Sarkıntılık Suçu (TCK 102/1): Etkileşimli Rehber

Anasayfa » Sarkıntılık Suçu (TCK 102/1): Etkileşimli Rehber
[no_toc]

Etkileşimli rehber · Cinsel suçlar

Sarkıntılık Suçu (TCK 102/1)

Sarkıntılık kanunda ayrı bir suç değil, cinsel saldırının hafif kademesidir: bedensel temas içeren ama anî ve kesik kalan cinsel davranış (2 – 5 yıl). Temas yoksa fiil cinsel taciz (3 ay – 2 yıl), temas süreklilik taşıyorsa basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl), mağdur çocuksa çocuğun cinsel istismarı (3 – 8 yıl) olur. Aynı olayın dört farklı maddeye girebilmesi, bu dosyaların neden çoğu zaman bir nitelendirme tartışması olduğunu açıklar. Bu sayfa; hangi kademede olduğunuzu, dosyanın hangi eksende tartışılacağını ve hangi adımın önce geldiğini kendi durumunuz üzerinden görmeniz için hazırlandı.

Önce durumunuzu seçin

Temas ve süreklilik: iki ölçütBedensel temas yoksa taciz, varsa cinsel saldırı; temas anî ve kesikse sarkıntılık, devam ediyorsa basit cinsel saldırı. İki ölçüt cezayı üç aydan on yıla kadar değiştirir ve görevli mahkemeyi belirler.
Şikâyet altı ay, uzlaştırma yokYetişkin mağdurda sarkıntılık şikâyete bağlıdır; şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK 73). Şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; uzlaştırma ise hiçbir kademede mümkün değildir (CMK 253/3).
Delil çoğu zaman beyan ve kameraOlay anî olduğundan adli tıp bulgusu nadiren vardır; dosya mağdur beyanının tutarlılığı, tanık, kamera kaydı ve teşhis usulü üzerinden okunur. Beyan hükme esas alınabilir ama tutarlılık ve yan delil ölçütleriyle sınanır.

Bölüm 01 — Temel mantık

Bu dosyalar nasıl okunur?

Sarkıntılık dosyası bir nitelendirme dosyasıdır. Olay çoğu zaman saniyeler içinde, kalabalık ya da yarı kapalı bir ortamda geçer; adli tıp bulgusu nadiren vardır. Dosya üç soru üzerinden okunur: bedensel temas var mı, temas anî mi yoksa devam eden mi, hareket cinsel amaç taşıyor mu? Cevaplar fiili cinsel taciz, sarkıntılık, basit cinsel saldırı ya da huzur ve sükûnu bozma arasında bir yere yerleştirir; mağdur çocuksa madde bütünüyle değişir.

1

Dört komşu, iki ölçüt

Temas yoksa cinsel taciz (TCK 105, 3 ay – 2 yıl veya adli para); temas var ama anî ve kesikse sarkıntılık (102/1 c.2, 2 – 5 yıl); temas süreklilik taşıyor ve yoğunlaşıyorsa basit cinsel saldırı (102/1, 5 – 10 yıl); cinsel amaç ispatlanamıyorsa huzur ve sükûnu bozma (123) ya da hakaret (125). Mağdur çocuksa sarkıntılık 103/1 c.2’ye taşınır: 3 – 8 yıl, on iki yaşını doldurmamış mağdurda en az 5 yıl. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2).

2

Delil: beyan, kamera, tanık, teşhis

Mağdur beyanı hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil ölçütlerini arar. Toplu taşıma ve iş yeri dosyalarında kamera kaydı belirleyicidir ama günler içinde silinir. Taraflar birbirini tanımıyorsa teşhis usulünün kurallara uygun yapılıp yapılmadığı (CMK 81, PVSK ek 6) denetlenir. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür; delil yetersizliğinde şüpheden sanık yararlanır.

3

Şikâyet, HAGB ve infaz

Yetişkin mağdurda şikâyet altı ay içinde yapılır (TCK 73); vazgeçme hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür ve davayı düşürür. Uzlaştırma yoktur. Alt sınır iki yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim uygulanan dosyalarda gündeme gelir; hapis adli para cezasına çevrilemez. Koşullu salıverilme cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda dörtte üçtür; dava zamanaşımı sekiz yıldır.

Şikâyetyetişkin: 6 ay (TCK 73)çocuk mağdur: resenİlk delillerkamera · tanık · teşhisilk anlatım · mesajlarÜç sorutemas var mı? (taciz sınırı)anî mi, sürekli mi? (saldırı sınırı)cinsel amaç var mı? (123/125 sınırı)Nitelendirme ve yargılamaasliye ceza · katalog dışıvasıf değişirse ek savunma (CMK 226)Beraat / düşmecinsel amaç yok · delil yetersiz · süresi geçmiş şikâyetSarkıntılık: 2 – 5 yılHAGB yalnız alt sınır + indirimle (≤ 2 yıl)Ağır vasıf: basit saldırı 5 – 10 · çocuk 3 – 8 yıl102/3 ve 103/3 hâllerinde yarı artırımİstinaf (iki hafta) → İnfazkoşullu salıverilme 3/4 (5275 m. 107/2) · son 1 yıl denetimli serbestlik · TCK 53 · zamanaşımı 8 yılUzlaştırma yok (CMK 253/3); hapis adlipara cezasına çevrilmez; haksız tahrik uygulanmaz.

Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Yalnızca ceza muhakemesini, delil değerlendirmesini, savunma hakkını ve mağdur haklarını anlatır. Sayfadaki hiçbir araç sonuç öngörmez.

Bölüm 02 — Etkileşimli

Dosyanız hangi aşamada?

Altı soruyu yanıtlayın; sayfa, sizin durumunuzda önce hangi adımın geldiğini, nelere dikkat edilmesi gerektiğini ve hangi yazılarımızın işinize yarayacağını sıralasın. Araç hem şüpheli ve sanık hem de mağdur tarafı için çalışır. Hiçbir veri kaydedilmez, her şey tarayıcınızda kalır.

1. Dosyada hangi taraftasınız?

2. Dosya şu anda hangi aşamada?

3. Olay nerede geçti?

4. Mağdurun yaşı ve taraflar arasındaki ilişki?

5. Dosyadaki delil durumu?

6. Şikâyet ne zaman yapıldı, tedbir var mı?

6 soru bekliyor

Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuç öngörmez, nitelendirme yapmaz ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosya kendi delil durumu içinde değerlendirilir.

Bölüm 03 — Etkileşimli

Altı delil ekseni: dosya nerede tartışılır?

Sarkıntılık dosyalarında değerlendirme altı eksende yürür. Kendi dosyanız için işaretleyin; araç hangi eksenlerin tartışma konusu olacağını göstersin. Üçüncü seçenekler iddiayı güçlendiren yönleri, birinci seçenekler savunmanın dayandığı yönleri gösterir. Araç nitelendirme yapmaz.

1. Temas var mı? (taciz sınırı)

İddia bedensel temas içeriyor mu; yoksa söz, bakış, mesaj ya da takip mi?

Dosyada nasıl incelenir?

Sarkıntılığın ilk ve en keskin ölçütü bedensel temastır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK 105) kapsamındadır: 3 ay – 2 yıl veya adli para, adli paraya çevirme ve HAGB açık. Temas iddiası beyanın kendisinden, tanıklardan ve kamera kaydından okunur; ‘yaklaştı’, ‘sürtündü’, ‘dokundu’ ifadelerinin her biri farklı sonuç doğurur.

2. Anî mi, sürekli mi? (saldırı sınırı)

Temas tek bir anda ve kesik mi kaldı; yoksa devam eden, yoğunlaşan bir davranış mı?

Dosyada nasıl incelenir?

Anî, kesik ve süreklilik taşımayan temas sarkıntılık (2 – 5 yıl); süreklilik gösteren, yoğunlaşan davranış basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl). Temasın süresi, tekrar edip etmediği ve mağdurun tepkisi sonrası devam edip etmediği bu sınırı çizer. Mahkeme vasfı değiştirebilir; bu hâlde ek savunma hakkı tanınır (CMK 226).

3. Cinsel amaç

Hareket cinsel amaç taşıyor mu; kalabalıkta istem dışı temas, şaka ya da tartışma sırasında itme gibi bir açıklama var mı?

Dosyada nasıl incelenir?

Cinsel amaç ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma (TCK 123), hakaret (125) ya da kasten yaralama (86) olarak nitelendirilebilir; bu hâlde uzlaştırma açılır. Kalabalık toplu taşımada istem dışı temas ile cinsel amaçlı temas farkı; temasın yeri, süresi, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden değerlendirilir.

4. Kimlik tespiti ve kamera

Taraflar birbirini tanıyor mu; teşhis nasıl yapıldı; kamera kaydı var mı ve süresinde istendi mi?

Dosyada nasıl incelenir?

Yabancılar arasındaki olaylarda teşhisin usulüne uygun yapılması (CMK 81, PVSK ek 6: benzer kişiler arasından, tutanakla) denetlenir; fotoğraf üzerinden tek kişilik gösterme tartışmalıdır. Kamera kayıtları çoğu işletmede birkaç gün saklanır; ilk günlerde yazılı tespit talebi gerekir. Kaydın bütünlüğü ve açısı, olay anını gösterip göstermediği incelenir.

5. Beyan tutarlılığı ve tanık

Mağdur beyanı aşamalar arasında tutarlı mı; olay sonrası ilk kime ne anlatıldı; tanıklar olayı gördü mü, duydu mu?

Dosyada nasıl incelenir?

Beyan hükme esas alınabilir; tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil aranır. Olay sonrası ilk anlatım (arkadaşa mesaj, güvenliğe başvuru) ve zamanı önemlidir. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür; ancak tanığın olayı doğrudan görüp görmediği ile sonradan duyduğu ayrılır. Delil yetersizliğinde şüpheden sanık yararlanır.

6. Şikâyet süresi ve nitelikli hâl

Şikâyet altı ay içinde mi yapıldı; 102/3 hâllerinden biri (hizmet ilişkisi, hısımlık, birden fazla kişi, toplu yaşam ortamı) ileri sürülüyor mu; mağdur çocuk mu?

Dosyada nasıl incelenir?

Yetişkin mağdurda şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73); süresi geçmişse düşme kararı verilir. 102/3’teki beş hâl cezayı yarı oranında artırır ve her bent somut olarak ispatlanır. Mağdur çocuksa 103/1 c.2 uygulanır: 3 – 8 yıl, resen soruşturma, katalog suç; yalnız fail de çocuksa şikâyet aranır.

Henüz işaretleme yapmadınız.

Her eksen için bir seçenek işaretleyin; sonuç kutusu buna göre güncellenir.

Bu dosyalarda ilk üç eksen (temas, süreklilik, cinsel amaç) nitelendirmeyi, son üç eksen (teşhis ve kamera, beyan ve tanık, süre ve artırım) ispatı belirler. Nitelendirme ile ispat ayrı tartışmalardır; ikisi de aynı dosyada yürür.

Bölüm 04 — Etkileşimli

Sarkıntılık: iki madde, dört komşu suç, beş artırım hâli

Aynı olay, mağdurun yaşına ve temasın niteliğine göre üç aydan on iki yıla uzanan bir yelpazede nitelendirilebilir. İddianamede hangi maddenin ve kademenin isnat edildiği savunmanın da mağdur vekilinin de ilk sorusudur. Birine dokunun.

Kademe seçimi dosyanın kaderidir

Sarkıntılık ile taciz arasındaki fark bedensel temas; sarkıntılık ile basit cinsel saldırı arasındaki fark temasın anî mi sürekli mi olduğu; yetişkin ile çocuk mağdur arasındaki fark ise madde, şikâyet şartı, katalog ve ceza aralığıdır. Mahkeme nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir; vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır. Uzlaştırma hiçbir kademede yoktur; haksız tahrik indirimi bu suçlarda uygulanmaz.

Bölüm 05 — Kontrol listesi

Dosyanın ilk 48 saati

Bu liste hakkında şikâyet bulunan kişi içindir. Mağdursanız ilk saatlerde kamera kayıtlarının tespiti için işletmeye ya da kolluğa bilgi vermek, olayı ilk anlattığınız kişiyi ve zamanı not etmek ve altı aylık şikâyet süresini kaçırmamak belirleyicidir; bunun için ilk 24 saat yazısına bakın. Liste hukuki tavsiye değildir ve soruşturmayı etkilemeye yönelik hiçbir yönlendirme içermez.

Yapılması gerekenler

Yapılmaması gerekenler

0 / 10 madde işaretlendi

Bölüm 06 — Süreç haritası

Şikâyetten hükme: altı aşama

Her aşamada ne olduğunu, savunmanın ve mağdur vekilinin ne yaptığını ve süre notunu görmek için aşamalara dokunun.

Bölüm 07 — Etkileşimli araç

Sarkıntılık: kanuni ceza aralığı ve seçenekler

Mağdurun yaşını ve dosyadaki hâlleri seçin; araç kanunun öngördüğü hapis aralığını, şikâyet ve görevli mahkeme durumunu, HAGB ve erteleme kapılarını ve infaz hesabını göstersin. Bu bir ceza öngörüsü değildir; somut ceza mahkemece TCK m. 61 çerçevesinde belirlenir ve nitelendirmeyi yalnızca mahkeme yapar.

Mağdur
Artırım ve indirim
Fail ve sicil
DayanakHâlSonuç
m. 102/1 c.2Sarkıntılık düzeyinde cinsel saldırı (yetişkin)2 – 5 yıl · şikâyete bağlı · asliye ceza · katalog dışı
m. 103/1 c.2Sarkıntılık düzeyinde çocuğun cinsel istismarı3 – 8 yıl · resen · asliye ceza · katalog (103)
m. 103/1 c.3Mağdur 12 yaşını doldurmamışsa5 yıldan az olamaz
m. 103/1 son c.Sarkıntılıkta failin de çocuk olmasıŞikâyete bağlı (mağdur, veli veya vasi)
m. 105/1Temas yoksa: cinsel taciz3 ay – 2 yıl veya adli para · şikâyete bağlı
m. 102/1Temas süreklilik taşıyorsa: basit cinsel saldırı5 – 10 yıl · şikâyete bağlı
m. 102/3 · 103/3-4Artırım hâlleriCeza yarı oranında artırılır
TCK 73Şikâyet süresiFiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay
CMK 253/3UzlaştırmaCinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda kapalı
CMK 231/5HAGBSonuç ceza ≤ 2 yıl ise (alt sınır + indirim)
5275 m. 107/2Koşullu salıverilmeDörtte üç · son 1 yıl denetimli serbestlik (105/A)
TCK 66Dava zamanaşımıYetişkin 8 yıl · çocuk 15 yıl (18 yaştan itibaren, 66/6)

Sarkıntılıkta hapis adli para cezasına çevrilemez (kısa süreli değildir); haksız tahrik uygulanmaz. Teşebbüs hükümlerinin sarkıntılıkta uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır: anî hareket çoğu zaman tamamlanmış sayılır; araç bu ihtimali hesaplamaz.

Bölüm 08 — Sık karşılaşılan senaryolar

Hangi senaryodasınız?

Uygulamada sarkıntılık dosyaları altı kalıptan birine benzer. Her kalıpta bakılacak yer ve en sık yapılan hata farklıdır.

Tipik görünüm

Toplu taşımada anî temas iddiası; taraflar birbirini tanımıyor; olay yerinde tartışma çıkmış, güvenlik ya da polis çağrılmış.

Neye bakılır

Kalabalıkta istem dışı temas ile cinsel amaçlı temas farkı; temasın yeri, süresi, tekrar edip etmediği, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden okunur. Araç içi ve durak kameraları, yolcu tanıkları ve olay yerinde tutulan tutanak belirleyicidir; teşhis usulü denetlenir.

Tuzak

Kamera kayıtları toplu taşımada birkaç gün saklanır; ilk günde yazılı talep yapılmazsa kanıt kaybolur. Olay yerinde söylenen ‘özür dilerim’ dosyaya girer.

Metroda veya Otobüste Sarkıntılık Suçu ve Cezası →

Tipik görünüm

Amir, öğretmen, doktor ya da iş arkadaşı hakkında; çoğu zaman kurum içi şikâyet ve disiplin süreciyle birlikte.

Neye bakılır

102/3-b artırımı için hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması aranır; yalnız sıfat yetmez. Kurum içi ifadeler, tanıklar ve disiplin dosyası ceza dosyasına girer; olay öncesi ve sonrası yazışmalar ilişkinin niteliğini gösterir. Kurum kameraları ve giriş-çıkış kayıtları istenir.

Tuzak

Kurum içi ‘uzlaşma’ ya da ‘özür’ girişimi ceza dosyasında baskı olarak okunabilir; disiplin ve ceza süreci birlikte planlanır.

Cinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi →

Tipik görünüm

Tanıdıklar arasında; şaka, dans, kutlama ya da alkollü ortamda anî temas iddiası; olay sonrası mesajlaşmalar var.

Neye bakılır

Cinsel amaç ve rıza görünümü birlikte tartışılır: ortamın niteliği, tarafların önceki ilişkisi, olay anındaki tepki, olay sonrası mesajlar ve şikâyetin zamanı. Tanıkların yakınlığı ve tutarlılığı sınanır; alkol etkisindeki mağdurda 102/3-a artırımı gündeme gelebilir.

Tuzak

Olay sonrası ‘aramızda kalsın’ ya da ‘yanlış anlaşıldı’ mesajları karşı delil olarak okunabilir; yazışma bütünüyle avukatla değerlendirilir.

Mağdur İfadesinin Güvenilirliği Nasıl Değerlendirilir? →

Tipik görünüm

Yabancı bir kişinin yoldan geçerken dokunduğu iddiası; fail sonradan çevre kameraları ya da eşkâl üzerinden tespit edilmiş.

Neye bakılır

Kimlik tespiti dosyanın merkezidir: teşhisin usulüne uygunluğu (benzer kişiler arasından, tutanakla), eşkâl ile şüphelinin uyumu, HTS ve konum verileri, o saatte nerede olunduğu. Kamera kaydının çözünürlüğü ve açısı olay anını gösterip göstermediğini belirler.

Tuzak

Tek fotoğraf üzerinden yapılan teşhis tartışmalıdır; savunma teşhis usulüne itirazı yazılı olarak dosyaya koyar. Konum geçmişi silinmez.

Sarkıntılık Suçunda Kamera Kayıtları Nasıl Değerlendirilir? →

Tipik görünüm

Mağdur on sekiz yaşından küçük; okul servisi, kurs, akraba ziyareti ya da komşuluk ilişkisi içinde anî temas iddiası.

Neye bakılır

Fiil 103/1 c.2’ye taşınır: 3 – 8 yıl, on iki yaş altında en az 5 yıl, resen soruşturma, katalog suç. Yaş tespiti ilk sorudur; 103/3 (vasi, eğitici, bakıcı, hısımlık) ve 103/4 (cebir, tehdit, silah) artırımları ayrı ayrı ispatlanır. Çocuk uzman eşliğinde bir kez dinlenir; anlatımın alınış biçimi ve telkin etkisi incelenir.

Tuzak

Aile içi dosyalarda tanıkların yakınlığı ve boşanma, velayet, miras gibi eş zamanlı uyuşmazlıklar değerlendirilir; çocukla olay hakkında konuşmak telkin iddiası doğurur.

Çocuğa Karşı Sarkıntılık Suçunun Cezası Nedir? →

Tipik görünüm

Olayın üzerinden uzun süre geçmiş; şikâyet iş, aile ya da başka bir uyuşmazlık sırasında yapılmıştır.

Neye bakılır

Yetişkin mağdurda altı aylık şikâyet süresi (TCK 73) ilk sorudur: fiil ve fail ne zaman öğrenildi? Süre geçmişse düşme kararı verilir. Süresindeyse dosya beyan tutarlılığı, o dönemin tanıkları ve yazışmaları, şikâyetin saiki ve zamanı üzerinden okunur; kamera kaydı artık yoktur.

Tuzak

Şikâyet süresi savunması yazılı ve gerekçeli sunulur; olayın eskiliği tek başına takipsizlik sebebi değildir. Çocuk mağdurda şikâyet süresi aranmaz.

Sarkıntılık Suçundan Şikâyet Edildim, Ne Yapmalıyım? →

Bölüm 09 — Doğru mu, yanlış mı?

En çok yanlış bilinen sekiz cümle

Danışmalarda en sık duyduğumuz varsayımlar. Yanıtlayın, gerekçesini görün.

1. Sarkıntılık kanunda ayrı bir suçtur.

Sarkıntılık ayrı bir suç değil, cinsel saldırının (TCK 102/1 ikinci cümle) hafif kademesidir; çocuk mağdurda çocuğun cinsel istismarının (103/1 ikinci cümle) hafif kademesi olarak düzenlenmiştir.

2. Elle taciz hukuken cinsel taciz değil, cinsel saldırı kapsamındadır.

Bedensel temas içeren fiiller cinsel taciz (105) değil, cinsel saldırı (102) kapsamındadır. Temas anî ve kesik kalmışsa sarkıntılık düzeyinde cinsel saldırı (2 – 5 yıl) söz konusudur.

3. Sarkıntılıkta taraflar uzlaşırsa dava düşer.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoktur (CMK 253/3). Yetişkin mağdurda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; bu uzlaştırma değil, ayrı bir kurumdur ve sanığın kabulüne bağlıdır.

4. Yetişkin mağdurda sarkıntılık şikâyeti altı ay içinde yapılmalıdır.

TCK 102/1 ‘mağdurun şikâyeti üzerine’ ibaresini taşır; şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır (TCK 73). Çocuk mağdurda soruşturma resen yürütülür.

5. Tanık yoksa sarkıntılıktan mahkûmiyet verilemez.

Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür; mağdur beyanı tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil ölçütleriyle sınanarak hükme esas alınabilir. Delil yetersizliğinde ise şüpheden sanık yararlanır.

6. Sarkıntılıkta HAGB kanunen yasaktır.

Kanunda cinsel suçlar için mutlak bir HAGB yasağı yoktur; engel ceza miktarıdır. Alt sınır iki yıl olduğundan HAGB yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim uygulanan ve sonuç cezanın iki yılı aşmadığı dosyalarda gündeme gelir (CMK 231/5, 7589 s.K.).

7. Mağdur çocuksa sarkıntılık cezası 3 yıldan 8 yıla kadar hapistir.

TCK 103/1 ikinci cümle: sarkıntılık düzeyinde kalan çocuğun cinsel istismarı 3 – 8 yıl; mağdur on iki yaşını doldurmamışsa 5 yıldan az olamaz. Soruşturma resen yürütülür; yalnız fail de çocuksa şikâyet aranır.

8. Sarkıntılık dosyası ağır ceza mahkemesinde görülür.

Sarkıntılığın üst sınırı beş (çocuk mağdurda sekiz) yıl olduğundan görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; ağır ceza on yılı aşan cezalarda görevlidir. Ağır cezada basit saldırı isnadıyla açılan dava sarkıntılığa dönse de orada biter.

Bölüm 10 — Videolu anlatım

Konuyu anlattığımız videolar

Kapağa dokunduğunuzda video bu sayfada açılır. Tüm videolar için Videolarım sayfasına bakabilirsiniz.

Sarkıntılık Cezası ve Sarkıntılık Suçu Savunması

Sarkıntılık Cezası ve Sarkıntılık Suçu Savunması

Cinsel Taciz ile Cinsel Saldırı Arasındaki Fark Nedir?

Cinsel Taciz ile Cinsel Saldırı Arasındaki Fark Nedir?

Cinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi

Cinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi

Beraat Gerekçesi: Çelişkili Müşteki Beyanları

Beraat Gerekçesi: Çelişkili Müşteki Beyanları

Sadece Tanık Sözü ile Kurgulanan İftiralar

Sadece Tanık Sözü ile Kurgulanan İftiralar

Cinsel Suçlarda HTS Kayıtları ile Beraat Alınabilir mi?

Cinsel Suçlarda HTS Kayıtları ile Beraat Alınabilir mi?

Cinsel Suçlarda Uzlaşma Mümkün müdür?

Cinsel Suçlarda Uzlaşma Mümkün müdür?

Cinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Durumlarda Olur?

Cinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Durumlarda Olur?

Bölüm 11 — Sözlük

Dosyada karşınıza çıkacak kavramlar

Sarkıntılık

Bedensel temas içeren ama anî, kesik ve süreklilik taşımayan cinsel davranış; cinsel saldırının (102/1 c.2) ve çocuğun cinsel istismarının (103/1 c.2) hafif kademesi.

Bedensel temas ölçütü

Sarkıntılık ile cinsel taciz arasındaki sınır: temas yoksa taciz (105), varsa cinsel saldırı (102). Halk dilindeki ‘elle taciz’ hukuken cinsel saldırıdır.

Süreklilik ölçütü

Sarkıntılık ile basit cinsel saldırı arasındaki sınır: anî ve kesik temas sarkıntılık, devam eden ve yoğunlaşan davranış basit cinsel saldırı (5 – 10 yıl).

Cinsel amaç

Fiilin cinsel arzuyu tatmin ya da cinsel nitelik taşıması; ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma (123), hakaret (125) ya da kasten yaralama (86) olabilir.

Şikâyete bağlı suç (TCK 73)

Yetişkin mağdurda şikâyet fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılır; vazgeçme kesinleşmeye kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür.

Uzlaştırma yasağı (CMK 253/3)

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır; fiil 123 ya da 125’e dönerse uzlaştırma açılır.

Teşhis (CMK 81, PVSK ek 6)

Şüphelinin benzer görünümlü kişiler arasından tanıklara gösterilmesi; tutanağa bağlanır. Tek fotoğraf üzerinden yapılan teşhis tartışmalıdır.

Kamera kaydı

Toplu taşıma ve iş yeri dosyalarının ana delili; birkaç gün içinde silindiğinden yazılı tespit talebi gerekir. Açısı, süresi ve bütünlüğü değerlendirilir; kayıt yokluğu otomatik beraat değildir.

Mağdur beyanı ölçütleri

Beyan hükme esas alınabilir; Yargıtay tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delillerle desteklenme ölçütlerini arar. Tanık olmadan da mahkûmiyet mümkündür.

Şüpheden sanık yararlanır

Suçun sabit olmadığı, delillerin mahkûmiyet için yeterli kesinliğe ulaşmadığı hâllerde beraat kararı verilmesini gerektiren ilke.

Suç vasfının değişmesi (CMK 225-226)

Mahkemenin fiili iddianameden farklı nitelendirmesi; olayla bağlıdır, adıyla değil. Farklı hükümle mahkûmiyet için ek savunma hakkı zorunludur (bozma: 289/1-h).

HAGB eşiği (CMK 231/5)

Sonuç ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanması geri bırakılabilir; sarkıntılıkta alt sınır iki yıl olduğundan yalnız alt sınırdan ceza ve indirimle mümkündür (7589 s.K. ile yeniden düzenlendi).

Çocuğun cinsel istismarı (TCK 103)

Mağdur on sekiz yaşından küçükse uygulanan madde; sarkıntılık kademesi 3 – 8 yıl, on iki yaş altında en az 5 yıl, resen soruşturma, katalog suç.

Koşullu salıverilme 3/4 (5275 m. 107/2)

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda cezanın dörtte üçü iyi hâlle çekildiğinde koşullu salıverilme; son bir yıl denetimli serbestlik (105/A).

TCK 53 hak yoksunlukları

Kasıtlı suçtan hapis mahkûmiyetinin sonucu olarak seçme, seçilme, kamu görevi, velayet ve vesayet gibi hakların infaz süresince kullanılamaması.

Bölüm 12 — Okuma listesi

Sarkıntılık üzerine yazılarımız

Bu alanda kanun maddesi düzeyine inen bir yazı dizisi yayımladık; aşağıda konuya göre seçilmiş olanlar var. Tamamı için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi ve Makaleler dizinine bakabilirsiniz.

Sarkıntılık çerçevesiSarkıntılık Ne Demek? Sarkıntılık Düzeyinde Kalan Cinsel SaldırıSarkıntılık çerçevesiSarkıntılık Suçunun Cezası Nedir?Sarkıntılık çerçevesiÇocuğa Karşı Sarkıntılık Suçunun Cezası Nedir?Sarkıntılık çerçevesiMetroda veya Otobüste Sarkıntılık Suçu ve Cezası Nedir?Sarkıntılık çerçevesiCinsel Suçlarda Suç Vasfının Değişmesi: Taciz mi, Saldırı mı, Sarkıntılık mı?Sarkıntılık çerçevesiCinsel Saldırı Suçu ve Cezası Nedir? (TCK 102)Sarkıntılık çerçevesiÇocuğun Cinsel İstismarı Suçu ve Cezası (TCK 103)Sarkıntılık çerçevesiCinsel Suçlarda Zincirleme Suç (TCK 43) Nasıl Uygulanır?Sarkıntılık çerçevesiCinsel Suçlarda Haksız Tahrik (TCK 29) İndirimi Uygulanır mı?Delil ve ispatSarkıntılık Suçunda Kamera Kayıtları Nasıl Değerlendirilir?Delil ve ispatSarkıntılık Suçunda Tanık Olmadan Mahkûmiyet Verilebilir mi?Delil ve ispatSarkıntılık Suçunda Delil Yetersizliği Hâlinde Ne Olur?Delil ve ispatMağdur Beyanı Tek Başına Mahkûmiyete Yeter mi?Delil ve ispatMağdur İfadesinin Güvenilirliği Nasıl Değerlendirilir?Delil ve ispatCinsel Suç Dosyalarında Yaş Tespiti ve Kemik Yaşı İncelemesiSavunma ve tedbirSarkıntılık Suçundan Şikâyet Edildim, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçunda HAGB Verilir mi? (CMK 231, 2026 Değişikliği)Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçunda Beraat Mümkün müdür?Savunma ve tedbirSarkıntılık Suçunda Uzlaşma Var mıdır?Savunma ve tedbirCinsel Saldırı Suçunda Uzlaşma Mümkün müdür?Savunma ve tedbirCinsel Suçlarda Tutuklama Hangi Hâllerde Uygulanır?Savunma ve tedbirİfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?Savunma ve tedbirCinsel Suçlarda TCK 53 Hak Yoksunlukları Nelerdir?Savunma ve tedbirCinsel Suçtan Hüküm Giyenler Şartlı Tahliyeden Yararlanabilir mi?Mağdur tarafıCinsel Saldırıya Uğradım, İlk 24 Saatte Ne Yapmalıyım?Mağdur tarafıİşyerinde Cinsel Saldırıya Uğrayan Çalışan İşvereni Sorumlu Tutabilir mi?Mağdur tarafıMağdur Olarak Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl Alınır?Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Saldırı Suçu (TCK 102)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Taciz (TCK 105)Diğer rehberlerEtkileşimli rehber: Cinsel Suçlarda İftiraDiğer rehberlerEtkileşimli rehber: NCMEC ve Müstehcenlik (TCK 226)Diğer rehberlerCinsel Suçlar Bilgi Merkezi

Bölüm 13 — Sık sorulan sorular

Sık sorulan sorular

Sarkıntılık kanunda ayrı bir suç değil, cinsel saldırının hafif kademesidir: bedensel temas içeren ama anî ve kesik kalan cinsel davranış. TCK 102/1 ikinci cümle uyarınca ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapistir. Mağdur çocuksa TCK 103/1 ikinci cümle uygulanır: 3 – 8 yıl, on iki yaşını doldurmamış mağdurda en az 5 yıl.

Belirleyici ölçüt bedensel temastır. Temas yoksa fiil cinsel taciz (TCK 105, 3 ay – 2 yıl veya adli para); temas varsa cinsel saldırı kapsamındadır. Halk dilindeki ‘elle taciz’ hukuken cinsel saldırıdır; temas anî ve kesik kalmışsa sarkıntılık düzeyinde cinsel saldırı (2 – 5 yıl) söz konusudur.

İkisinde de temas vardır; fark yoğunluk ve sürekliliktedir. Anî ve kesik davranışlar sarkıntılık düzeyinde kalır (2 – 5 yıl); süreklilik gösteren, yoğunlaşan davranışlar basit cinsel saldırıdır (5 – 10 yıl). Mahkeme bu nitelendirmede iddianameyle bağlı değildir (CMK 225/2); vasıf değişecekse ek savunma hakkı tanınır (CMK 226).

Yetişkin mağdurda evet: TCK 102/1 ‘mağdurun şikâyeti üzerine’ ibaresini taşıdığından şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73); süresi geçmişse dava düşer. Mağdur çocuksa (TCK 103) soruşturma resen yürütülür; yalnız sarkıntılık düzeyinde kalan fiilin faili de çocuksa mağdurun, velisinin ya da vasisinin şikâyeti aranır.

Uzlaştırma yoktur: cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, şikâyete bağlı olsalar bile uzlaştırma kapsamı dışındadır (CMK 253/3). Şikâyetten vazgeçme ayrı bir kurumdur: yetişkin mağdurlu sarkıntılıkta hükmün kesinleşmesine kadar mümkündür, sanığın kabulüne bağlıdır ve davayı düşürür. Çocuk mağdurda şikâyet aranmadığından vazgeçme davayı düşürmez.

Evet. Tanık ya da kamera kaydı olmadan da mahkûmiyet mümkündür; mağdur beyanı tutarlılık, iftira sebebinin yokluğu ve yan delil ölçütleriyle sınanarak hükme esas alınabilir. Buna karşılık deliller mahkûmiyet için yeterli kesinliğe ulaşmıyorsa şüpheden sanık yararlanır ve beraat kararı verilir. Kamera kaydının bulunmaması otomatik beraat, bulunması otomatik mahkûmiyet değildir.

Yetişkin mağdurlu sarkıntılık CMK 100 kataloğunda değildir; tutuklama için kuvvetli şüphe ve somut bir tutuklama nedeni aranır, uygulamada adli kontrol ve 6284 uzaklaştırma tedbiri daha sık gündeme gelir. Çocuk mağdurda TCK 103 bütünüyle katalogdadır; karine otomatik tutuklama anlamına gelmez, ölçülülük denetimi yapılır.

Kanunda cinsel suçlar için mutlak bir HAGB yasağı yoktur; engel ceza miktarıdır. Sarkıntılığın alt sınırı iki yıl olduğundan HAGB ve erteleme yalnız alt sınırdan ceza verilip indirim (örneğin TCK 62) uygulanan ve sonuç cezanın iki yılı aşmadığı dosyalarda gündeme gelir. Hapis cezası adli para cezasına çevrilemez; kasıtlı suçtan önceki mahkûmiyet HAGB’yi kapatır.

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; ağır ceza on yılı aşan cezalarda görevlidir. Basit cinsel saldırı isnadıyla ağır cezada açılan dava sarkıntılığa dönse de orada biter (CMK 6). Dava zamanaşımı yetişkin mağdurda sekiz, çocuk mağdurda on beş yıldır; çocukta süre on sekiz yaşın bitiminden itibaren işler (TCK 66/6).

Hayır. Sarkıntılık cinsel amaç taşıyan temas gerektirir; kalabalıkta kaçınılmaz ya da istem dışı temas suç oluşturmaz. Ayrım temasın yeri, süresi, tekrar edip etmediği, eşlik eden söz ve olay sonrası davranış üzerinden yapılır; kamera kaydı ve yolcu tanıkları belirleyicidir. Cinsel amaç ispatlanamazsa fiil huzur ve sükûnu bozma ya da hakaret olarak da nitelendirilebilir.

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 s.K. m. 107/2); son bir yıl denetimli serbestlik (105/A) ayrıca değerlendirilir. Mahkûmiyet TCK 53 hak yoksunluklarını doğurur, adli sicile işler; memuriyet ve güvenlik soruşturması etkileri vardır. Mağdur tarafı için maddi ve manevi tazminat davası ayrıca açılabilir.

Hayır. Seçimleriniz yalnızca tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez ve sayfayı kapattığınızda silinir. WhatsApp özeti düğmesi yalnızca seçtiğiniz başlıkları içeren bir metin hazırlar; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.

Av. Burakhan Çalışkan

Dosyanızı birlikte okuyalım

İstanbul Barosu’na kayıtlı olarak Kartal merkezli ofisimizde ceza hukuku alanında çalışıyoruz. Sarkıntılık ve cinsel saldırı dosyalarında soruşturma ve kovuşturma aşamalarında şüpheli ve sanık müdafiliği ile mağdur vekilliği yapıyoruz. Yaklaşımımız her dosyada aynıdır: yargıç değil avukatız; yargılamaz, savunuruz.

Görüşmeler Avukatlık Kanunu m. 36 uyarınca sır saklama yükümlülüğü altındadır. Şikâyet dilekçesini, ifade tutanağını, varsa teşhis tutanağını ve olay günü yazışmalarınızı aktarmanız ilk değerlendirme için yeterlidir.

Ofis

Cevizli Mahallesi, Ulubey Sokak, No: 4A D: 46, Kartal / İstanbul

Telefon: 0 506 976 23 55
E-posta: av.burakhancaliskan@gmail.com

İletişim sayfası → · Danışma süreci →

Hukuki sorumluluk reddi. Bu sayfa ve üzerindeki etkileşimli araçlar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz, sonuç öngörmez ve avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Her dosya kendi somut delilleri ve koşulları içinde ayrı değerlendirilir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebilir; somut bir durum için bir avukata danışılması önerilir.

Bu sayfa hiçbir fiili meşrulaştırmaz, mağdurla temas kurmaya ya da delil karartmaya yönelik hiçbir yönlendirme içermez. Genel çerçeve için Cinsel Suçlar Bilgi Merkezi‘ne, madde metni için Sarkıntılık Düzeyinde Kalan Cinsel Saldırı yazımıza bakabilirsiniz.

© Av. Burakhan Çalışkan · burakhancaliskan.av.tr · Son güncelleme: 25 Eylül 2026

Whatsapp
Burakhan Çalışkan
Burakhan Çalışkan
Merhaba.
Size nasıl yardımcı olabiliriz?