıtlar soruşturma ve kovuşturma makamlarının gözetiminde gizlilik korunarak izletilebilir (m.236/8). Bu düzenleme, çocuğun mahremiyeti ile savunma hakkı arasında denge kurar. Savunma açısından kaydın izlenmesi, uzmanın soru biçimini, çocuğun verdiği cevapların serbest anlatım mı yoksa yönlendirmeye cevap mı olduğunu ve raporun kayıtla uyumunu doğrudan denetleme imkânı verir. Raporun ve kayıtların birlikte okunması, tutarsızlıkların tespitinde en etkili yöntemdir.
Pedagog raporu ve diğer deliller
Uzman raporu, dosyadaki diğer deliller olmadan değerlendirilmez. Adli tıp raporu, dijital deliller, tanık anlatımları ve biyolojik deliller birlikte ele alınır. Adli tıp raporunun delil değeri ve sınırları için “Cinsel Suçlarda Adli Tıp Raporu Tek Başına Yeterli mi?”, biyolojik delil için “Cinsel Saldırı Davalarında DNA Delili Nasıl Değerlendirilir?” yazılarımıza bakabilirsiniz. Rapor beyanı destekliyor ve diğer deliller de uyumluysa mahkûmiyet ihtimali yükselir; rapor beyanın güvenilirliği konusunda ciddi şüphe uyandırıyor ve destekleyici başka delil yoksa beraat ihtimali güçlenir. Delillerin çelişkili olduğu dosyalarda ise ek inceleme ve duruşmada uzman dinlenmesi belirleyici olur.
Usulsüz alınan beyan ve rapor: hukuka aykırılık tartışması
Çocuğun beyanının CMK m.236’daki güvencelere uyulmadan alınması, savunmada ve mağdur vekilliğinde ayrı bir tartışma konusudur. Uzman bulundurulmadan alınan ifade, kayıt altına alınması gereken hâllerde kayıt yapılmaması, çocuğun gereksiz yere tekrar dinlenmesi veya yönlendirici sorularla ifadenin alınması gibi usul hataları, beyanın delil değerini ve hükme esas alınabilirliğini etkileyebilir. Anayasa m.38/6 ve CMK m.206/2-a, hukuka aykırı delillerin kullanılamayacağını öngörür; ancak her usul eksikliği otomatik olarak delilin ortadan kalkması sonucunu doğurmaz, eksikliğin niteliği ve ağırlığı ayrıca değerlendirilir. Bu tartışmanın beraat boyutu için “Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunda Beraat Mümkün müdür?” yazımıza bakabilirsiniz.
Rapor ve iftira ilişkisi
Raporun beyanın yönlendirildiğini veya güvenilir olmadığını göstermesi, tek başına iftira suçunun oluştuğu anlamına gelmez. İftira, kişiyi soruşturmaya uğratmak amacıyla işlenmediğini bilerek suç isnat edilmesini gerektirir ve kastın ayrıca ispatı aranır. Rapor bu kastı kendiliğinden göstermez; ancak dosyadaki diğer delillerle birlikte kastın değerlendirilmesinde bir unsur olabilir. Bu ayrımı “Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunda İftira Nasıl İspatlanır?” yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Tutuklama aşamasında rapor
Tutuklama kararı genellikle soruşturmanın erken aşamasında verildiğinden, pedagog raporu henüz hazırlanmamış olabilir. Rapor sonradan çıktığında, tutukluluğun devamı konusundaki periyodik incelemelerde yeni bir olgu olarak sunulabilir. Rapor beyanın güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler içeriyorsa tahliye talebinin gerekçelerinden biri olabilir; destekleyici nitelikteyse tutukluluğun devamı yönünde değerlendirilebilir. Tutuklama sürecinin hukuki çerçevesi için “Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunda Tutuklama Zorunlu mudur?” yazımıza bakabilirsiniz.
Görüşme yöntemi: açık uçlu soru ve yönlendirme sorunu
Çocukla yapılan adli görüşmelerde en çok tartışılan konu, soruların niteliğidir. Açık uçlu sorular (“Ne oldu, anlatır mısın?”) çocuğun kendi sözleriyle anlatmasına imkân tanırken, “evet-hayır” cevabı gerektiren veya cevabı içeren yönlendirici sorular (“Amcan sana dokundu, değil mi?”) beyanın kalitesini bozabilir. Rapor değerlendirilirken görüşme kaydında hangi bölümlerin serbest anlatım, hangilerinin soruya cevap olduğu ayırt edilmeli; çocuğun ilk spontan anlatımı ile uzmanın sorularından sonra gelen anlatımlar karşılaştırılmalıdır. Yönlendirme izi, çocuğun gerçekten yaşadığı bir olayı anlatmadığı anlamına gelmez; ancak beyanın delil değerini tartışmalı hâle getirir ve mahkemeyi beyanı başka delillerle destekleme ihtiyacına götürür.
Çocuğun yaşına göre beyan değerlendirmesi
Küçük yaştaki çocukların beyanları kısa, somut ve parçalı olabilir; bu durum tutarsızlık değil, gelişimsel bir özellik olarak değerlendirilmelidir. Okul çağındaki çocuklar olayı daha ayrıntılı anlatabilir ancak telkine ve çevrenin tepkisine daha duyarlı olabilir. Ergenlik çağındaki mağdurlarda ise beyanın kendi iradesiyle oluşturulması, ilişki bağlamı ve olası korku veya utanç gibi etkenler daha belirleyici olur. Bu nedenle bir raporun güvenilirliği, değerlendirmenin çocuğun yaş grubuna uygun ölçütlerle yapılıp yapılmadığına bağlıdır. Yaşa uygun olmayan ölçütlerle yapılan bir değerlendirme, hem mağdur hem sanık aleyhine yanlış sonuçlara yol açabilir.
15-18 yaş aralığında rapor: cebir, tehdit ve hile unsuru
TCK m.103/1’e göre onbeş yaşını tamamlamış çocuklara karşı cinsel istismar, ancak cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlarla oluşur; bu yaş grubunda rıza ve bağlamın değerlendirilmesi raporun daha fazla önem kazandığı bir alandır. Uzman raporu, ergenin ilişki içindeki konumunu, olası baskı, bağımlılık veya yanıltma unsurlarını ve beyanın bu unsurlarla uyumunu değerlendirebilir; ancak cebir, tehdit veya hilenin hukuken var olup olmadığına karar vermek mahkemenin görevidir. Bu ayrımın savunma boyutunu “Cinsel İlişkiye Rıza Yaşı Kaçtır? TCK 103 ile TCK 104 Arasındaki Fark” yazımızda ele aldık.
Raporun hazırlanma süresi ve gecikmenin etkisi
Uzman raporlarının hazırlanması, kurumların iş yüküne bağlı olarak zaman alabilir. Bu süre içinde şüpheli tutukluysa, raporun gecikmesi tutukluluk süresinin uzamasına yol açabileceğinden, müdafiin raporun hızlandırılmasını talep etmesi ve tutukluluğun incelenmesinde bu gecikmeyi gündeme getirmesi gerekebilir. Mağdur açısından ise gecikme, çocuğun anlatımının zamanla değişmesi riskini artırdığı için, ilk anlatımın kayıt altına alınmış olması ve raporun mümkün olduğunca erken hazırlanması önemlidir. Gecikmenin tutukluluk süresine etkisini tutuklama yazımızda CMK m.102 çerçevesinde ele aldık.
Savunma dilekçesinde rapora nasıl atıf yapılır?
Rapora yönelik itirazlar, dilekçede somut ve numaralandırılmış bir yapıyla sunulmalıdır: önce raporun hangi bölümünde hangi eksikliğin bulunduğu belirtilir (örneğin görüşme sayısı, soru biçimi, kayıtla uyumsuzluk), ardından bu eksikliğin raporun sonucuna etkisi açıklanır ve son olarak talep net biçimde ifade edilir (ek rapor, yeni uzman incelemesi, bilimsel mütalaa veya uzmanın duruşmada dinlenmesi). Genel ifadelerle “rapora itiraz ediyoruz” demek yerine, raporun yöntemsel dayanağını sorgulayan ve dosyadaki kayıtlara atıf yapan bir dilekçe, mahkemenin ek inceleme kararı verme ihtimalini artırır. Yazılı savunmanın genel yapısı için “Cinsel Suç Savunma Dilekçesi Örneği” yazımıza bakabilirsiniz.
Kurum ve okul bağlamında raporun rolü
Olay okul, kreş veya bakım ortamında yaşanmışsa, uzman değerlendirmesi kurumsal bağlamla birlikte ele alınır: çocuğun kurumdaki davranış değişiklikleri, öğretmen ve rehber öğretmen gözlemleri ve kurum içi kayıtlar raporun yanında değerlendirilebilir. Kurum sorumluluğuna ilişkin ceza ve idari boyutu “Kreş, Bakıcı ve Öğretmen Tarafından Cinsel İstismar” yazımızda ele aldık.
Ceza davası dışında rapor: velayet ve koruma süreçleri
Aile içi cinsel istismar iddialarında ceza yargılaması ile velayet ve çocuğun korunmasına ilişkin aile mahkemesi süreçleri birbirinden bağımsız yürür; ancak bir süreçte hazırlanan uzman değerlendirmesi diğerinde de dikkate alınabilir. Velayet bakımından çocuğun yüksek yararı ölçüt olduğundan, ceza davasında kesin hüküm çıkmasa dahi çocuğun korunması amacıyla tedbirler gündeme gelebilir. Bu ilişkiyi “Aile İçi Cinsel İstismar Durumunda Velayet Nasıl Etkilenir?” yazımızda anlattık.
Çocuğun psikolojik destek süreci ve ikincil mağduriyet
Adli sürecin kendisi çocuk için ek bir yük oluşturabilir. Bu nedenle çocuğun hem adli değerlendirmeden bağımsız olarak psikolojik destek alması hem de süreç boyunca tekrar tekrar anlatmaya zorlanmaması önemlidir. Destek sürecinde yapılan terapi görüşmelerinin içeriği ile adli görüşme birbirinden ayrı tutulmalı, terapi kayıtlarının dosyaya sunulması çocuğun yararı gözetilerek ve gizlilik ilkesine uygun biçimde değerlendirilmelidir. Aksi hâlde hem çocuğun iyileşme süreci hem de beyanın bağımsız delil niteliği zarar görebilir.
Sık karıştırılan noktalar
- “Rapor çıktı, mahkûmiyet kesin” yanılgısı. Rapor mahkemeyi bağlamaz; hâkim delilleri bir bütün olarak takdir eder.
- “Rapor olumsuz çıktı, dosya biter” yanılgısı. Rapor tek başına dosyayı sona erdirmez; diğer deliller ayrıca değerlendirilir.
- “Pedagog istismarı tespit eder” yanılgısı. Uzman hukuki nitelendirme yapamaz (CMK m.67/3), yalnızca teknik değerlendirme sunar.
- “Çocuk birkaç kez dinlenebilir” yanılgısı. CMK m.236/2 gereği çocuk kural olarak bir defa dinlenir; zorunluluk hâlleri saklıdır.
- “Rapora itiraz edilemez” yanılgısı. CMK m.67/5-6 ve m.68 uyarınca itiraz, yeni inceleme ve bilimsel mütalaa yolları açıktır.
Sonuç ve değerlendirme
Çocuğun cinsel istismarı dosyalarında pedagog raporu, çocuğun beyanının bilimsel çerçevede değerlendirilmesini sağlayan ve mahkemenin takdirine yardımcı olan temel bir delildir. Rapor ne mutlak bir ispat aracı ne de önemsiz bir belgedir: hukuki nitelendirme yapamaz, mahkemeyi bağlamaz, ancak beyanın güvenilirliğini belirleyen unsurları görünür kılar. CMK m.236’daki çocuk beyanı güvenceleri, CMK m.67-69’daki itiraz ve bilimsel mütalaa imkânları ile birlikte düşünüldüğünde hem çocuğun korunması hem de şüpheli/sanığın adil yargılanma hakkı aynı çerçevede gözetilir. Süreç boyunca sürelerin kaçırılmaması, raporun içeriğinin dikkatle incelenmesi ve itirazların somut gerekçelerle yapılması belirleyicidir.
Özetle, uzman raporunun değeri yalnızca içeriğine değil, hazırlanma koşullarına, yöntemsel şeffaflığına ve dosyadaki diğer delillerle uyumuna bağlıdır. Hem mağdurun korunması hem de adil yargılanma ilkesi bu üç ölçütün birlikte gözetilmesini gerektirir.
İlgili yazılarımız
Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) Nedir? · 12 Yaşından Küçük Çocuğun Cinsel İstismarı (TCK 103) · Çocuğun Cinsel İstismarı Suçunda Beraat · Aile İçi Cinsel İstismarda Velayet
Çocuğun cinsel istismarı dosyasında pedagog raporu neden önemlidir?
Çocuk beyanı çoğu dosyada tek doğrudan delildir. Uzman (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı gibi) değerlendirmesi, beyanın çocuğun gelişim düzeyine uygunluğunu, tutarlılığını, yönlendirme veya dış etki izi taşıyıp taşımadığını ve çocuğun psikolojik durumunu bilimsel olarak ortaya koyarak mahkemenin takdirine yardımcı olur.
Pedagog raporu mahkemeyi bağlar mı?
Hayır. CMK m.217/1 uyarınca hâkim delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder. Rapor önemli bir delildir ancak tek başına mahkûmiyet ya da beraat gerekçesi olarak kabul edilmez; diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Pedagog raporu ‘istismar gerçekleşti’ diyebilir mi?
Hayır. CMK m.67/3 uyarınca bilirkişi, uzmanlık gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz ve hâkim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. Rapor beyanın nitelikleri ve çocuğun durumu hakkında teknik görüş bildirir; suçun işlenip işlenmediğine mahkeme karar verir.
Çocuk mağdur kaç kez dinlenir?
CMK m.236/2 uyarınca işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur, soruşturma veya kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir; maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından zorunluluk arz eden hâller saklıdır. Amaç, tekrar anlatmanın yarattığı ikincil mağduriyeti önlemektir.
Çocuğun ifadesi alınırken uzman bulunması zorunlu mudur?
CMK m.236/3 uyarınca mağdur çocukların tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp veya eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur. Ayrıca CMK m.236/4 uyarınca özel ortamda alınması gereken beyanlar uzmanlar aracılığıyla alınır; TCK m.103/2 kapsamındaki suçlarda soruşturma evresi beyanı, savcı nezaretinde uzmanlar aracılığıyla merkezlerde alınır ve kayda geçirilir (m.236/5).
Savunma pedagog raporuna nasıl itiraz eder?
CMK m.67/5 uyarınca bilirkişi incelemeleri tamamlandığında taraflara yeni bilirkişi incelemesi veya itirazların bildirilmesi için süre verilir; CMK m.67/6 uyarınca rapor hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alınabilir. Ayrıca CMK m.68 uyarınca mahkeme bilirkişinin duruşmada dinlenmesine karar verebilir ve ilgililer de bunu isteyebilir.
Çocuğun beyan kayıtlarını savunma izleyebilir mi?
CMK m.236/8 uyarınca beyan ve görüntü kayıtları yazılı tutanağa dönüştürülür ve talepte bulunan şüpheli, sanık, müdafii, mağdur, vekil veya kanuni temsilciye verilir; kayıtlar gizliliği korunmak suretiyle soruşturma ve kovuşturma makamlarının gözetiminde izletilebilir.
Pedagog raporu olumsuz çıkarsa dosya düşer mi?
Hayır. Raporda beyanın gelişimsel olarak tutarsız veya yönlendirilmiş görünmesi, savunmanın önemli bir dayanağı olabilir; ancak mahkeme diğer delilleri (adli tıp, dijital deliller, tanıklar) de değerlendirir. Rapor tek başına dosyayı sona erdirmez.
Uzman raporuna itiraz, bilimsel mütalaa ve duruşmada uzman dinletme talepleri süreye bağlıdır; dosyanızı birlikte değerlendirelim.
Çocuğa yönelik suçlara ilişkin süreçlerin bütününü Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi sayfasında, ilgili tüm yazıları makale dizini sayfasında görebilirsiniz.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup ceza hukuku ve özellikle cinsel suçlar alanında savunma ve mağdur vekilliği hizmeti vermektedir. Bu yazı, güncel mevzuat metinleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
