Kısa cevap: Hayır, her zaman düşmez. Cinsel taciz gibi soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürebilir; ancak cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı gibi resen (kendiliğinden) kovuşturulan suçlarda mağdurun vazgeçmesi davayı sona erdirmez, kamu davası devam eder.
Cinsel suç mağdurları, süreç ilerledikçe bazen şikâyetlerinden vazgeçmek isteyebilir. Ancak bu isteğin hukuki sonucu, işlenen suçun türüne göre büyük farklılık gösterir. Cinsel taciz suçunun şikâyet süresi hakkında ayrı bir yazımıza bakabilirsiniz. Bu makalede hangi cinsel suçların şikâyete bağlı olduğu, hangilerinin resen kovuşturulduğu ve vazgeçmenin sonuçları ele alınıyor.
Hangi Cinsel Suçlar Şikâyete Bağlıdır?
TCK m. 105’te düzenlenen cinsel taciz suçu, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlardandır. Bu, mağdurun şikâyetçi olmaması hâlinde soruşturmanın başlamayacağı, şikâyet süresinin geçmesi veya mağdurun sonradan vazgeçmesi hâlinde ise sürecin sona erebileceği anlamına gelir.
Hangi Cinsel Suçlar Resen Kovuşturulur?
Cinsel saldırı (TCK m. 102) ve çocuğun cinsel istismarı (TCK m. 103) suçları resen kovuşturulan suçlardandır; yani soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlı değildir, savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden harekete geçer. Bu suçlarda mağdurun “şikâyetimden vazgeçiyorum” beyanı, davayı hukuken düşürmez; kamu davası, mağdurun isteği dışında da devam eder.
Bu ayrımın temel nedeni, cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı gibi ağır suçların yalnızca mağduru değil, toplumsal düzeni de ilgilendiren suçlar olarak kabul edilmesidir; bu nedenle kanun koyucu bu suçlarda mağdurun iradesine bağlı bir sona erme imkânı tanımamıştır.
| Suç | Kovuşturma Türü | Vazgeçmenin Sonucu |
|---|---|---|
| Cinsel taciz (TCK m. 105) | Şikâyete bağlı | Dava düşebilir |
| Cinsel saldırı (TCK m. 102) | Resen | Etkisiz, dava devam eder |
| Çocuğun cinsel istismarı (TCK m. 103) | Resen | Etkisiz, dava devam eder |
Şikâyete Bağlı Suçlarda Vazgeçme Ne Zaman Yapılabilir?
TCK m. 73 uyarınca şikâyetten vazgeçme, kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı olan suçlarda, hüküm kesinleşmeden önce yapılabilir; vazgeçme, kural olarak kamu davasını düşürür. Ancak vazgeçmenin geçerli sayılabilmesi için mağdurun bu iradeyi özgür biçimde açıklaması ve baskı altında olmaması önemlidir; mahkeme bu hususu değerlendirir.
Şikâyetten Vazgeçilse Bile Failin Sorumluluğu Tamamen Ortadan Kalkar mı?
Uzlaşma müessesesi hakkında Cinsel Taciz Suçunda Uzlaşma Var Mıdır? yazımıza da göz atabilirsiniz. Şikâyete bağlı bir suçta vazgeçme davayı düşürse dahi, olay nedeniyle doğan hukuki (tazminat) talepler bundan ayrı değerlendirilir; ceza davasının düşmesi, ayrı bir hukuk davası açma hakkını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Sonuç ve Değerlendirme
Cinsel suçlarda şikâyetten vazgeçmenin sonucu, suçun şikâyete bağlı mı yoksa resen kovuşturulan bir suç mu olduğuna göre tamamen değişir. Cinsel taciz gibi şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme davayı düşürebilirken, cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarı gibi resen kovuşturulan suçlarda mağdurun vazgeçmesi davayı etkilemez. Vazgeçme kararı vermeden önce, bu kararın hangi suç için hangi sonucu doğuracağının doğru anlaşılması önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vazgeçtikten sonra tekrar şikâyetçi olabilir miyim?
Şikâyete bağlı suçlarda geçerli bir vazgeçme kural olarak kesin sonuç doğurur ve yeniden şikâyet hakkı canlanmaz; bu nedenle vazgeçme kararı dikkatle verilmelidir.
Failin baskısıyla vazgeçtiysem bu vazgeçme geçerli sayılır mı?
Baskı, tehdit veya hile altında yapılan bir vazgeçme beyanı, iradenin sakatlanmış olması nedeniyle geçerlilik sorunu taşıyabilir; bu durum mahkeme tarafından değerlendirilir.
Cinsel saldırı davasında “şikâyetimi geri çekiyorum” dilekçesi verirsem dava biter mi?
Hayır, cinsel saldırı resen kovuşturulan bir suç olduğundan bu tür bir dilekçe davayı hukuken sona erdirmez; kamu davası savcılık ve mahkeme tarafından yürütülmeye devam eder.
Bazı suçlarda vazgeçme davayı düşürmez; kararın geri alınamaz sonuçları olabileceğinden önceden değerlendirilmesi önemlidir.
Yazar Hakkında
Av. Burakhan Çalışkan, İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak cinsel suçlar alanında müdafiilik ve mağdur vekilliği çalışmaları yürütmektedir. Şikâyete bağlılık ve resen kovuşturma ayrımının mağdurlar tarafından sıklıkla yanlış anlaşıldığı gözleminden hareketle, bu konuda doğru bilgilendirme yapılmasını amaçlayan içerikler üretmektedir.
Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup güncel mevzuat ve yerleşik hukuki uygulama esas alınarak kaleme alınmıştır. İçerikte yer alan değerlendirmeler, somut olayın kendine özgü koşullarına göre farklılık gösterebilecek genel nitelikte açıklamalardır ve hiçbir şekilde hukuki tavsiye niteliği taşımaz, avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Mevzuat ve içtihatlar zaman içinde değişebileceğinden, somut bir hukuki sorun hakkında adım atmadan önce alanında yetkili bir avukata danışılması önerilir.
